چرا دوربین‌های IMAX تا این اندازه سروصدای زیادی دارند؟

به نظر می‌رسد دلیلی وجود دارد که بیشتر فیلم‌های سینمایی مدرن به‌صورت دیجیتال فیلم‌برداری می‌شوند.

فیلم‌برداری با IMAX به‌هیچ‌وجه کار ساده‌ای نیست. این فرایند زمان زیادی می‌برد و هزینه بالایی هم دارد. بیشتر فیلم‌سازان سراغ فیلم ۷۰ میلی‌متری IMAX نمی‌روند و اگر قرار باشد یکی از اصلی‌ترین دلایل این موضوع را مشخص کنیم، دوربین احتمالاً مهم‌ترین عامل است.

دوربین فیلم‌برداری IMAX 15/70 بسیار بزرگ است و استفاده از آن هزینه زیادی دارد. حتی اگر مسئله بودجه را کنار بگذاریم، سروصدای آن مشکل بزرگی محسوب می‌شود؛ صدایی بسیار بلند و مداوم. هنگام آغاز فیلم‌برداری با یک دوربین فیلم IMAX، می‌توان صدای مکانیکی ممتدی را شنید. نوار عظیم فیلم باید هنگام ثبت هر فریم کاملاً صاف باقی بماند و سیستم خلأ که این وظیفه را انجام می‌دهد، خودش به میزان صدا اضافه می‌کند. در مجموع، با دوربینی روبه‌رو هستیم که می‌تواند تصاویر فوق‌العاده باکیفیتی ثبت کند، اما کار کردن با آن چندان آسان نیست.

دوربین IMAX حجم عظیمی از فیلم را جابه‌جا می‌کند

برای درک دلیل صدای زیاد دوربین IMAX باید ابتدا به اصول اولیه فیلم‌برداری روی نوار فیلم برگردیم. دوربین‌های فیلمی مجموعه‌ای از تصاویر ثابت را ثبت می‌کنند. هر فریم هنگام نوردهی باید پشت لنز بدون حرکت باقی بماند؛ سپس دوربین فیلم را جلو می‌برد و همین فرایند را تکرار می‌کند. در یک دوربین استاندارد سینمایی، این چرخه معمولاً ۲۴ بار در هر ثانیه انجام می‌شود.

در دوربین IMAX، مقدار فیلمی که باید جابه‌جا شود بسیار بیشتر است. این فرمت به نام ۱۵/۷۰ شناخته می‌شود، زیرا هر فریم روی نسخه نمایش ۷۰ میلی‌متری، ۱۵ سوراخ پانچ یا سوراخ چرخ‌دنده‌ای دارد. این سوراخ‌های کوچک در دو طرف فیلم قرار گرفته‌اند و به دوربین کمک می‌کنند هر فریم را در جای دقیق خود قرار دهد. هنگام فیلم‌برداری، دوربین از نگاتیو ۶۵ میلی‌متری استفاده می‌کند که به‌صورت افقی حرکت می‌کند و برای هر فریم ۱۵ سوراخ را جابه‌جا می‌کند؛ در حالی که دوربین‌های معمولی ۶۵ میلی‌متری از پنج سوراخ برای هر فریم استفاده می‌کنند. نتیجه، تصویری است که تقریباً سه برابر بزرگ‌تر خواهد بود.

با سرعت ۲۴ فریم در ثانیه، دوربین در هر ثانیه ۳۶۰ سوراخ فیلم را جابه‌جا می‌کند. این مقدار برابر با حدود ۱.۷ متر در ثانیه یا نزدیک به ۱۰۲ متر در دقیقه است. هر حلقه فیلم هزار فوتی نیز تنها حدود سه دقیقه زمان فیلم‌برداری در اختیار گروه تولید قرار می‌دهد.

باید به ابعاد واقعی این فرایند توجه کرد. حجم فیلم از نظر اندازه و وزن بسیار زیاد است و جابه‌جایی آن به موتوری قدرتمند نیاز دارد. حرکت فیلم، عملکرد محفظه فیلم و همچنین سازوکار شاتر همگی به تولید صدای بیشتر کمک می‌کنند. فیلم بارها حرکت می‌کند و سپس باید با دقت در جای خود قرار بگیرد. اندازه بسیار بزرگ فیلم و دوربین، در کنار سرعت بالایی که دستگاه باید با آن کار کند، صدای مکانیکی خاصی ایجاد می‌کند که احتمالاً نمونه آن را در ویدئوهای پشت صحنه دیده‌اید؛ از جمله تصاویری که دوربین‌های فیلم IMAX 15/70 را در صحنه فیلم‌برداری Nope نشان می‌دهند.

