آزمایش اپلیکیشن Harbor اپل برای اجرای محلی هوش مصنوعی روی مک

شرکت کلاریس، یکی از زیرمجموعه‌های اپل، در حال آزمایش اپلیکیشن جدیدی به نام Harbor است که کامپیوترهای مک مجهز به تراشه اپل سیلیکون را به یک سرور خصوصی برای اجرای محلی مدل‌های هوش مصنوعی تبدیل می‌کند.هم‌زمان با پیدا شدن صفحه آن در اپ‌استور و فعال شدن صفحه پیش‌نمایش خصوصی در وب‌سایت کلاریس دیده شد.

صفحه اپ‌استور Harbor که ابتدا توسط آرون پریس، پژوهشگر و افشاگر حوزه اپل، کشف شده بود، کمتر از پنج ساعت بعد بدون توضیح رسمی حذف شد. با این حال، صفحه پیش‌نمایش این محصول در سایت کلاریس همچنان فعال است؛ یعنی اپل هنوز این نرم‌افزار را به‌صورت عمومی عرضه نکرده و برنامه تنها در مرحله آزمایش خصوصی قرار دارد.

هدف اصلی Harbor این است که کاربران بتوانند بدون نیاز به دانش برنامه‌نویسی و بدون فرستادن اطلاعات خود به سرورهای ابری، مدل‌های هوش مصنوعی را مستقیم روی یک یا چند دستگاه مک اجرا کنند. برای کاربری که به حریم خصوصی داده‌ها اهمیت می‌دهد یا نمی‌خواهد بابت هر درخواست هزینه ابری بپردازد، این رویکرد می‌تواند کاربردی باشد.

نحوه کار اپلیکیشن Harbor و جایگاه آن در برنامه هوش مصنوعی اپل

Harbor در ادامه تلاش اپل برای نگه داشتن پردازش داده‌ها روی سخت‌افزار خود کاربر ساخته شده است. پیش از این هم ویژگی‌هایی مانند خلاصه‌سازی مکالمات در ساعت هوشمند اپل نشان داده بود که این شرکت برای کاهش نگرانی‌های امنیتی روی پردازش داخل دستگاه تمرکز دارد؛ موضوعی که دربررسی قابلیت صوتی Siri Recaps و چالش‌های حریم خصوصی در ساعت اپلبه آن پرداخته‌ایم. کلاریس در صفحه رسمی پیش‌نمایش خود می‌گوید با Harbor داده‌ها و متن درخواست‌ها از سخت‌افزار مک خارج نمی‌شود و هزینه ابری یا محاسبه توکن هم در کار نیست. البته این موارد ادعای خود کلاریس در مرحله معرفی اولیه است و هنوز هیچ آزمایش مستقلی صحت فنی و امنیتی آن را بررسی نکرده است.

در هفته‌های گذشته اپل بخش‌های دیگر هوش مصنوعی خود را هم جلو برده و دسترسی برنامه‌نویسان را به نسخه آزمایشی دستیار هوشمندش باز کرده است؛ خبری که جزئیات آن را در مطلبآزادسازی دسترسی توسعه‌دهندگان به Siri AI در بتای iOS ۲۷.۳می‌خوانید. با وجود این، ارائه Harbor زیر نام کلاریس نشان می‌دهد مخاطب اصلی این ابزار احتمالاً کسب‌وکارها و تیم‌های فنی هستند. کلاریس بیشتر به‌خاطر نرم‌افزار دیتابیس سازمانی FileMaker شناخته می‌شود و حالا سراغ اجرای مدل‌های با وزن‌های باز رفته است. مدل‌های با وزن‌های باز به مدل‌هایی گفته می‌شود که فایل‌های نهایی و قابل اجرای آن‌ها در دسترس عموم قرار گرفته تا کاربران بتوانند به جای استفاده از سرویس‌های آنلاین، آن‌ها را روی سیستم شخصی خودشان نصب کنند.

اتصال چند مک با تاندربولت ۵ برای اجرای مدل‌های بزرگ‌تر

مهم‌ترین ویژگی که کلاریس در معرفی Harbor روی آن دست گذاشته، امکان اتصال چند کامپیوتر مک به یکدیگر است. در کامپیوترهای مک اپل سیلیکون، حافظه اصلی به‌صورت یکپارچه میان پردازنده مرکزی و بخش گرافیکی تقسیم می‌شود و اندازه همین حافظه تعیین می‌کند چه حجمی از یک مدل هوش مصنوعی روی دستگاه جا می‌گیرد. وقتی یک مک به‌تنهایی حافظه کافی برای یک مدل سنگین ندارد، کاربر با محدودیت روبه‌رو می‌شود.

طبق توضیحات منتشرشده، Harbor می‌تواند دو یا چند مک مجهز به درگاه تاندربولت ۵ را به‌صورت خودکار شناسایی کند و آن‌ها را به یک خوشه پردازشی تبدیل کند. در این حالت، حافظه یکپارچه دستگاه‌های متصل به‌عنوان یک منبع مشترک به کار گرفته می‌شود تا مدل‌های بزرگ‌تر هم اجرا شوند یا دستگاه‌ها بتوانند به تعداد بیشتری از درخواست‌های هم‌زمان پاسخ بدهند. تاندربولت ۵ نسل جدید درگاه ارتباطی پرسرعت در مک‌هاست که پهنای باند بالایی برای جابه‌جایی سریع داده میان دو کامپیوتر فراهم می‌کند.

