با کشفی عجیب و بی‌سابقه، ستاره‌شناسان مشاهده کرده‌اند که یک ستاره زامبی در فضا، با عبور از فوران‌های عظیم پلاسمای ستاره همسایه‌اش، پیوسته اشعه‌های ایکس درخشان به سوی زمین می‌فرستد.

نظام‌های ستاره‌ای دوتایی، با تعاملات پیچیده‌شان، همواره الهام‌بخش کنجکاوی‌های کیهانی بوده‌اند. اکنون، یافته‌های جدید تلسکوپ فضایی XRISM اسرار ستاره‌ای را برملا کرده است که ۱۳ هزار سال نوری از ما فاصله دارد و به دلیل پدیده‌ای شگفت‌انگیز، به طور مکرر نورافشانی می‌کند. این اکتشاف نه تنها درک ما را از اجرام کیهانی افراطی افزایش می‌دهد، بلکه پنجره‌ای نو به مطالعه تعاملات پلاسمای بادی ستاره‌ای در فضا باز می‌کند.

راز ستاره زامبی «GX 301-2» و «آروغ کیهانی» همسایه‌اش

سامانه ستاره‌ای دوتاییبی‌پی کروسیس(BP Crucis) در فاصله ۱۳ هزار سال نوری از زمین، شامل ستاره ابرغول آبی Wray 977 است که ۶۰ برابر خورشید جرم دارد و در کنار آن یک ستاره نوترونی به نام GX 301-2 قرار گرفته است. اینستاره زامبیبقایای فوق‌متراکم ستاره‌ای منفجرشده با ابعاد ۲۰ کیلومتر و جرم خورشید، یکتپ‌اختر(Pulsar) با میدان مغناطیسی قوی و چرخش سریع است.جی‌اکس ۳۰۱-۲به طور منظم پرتوهای اشعه ایکس ساطع می‌کند، اما همچنین نورافشانی‌های مکرر و درخشان‌تری دارد که دلیل آن تا پیش از این نامشخص بود.

• بزرگ‌ترین کهکشان شناخته‌شده جهان ۱.۷ میلیون سال نوری وسعت دارد
• ستاره‌شناسان بر این باورند که منظومه شمسی زمانی 9 سیاره داشت؛ خورشید یکی از آنها را خورد
• دنباله‌دار میان‌ستاره‌ای 3I/ATLAS احتمالا هم‌سن جهان اولیه است

تلسکوپ XRISM: کشف تعامل پلاسمای بادی ستاره‌ای

مطالعه جدیدی که در ۱۸ سپتامبر در ژورنال Science Advances منتشر شد، با تلسکوپ فضایی XRISM نشان داد که ستاره نوترونی هر بار از توده عظیمپلاسمای بادی ستاره‌ایکه از ابرغولری ۹۷۷فوران می‌کند، عبور کرده و نورافشانی می‌کند. این کشف، نخستین مشاهده از تعامل مواد ستاره‌ای با یک جرم فشرده است. ابرغول‌ها، مانندری ۹۷۷بادهای ستاره‌ای بسیار شدیدی شامل پلاسما (گاز یونیزه) با سرعت حدود ۵۴۰ هزار کیلومتر در ساعت منتشر می‌کنند.جی‌اکس ۳۰۱-۲هر ۴۱.۵ روز به دورری ۹۷۷می‌چرخد و انفجارها در نزدیک‌ترین و دورترین نقاط مداری رخ می‌دهند.

مکانیسم انفجارها و آینده پژوهش

طی رصدی ۱۶ ساعتهایکس‌آرآی‌اس‌امطیف‌های دقیق اشعه ایکس را ثبت کرد که جزئیات جریان و واکنش پلاسما را در اطراف ستاره نوترونی آشکار ساخت. پژوهشگران با شبیه‌سازی داده‌ها دریافتند که انباشت مواد ستاره‌ای روی سطح ستاره زامبی، باعث «انفجار» و تولید نورافشانی‌های درخشان می‌شود. پژوهش‌های آینده باایکس‌آرآی‌اس‌امبه درک عمیق‌تر این پدیده‌ها و تعاملات پیچیده کیهانی کمک خواهد کرد.