آیفون ۴ بعد از ۱۶ سال، همچنان مهم‌ترین طراحی اپل در تاریخ گوشی‌های هوشمند است؛ اما چرا؟

بیایید واقع‌بین باشیم؛ معرفی آیفون‌های جدید دیگر آن هیجان سابق را ندارد. این روزها حتی نیازی به دنبال کردن شایعات و افشاگری‌ها هم نداریم تا بفهمیم اپل قرار است چه چیزی معرفی کند. اما در سال ۲۰۱۰، اوضاع کاملاً متفاوت بود. داستان آیفون ۴ با یک افشاگری عجیب آغاز شد، پای پلیس و یورش به خانه یک خبرنگار را وسط کشید و در نهایت یکی از معروف‌ترین میم‌های تاریخ فناوری را به وجود آورد.

بازگشت به سال ۲۰۱۰؛ مادر تمام افشاگری‌های دنیای

استیو جابز در ۷ ژوئن ۲۰۱۰ به‌صورت رسمی از آیفون ۴ رونمایی کرد، اما داستان این گوشی خیلی زودتر آغاز شده بود. اپل تا آن زمان سه مدل نسبتاً مشابه از آیفون را عرضه کرده بود: آیفون اصلی، آیفون 3G و مدل سریع‌تر 3GS. با این حال، تفاوت زیادی نمی‌کرد؛ همه یک آیفون می‌خواستند.

هیجان برای نسل بعدی آیفون به سطح بی‌سابقه‌ای رسیده بود و جالب اینکه این تب‌وتاب حدود پنج ماه پیش از حضور استیو جابز روی صحنه آغاز شد.

در ۲۷ ژانویه ۲۰۱۰، دنیا برای اولین بار آیفون ۴ را دید، بدون اینکه خودش بداند چه چیزی دیده است.

وب‌سایت Engadget در آن زمان تصاویری افشاشده از آیپد اصلی منتشر کرد، اما سه ماه طول کشید تا مردم متوجه شوند چیزی دیگر نیز در همان تصاویر حضور داشته: نمونه اولیه آیفون ۴.

با این حال، داستان اصلی کمی بعد اتفاق افتاد؛ چیزی که شاید بتوان آن را مشهورترین افشاگری تاریخ صنعت فناوری دانست.

در ۱۹ آوریل ۲۰۱۰، Gizmodo مقاله‌ای با عنوان «این آیفون بعدی اپل است» منتشر کرد. این وب‌سایت نه‌تنها وجود آیفون جدید، بلکه طراحی کاملاً متفاوت آن را نیز پیش از رونمایی رسمی به جهان نشان داد.

برای درک اهمیت این اتفاق باید به فضای آن دوران برگردیم. محرمانگی محصولات اپل در آن سال‌ها در سطح کاملاً متفاوتی قرار داشت. زمانی که استیو جابز در سال ۲۰۰۷ آیفون اصلی را روی صحنه آورد، معرفی آن برای بسیاری واقعاً یک غافلگیری بود.

اپل برای جلوگیری از دیده شدن محصولاتش پیش از رونمایی رسمی، وسواس عجیبی داشت و با افشاگری‌ها نیز برخورد بسیار جدی می‌کرد. بنابراین سؤال بزرگی مطرح بود: Gizmodo چطور توانسته بود دو ماه پیش از معرفی رسمی، یک آیفون ۴ واقعی را در اختیار داشته باشد؟

طبق روایت مشهور این ماجرا، گری پاول، مهندس نرم‌افزار اپل، به‌طور اتفاقی نمونه اولیه آیفون ۴ را در یک بار در شهر ردوود سیتی کالیفرنیا جا گذاشت.

فرد دیگری گوشی را پیدا کرد و تصور می‌کرد با یک آیفون 3GS عجیب‌وغریب طرف است که چند برچسب غیرمعمول روی آن قرار گرفته. اما صبح روز بعد، دستگاه از راه دور پاک شد و تازه مشخص شد که این گوشی در واقع یک آیفون معرفی‌نشده است که اپل آن را در قالب یک محصول دیگر پنهان کرده بود.

چند هفته بعد و پس از اینکه تلاش‌ها برای تماس با اپل نتیجه‌ای نداد، Gizmodo این دستگاه را با قیمت ۵ هزار دلار به دست آورد، واقعی بودن آن را تأیید کرد و عملاً آیفون ۴ را پیش از اپل به جهان معرفی کرد.

