چرا هرگز نباید نور لیزر را به سمت هیچ هواپیمایی بگیرید؟

گرفتن نور لیزر به سمت هواپیما ایده‌ای بسیار خطرناک و غیرمسئولانه محسوب می‌شود. برخلاف تصور بعضی افراد، خلبان‌ها گربه نیستند و قرار نیست نور لیزر را دنبال کنند! آن‌ها انسان‌هایی هستند که وظیفه‌ای دشوار و حساس بر عهده دارند. تابش لیزر می‌تواند بینایی آن‌ها را مختل کند و جان افراد زیادی را صرفاً به‌دلیل یک رفتار کودکانه به خطر بیندازد.

برای درک خطر این کار نیازی به یادگیری جزئیات پیچیده فیزیک لیزر نیست. با این حال، دانستن اینکه چگونه پرتو باریک یک وسیله ۱۰ دلاری می‌تواند پرواز یک هواپیما را مختل کند و فرد خاطی را راهی زندان کند، خالی از لطف نخواهد بود.

از یک پرتو کوچک تا نوری به اندازه شیشه جلوی هواپیما

در فاصله‌های معمولی، پرتو لیزر بسیار باریک به نظر می‌رسد و انگار عرض آن تغییری نمی‌کند؛ اما در واقع، نور لیزر هنگام حرکت به‌تدریج گسترش می‌یابد. در فاصله حدود ۱.۶ تا ۳.۲ کیلومتری، نقطه کوچکی که در فاصله چند متری دیده می‌شد، ممکن است به پرتویی با عرض چند متر تبدیل شود.

شاید تصور کنید خلبان تنها نقطه‌ای نورانی و آزاردهنده را در کابین مشاهده می‌کند که خطر چندانی ندارد. اما واقعیت بسیار نگران‌کننده‌تر از این تصور خواهد بود. ترکیب گسترش پرتو لیزر با شیشه جلوی خمیده و خراشیده هواپیما می‌تواند باعث شود خلبان سطح وسیعی از نور را ببیند که در میدان دید او پخش می‌شود. برای درک بهتر این وضعیت، تصور کنید هنگام رانندگی مستقیماً به خورشید شدید و درخشان هنگام غروب در یک منطقه بیابانی نگاه می‌کنید. حالا شرایطی را در نظر بگیرید که باید با چنین اختلالی هواپیما را فرود بیاورید و جان صدها مسافر نیز به تصمیم شما وابسته باشد.

این اتفاق‌ها معمولاً در بدترین زمان ممکن رخ می‌دهند. لیزرهای دستی بیشتر هواپیماهایی را هدف قرار می‌دهند که در ارتفاع پایین پرواز می‌کنند و در مرحله برخاستن یا فرود آمدن قرار دارند. این حوادث اغلب شب‌ها اتفاق می‌افتند؛ زمانی که مردمک چشم خلبان از قبل گشاد شده و نسبت به نور حساسیت بیشتری دارد. تابش ناگهانی لیزر به داخل کابین می‌تواند برای چند ثانیه یا حتی بیشتر باعث نابینایی موقت ناشی از نور شدید شود؛ آن هم درست در لحظاتی که کوچک‌ترین خطا می‌تواند پیامدهای جبران‌ناپذیری داشته باشد.

وضعیت بالگردها حتی می‌تواند خطرناک‌تر باشد. بالگردهای پلیس، امداد پزشکی و خبری اغلب در ارتفاع پایین و بر فراز مناطق مسکونی پرواز می‌کنند و گاهی نیز مأموریت‌های شبانه دارند. همین موضوع آن‌ها را به هدفی آسان برای افرادی تبدیل می‌کند که با وجود قضاوت نادرست، از نشانگر لیزری استفاده می‌کنند. پس هرگز چنین رفتاری نداشته باشید و جان دیگران را به خطر نیندازید.

پرتو لیزر می‌تواند نور خود را در مسافت‌های طولانی متمرکز نگه دارد و تنها به‌تدریج گسترش پیدا کند. حتی یک نشانگر لیزری ضعیف نیز قادر است از فاصله حدود ۳.۲ کیلومتری دید خلبان را مختل کند. در مقابل، نور چراغ‌قوه از همان لحظه خروج از دستگاه در قالب مخروطی گسترده پخش می‌شود.

بنابراین، تاباندن نور یک چراغ‌قوه معمولی به هواپیما تأثیر قابل‌توجهی بر دید خلبان نخواهد داشت؛ اما لیزر داستان کاملاً متفاوتی دارد.

مجازات سنگین و احتمال شناسایی افراد خاطی

با وجود خطرات جدی، هنوز افراد زیادی نور لیزر را به سمت هواپیماها می‌گیرند. خلبانان تنها در سال ۲۰۲۵ نزدیک به ۱۱ هزار مورد تابش لیزر به هواپیما را به اداره هوانوردی فدرال آمریکا گزارش دادند. این سازمان کاهش ۱۴ درصدی آمار نسبت به سال قبل را نشانه‌ای از بهبود وضعیت می‌داند. تا زمان انتشار این گزارش نیز نزدیک به ۶ هزار مورد حادثه مشابه در سال ۲۰۲۶ ثبت شده بود.

با توجه به خطری که تابش لیزر برای تمام سرنشینان هواپیما ایجاد می‌کند، قوانین برخورد سخت‌گیرانه‌ای با این رفتار دارند. از سال ۲۰۱۲، تاباندن عمدی نور لیزر به هواپیما در ایالات متحده جرم فدرال محسوب می‌شود و مجازات آن می‌تواند تا پنج سال زندان و ۲۵۰ هزار دلار جریمه نقدی باشد. اداره هوانوردی فدرال نیز می‌تواند برای هر تخلف بیش از ۳۰ هزار دلار جریمه مدنی تعیین کند. علاوه بر این، قوانین ایالت‌ها نیز مجازات‌های جداگانه‌ای برای چنین اقدامی در نظر گرفته‌اند.

شاید بعضی افراد تصور کنند احتمال شناسایی آن‌ها بسیار پایین است؛ اما دستگیری متخلفان به آن اندازه که فکر می‌کنند دشوار نیست. بالگردهای پلیس به دوربین‌های مادون قرمز مجهز هستند که می‌توانند مسیر پرتو را تا محل انتشار آن دنبال کنند. در واقع، نور لیزر مانند خطی درخشان عمل می‌کند که مستقیماً به فردی که دستگاه را در دست دارد، اشاره خواهد کرد.

تنها در سال جاری میلادی، یک مرد در نیویورک به‌دلیل تاباندن لیزر به سمت یک پرواز شرکت دلتا ایرلاینز به ۱۸ ماه زندان محکوم شد. همچنین یکی از ساکنان ایالت آریزونا به‌دلیل نشانه‌گیری لیزر به سمت جنگنده‌های اف‌۳۵ نیروی هوایی آمریکا، حکم ۱۰ ماه زندان دریافت کرد. در پرونده دوم، یک هواپیمای نظارتی اداره تحقیقات فدرال آمریکا (اف‌بی‌آی) موفق شد تصاویر ویدئویی تابش لیزر از محل سکونت این فرد را ثبت کند.

بنابراین، بهتر است استفاده از نشانگر لیزری را به بازی با گربه‌ها، ارائه‌های کاری و آزمایش‌های علمی محدود کنید. اگر هم قصد انجام کارهای نسنجیده دارید، راه‌های زیادی برای تخلیه انرژی و سرگرمی وجود دارد که جان خلبانان، مسافران و دیگر افراد را به خطر نمی‌اندازد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.