اپل زیرساخت فنی این کار را پیش‌تر با به‌روزرسانی macOS Tahoe 26.2 آماده کرده بود؛ جایی که قابلیت RDMA روی تاندربولت ۵ به سیستم‌عامل اضافه شد. فناوری RDMA باعث می‌شود حافظه یک دستگاه با تأخیر بسیار کم به حافظه دستگاه دیگر دسترسی داشته باشد و ارتباط میان مک‌ها کند نشود. با این همه، از آنجا که Harbor هنوز عمومی نشده، هیچ عدد رسمی یا نتیجه آزمون مستقلی درباره سرعت واقعی یا میزان تأخیر این خوشه‌بندی در خود اپلیکیشن منتشر نشده است.

حذف خط فرمان و مدیریت مدل‌ها از داخل یک برنامه

تا امروز اجرای محلی مدل‌های هوش مصنوعی و به‌خصوص متصل کردن چند کامپیوتر به هم، معمولاً به دانش فنی، تنظیم دستی شبکه و نوشتن دستور در خط فرمان یا ترمینال نیاز داشت. اما بر اساس اسکرین‌شات‌ها و متنی کهآرون پریس در شبکه اجتماعی ایکس درباره صفحه حذف‌شده اپ‌استور Harborمنتشر کرده است، این اپلیکیشن می‌خواهد تمام این مراحل فنی را از پیش روی کاربر بردارد.

در متن معرفی برنامه گفته شده که راه‌اندازی Harbor فقط چند دقیقه زمان می‌برد و کاربر بدون نیاز به تنظیمات دستی زیرساخت، می‌تواند مدل‌های با وزن‌های باز را مستقیم از داخل محیط برنامه جست‌وجو، دانلود و بارگذاری کند. به بیان ساده‌تر، کل کارهای مدیریت فایل مدل و آماده کردن سرور روی خود اپلیکیشن انجام می‌شود تا کاربر درگیر جزئیات فنی نشود.

بر پایه اطلاعات منتشرشده در صفحه پیش‌نمایش کلاریس و توضیحات فهرست حذف‌شده اپ‌استور، قابلیت‌های اعلام‌شده برای Harbor این موارد را شامل می‌شود

• تبدیل یک مک اپل سیلیکون به سرور خصوصی استنتاج هوش مصنوعی بدون نیاز به سرور ابری
• جست‌وجو، دانلود و اجرای مستقیم مدل‌های با وزن‌های باز از داخل برنامه بدون استفاده از خط فرمان
• شناسایی خودکار مک‌های متصل با کابل تاندربولت ۵ و ترکیب حافظه یکپارچه آن‌ها برای مدل‌های سنگین‌تر
• امکان پاسخ‌گویی به درخواست‌های هم‌زمان بیشتر با تقسیم بار پردازشی میان چند مک

این تغییر برای چه کسانی مهم است و چه فرقی با ابزارهای فعلی دارد؟

اگرچه خبر مربوط به کاربران مک است، اما در عمل هر کاربری به چنین ابزاری نیاز ندارد. مخاطبان اصلی Harbor کسب‌وکارهای کوچک، تیم‌های نرم‌افزاری، پژوهشگران و شرکت‌هایی هستند که با اطلاعات محرمانه مالی، پزشکی یا حقوقی سر و کار دارند و نمی‌خواهند متن اسنادشان به سرور شرکت‌های هوش مصنوعی ارسال شود. نشانه‌ای هم از این رویکرد در فرم ثبت‌نام پیش‌نمایش کلاریس دیده می‌شود؛ جایی که از متقاضیان خواسته شده نام شرکت خود را وارد کنند.

از نظر فنی، اجرای محلی مدل‌ها روی مک چیز تازه‌ای نیست و همین حالا هم ابزارهای رایگانی مثل LM Studio برای اجرای مدل روی یک مک یا پروژه متن‌باز Exo برای اتصال چند مک وجود دارند. تفاوتی که Harbor وعده می‌دهد، یکپارچه کردن این امکانات در یک برنامه رسمی با رابط کاربری ساده است. با این حال، خرید چند مک قدرتمند با حافظه بالا هزینه سخت‌افزاری سنگینی دارد و برای کاربرانی که فقط گاهی از هوش مصنوعی استفاده می‌کنند، سرویس‌های آنلاین همچنان به‌صرفه‌تر هستند.

وضعیت فعلی Harbor و جزئیاتی که هنوز مشخص نیست

در حال حاضر Harbor در مرحله پیش‌نمایش خصوصی قرار دارد و برای دانلود عمومی روی اپ‌استور یا سایت اپل در دسترس نیست. نه اپل و نه کلاریس هنوز بیانیه رسمی درباره زمان انتشار عمومی یا مدل قیمت‌گذاری آن نداده‌اند و مشخص نیست برنامه به‌صورت رایگان عرضه می‌شود یا همراه با اشتراک سازمانی خواهد بود.

علاوه بر قیمت و تاریخ عرضه، فهرست دقیق مدل‌های پشتیبانی‌شده، حداقل مشخصات مک‌های سازگار و دلیل قرار گرفتن موقت و حذف سریع صفحه اپ‌استور هم هنوز روشن نیست. قدم بعدی این پروژه، باز شدن دسترسی برای گروه‌های آزمایشی و اعلام رسمی جزئیات از سوی کلاریس است؛ تا آن زمان علاقه‌مندان فقط می‌توانند اطلاعات تماس و نام شرکت خود را در صفحه پیش‌نمایش کلاریس ثبت کنند تا از زمان عرضه باخبر شوند.

سوالات متداول

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.