ماجرا به همین‌جا ختم نشد. کمی بعد، نیروهای پلیس کالیفرنیا به خانه یکی از ویراستاران Gizmodo یورش بردند و تجهیزات او را ضبط کردند. برخی اپل را متهم کردند که در وقوع این اتفاق نقش داشته، اما شرکت چنین ادعایی را رد کرد.

با این حال، دیگر فرقی نمی‌کرد. آیفون ۴ لو رفته بود و همه دنیا آن را دیده بودند.

آیفون ۴ استاندارد طراحی گوشی‌های هوشمند را تغییر داد: آغاز یک دوران تازه برای طراحی اپل

پس از ماه‌ها حاشیه و جنجال، استیو جابز سرانجام در ۷ ژوئن ۲۰۱۰ روی صحنه رفت و آیفون ۴ را در دست گرفت.

این گوشی طراحی سخت‌افزاری کاملاً جدیدی برای آیفون معرفی می‌کرد؛ طراحی‌ای که شاید مهم‌ترین ویژگی آن این باشد که حتی امروز هم به‌طرز عجیبی مدرن به نظر می‌رسد.

ببینید این ترکیب برایتان آشناست یا نه: پنل شیشه‌ای در جلو، پنل شیشه‌ای تخت در پشت و یک فریم فلزی با لبه‌های صاف. ۱۶ سال بعد، همین زبان طراحی را می‌توان در تعداد زیادی از گوشی‌های هوشمند دید.

سری گلکسی S26 از پنل شیشه‌ای در جلو و پشت و یک فریم فلزی تخت استفاده می‌کند. سری پیکسل ۱۱ نیز تقریباً بر پایه همین منطق طراحی ساخته شده است.

اپل بعدها برای مدتی به سراغ بدنه‌های فلزی و لبه‌های خمیده رفت، اما در نسل‌های اخیر دوباره به همان فرمول قدیمی بازگشته است: شیشه در جلو، شیشه تخت در پشت و لبه‌های صاف فلزی در اطراف. این طراحی عملاً ثابت کرده که متعلق به یک دوره خاص نیست.

طراحی آیفون ۴ در زمان عرضه نیز تحسین زیادی دریافت کرد. آیفون‌های قبلی گوشی‌های زشتی نبودند، اما آیفون ۴ یک جهش بصری محسوب می‌شد. در دورانی که بسیاری از گوشی‌های هوشمند ظاهری پلاستیکی، کاربردی و تا حد زیادی بی‌روح داشتند، آیفون ۴ بیشتر شبیه یک قطعه جواهر به نظر می‌رسید.

اپل آن‌قدر به طراحی گوشی خود افتخار می‌کرد که قاب معروف Bumper را نیز عرضه کرد؛ قابی که فقط دور گوشی را می‌پوشاند و اجازه می‌داد طراحی شیشه‌ای پشت دستگاه کاملاً دیده شود. البته همین قاب بعدها به دلیلی کاملاً متفاوت اهمیت پیدا کرد.

آیفون ۴ و آغاز آنتن‌گیت: «مشکل این است که گوشی را اشتباه در دست می‌گیرید!»

فریم فلزی و تخت آیفون ۴ فقط یک تصمیم زیبایی‌شناختی نبود. این فریم بخشی از سیستم آنتن گوشی نیز محسوب می‌شد.

اما همان چیزی که طراحی آیفون ۴ را تا این اندازه خاص کرده بود، خیلی زود برای اپل دردسر بزرگی ایجاد کرد.

مدت کوتاهی پس از عرضه گوشی، کاربران گزارش دادند که نگه داشتن آیفون ۴ به شکل خاصی باعث کاهش قدرت سیگنال می‌شود. اگر قسمت پایین سمت چپ گوشی را لمس می‌کردید، تماس دست با فریم می‌توانست روی عملکرد آنتن تأثیر بگذارد و در مناطقی با پوشش ضعیف شبکه حتی باعث قطع تماس شود.

تعداد گزارش‌ها آن‌قدر زیاد بود که اپل ناچار شد به این موضوع واکنش نشان دهد. اولین واکنش شرکت اما اوضاع را بهتر نکرد؛ بلکه همه‌چیز را بدتر کرد.

اپل در ابتدا مسئولیت مشکل را نپذیرفت و اعلام کرد چنین مسئله‌ای «واقعیتی در زندگی تمام گوشی‌های بی‌سیم» است. حتی بدتر از آن، به کاربران توصیه کرد که از گرفتن گوشی از قسمت پایین سمت چپ خودداری کنند یا برای آن قاب بخرند.

و دقیقاً همین‌جا بود که یکی از معروف‌ترین میم‌های تاریخ فناوری متولد شد: «شما گوشی را اشتباه در دست گرفته‌اید.»

اپل عملاً تقصیر را گردن کاربران انداخته بود و به نظر می‌رسید امیدوار است موضوع به‌مرور زمان فراموش شود.

اما فراموش نشد.

تنها یک ماه پس از عرضه آیفون ۴، در ماه ژوئیه یک شکایت گروهی علیه اپل و AT&T، اپراتور انحصاری آیفون در آمریکا در آن زمان، ثبت شد. در این شکایت ادعا شده بود که اپل پیش از عرضه گوشی از نقصی که باعث مشکلات ارتباطی می‌شد اطلاع داشته است.

اپل خیلی زود بیانیه دیگری منتشر کرد و گفت علت کاهش شدید تعداد خطوط آنتن را پیدا کرده است.

زمان‌بندی جالبی بود. این شرکت توضیح داد که مشکل به فرمول محاسبه تعداد خطوطی مربوط می‌شود که برای نمایش قدرت سیگنال استفاده می‌شد، نه به توانایی واقعی گوشی برای حفظ اتصال هنگام نگه داشتن آن به شکلی خاص.

این پاسخ هم چندان مورد استقبال کاربران قرار نگرفت. ماجرا در نهایت آن‌قدر بزرگ شد که اپل یک کنفرانس خبری ویژه برگزار کرد و حتی خبرنگاران را برای بازدید از آزمایشگاه طراحی آنتن خود به‌صورت خصوصی دعوت کرد.

استیو جابز در این رویداد اعلام کرد که اپل به تمام دارندگان آیفون ۴ یک قاب Bumper رایگان می‌دهد. کسانی هم که پیش‌تر این قاب را خریده بودند، می‌توانستند هزینه خود را پس بگیرند. در نهایت، اپل مجبور شد عملاً با یک قاب، مشکل آنتنی یکی از مهم‌ترین محصولاتش را مدیریت کند.

مشکلات فنی نتوانستند جلوی رنسانس آیفون را بگیرند

اما با وجود تمام این اتفاقات، آیفون ۴ به یک موفقیت عظیم تبدیل شد.

اوایل سال ۲۰۱۱، خط تولید آیفون سرانجام از انحصار AT&T خارج شد و نسخه مخصوص Verizon آیفون ۴ نیز عرضه شد. اپل از این فرصت استفاده کرد تا طراحی سیستم آنتن را تغییر دهد.

آیفون ۴ برای ۱۵ ماه گوشی پرچم‌دار اصلی اپل باقی ماند و این شرکت تولید آن را نزدیک به چهار سال ادامه داد.

آیفون ۴ در نهایت به یکی از پیچیده‌ترین محصولات تاریخ اپل تبدیل شد؛ دستگاهی که هم بهترین و هم بدترین ویژگی‌های اپل را به نمایش گذاشت.

از یک طرف، با طراحی‌ای طرف بودیم که واقعاً دوران خود را تغییر داد و تأثیر آن حتی ۱۶ سال بعد نیز در صنعت گوشی‌های هوشمند دیده می‌شود. از طرف دیگر، واکنش اولیه اپل به شکایت کاربران، نمونه‌ای تقریباً کلاسیک از برخورد متکبرانه یک شرکت با مشتریانش بود.

اما اگر بخواهیم در نهایت به تصویر بزرگ‌تر نگاه کنیم، یک چیز روشن است: آیفون ۴ نقطه عطفی در تاریخ آیفون بود.

شاید اپل بعدها گوشی‌های موفق‌تر، بزرگ‌تر و مهم‌تری از نظر تجاری ساخته باشد، اما کمتر محصولی را می‌توان پیدا کرد که به اندازه آیفون ۴، هم ظاهر آینده گوشی‌های هوشمند را شکل داده باشد و هم تصویری ماندگار از یک دوران خاص در تاریخ اپل ایجاد کرده باشد.

اما کافی است به یک گوشی مدرن با پنل شیشه‌ای، پشت تخت و فریم فلزی صاف نگاه کنید تا متوجه شوید بعضی ایده‌ها واقعاً از بین نمی‌روند. آیفون ۴ یکی از همان ایده‌ها بود.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.