سیستم خلأ صدای ممتد ایجاد می‌کند

فیلم بزرگ و سنگین تنها بخشی از مشکل صوتی دوربین‌های IMAX است. هر فریم باید پشت لنز کاملاً صاف قرار بگیرد، اما فیلم پس از پیچیده شدن داخل محفظه می‌تواند مقداری خمیدگی پیدا کند. حتی یک انحنای کوچک که سطح فوکوس را تغییر دهد، ممکن است کل تصویر ثبت‌شده را خراب کند.

برای حل این مشکل، دوربین‌های IMAX از یک صفحه خلأ در پشت لنز استفاده می‌کنند. این سیستم با ایجاد مکش، فیلم را هنگام نوردهی به سطح صفحه می‌چسباند و آن را کاملاً صاف نگه می‌دارد. به این ترتیب، دوربین سطحی پایدار برای ثبت تصویر ایجاد می‌کند. وظیفه سیستم خلأ این نیست که فیلم را درون دوربین حرکت دهد، بلکه هدف اصلی آن قرار دادن دقیق هر فریم در موقعیت مناسب است.

برای ایجاد خلأ، مکش باید هم‌زمان با عبور فیلم از داخل دوربین فعال باشد. پمپ و جریان هوا یکی از بزرگ‌ترین مشکلات مربوط به صدای دوربین‌های سنتی IMAX را به وجود می‌آورند. صدای زیر و ممتد مکانیکی ایجادشده می‌تواند در محیط‌های نامناسب، روند ضبط صدا را به‌شدت مختل کند. از طرف دیگر، اگر مکش از بین برود، احتمال ایجاد خمیدگی در فیلم افزایش پیدا می‌کند و کیفیت تصویر ممکن است آسیب ببیند.

فیلم‌سازان روش‌هایی برای کاهش صدای دوربین دارند

همین سروصدای زیاد یکی از دلایلی است که فیلم‌های IMAX به قالب غالب در سینماها تبدیل نشده‌اند. بیشتر آثار سینمایی امروزی به‌صورت دیجیتال فیلم‌برداری می‌شوند و فیلم‌هایی هم که دیجیتال نیستند، معمولاً با دوربین‌هایی ساخته می‌شوند که کوچک‌تر و کم‌هزینه‌تر هستند.

برای نمونه، فیلم‌هایی که با عنوان Filmed for IMAX معرفی می‌شوند، مانند Mission Impossible: The Final Reckoning، الزاماً با فیلم سلولوئیدی ساخته نشده‌اند و همچنان در سالن‌های IMAX نمایش داده می‌شوند. این آثار از دوربین‌های دیجیتال دارای تأییدیه IMAX استفاده می‌کنند و بخش‌هایی با نسبت تصویر گسترده 1.90:1 دارند. از آنجا که این دوربین‌ها کاملاً دیجیتال هستند، مشکل سروصدای مکانیکی دوربین‌های فیلمی IMAX را ندارند.

حتی در صورت استفاده از دوربین فیلمی IMAX، راه‌هایی برای کاهش اثر صدا وجود دارد؛ هرچند این روش‌ها نمی‌توانند مشکل را به‌طور کامل از بین ببرند. دوربین‌های IMAX برای صحنه‌های کوچک و صمیمی یا لحظات آرام همراه با دیالوگ چندان مناسب نیستند، اما برای سکانس‌های اکشن بزرگ و پرسر‌وصدا گزینه مناسبی محسوب می‌شوند. در No Time to Die نیز از دوربین‌های IMAX عمدتاً برای صحنه‌های اکشن و بدلکاری استفاده شد؛ سکانس‌هایی که دیالوگ بسیار کمی داشتند. اگر صدای دیالوگ به دلیل سروصدای دوربین قابل استفاده نباشد، می‌توان آن را بعداً با روش بازضبط دیالوگ یا ADR در مرحله پس از تولید ضبط کرد.

روش‌های فیزیکی نیز برای کاهش این مشکل وجود دارد. بارنی (Barney) نوعی پوشش نرم و پدگذاری‌شده است که می‌تواند بخشی از صداهای مکانیکی دوربین را کاهش دهد. بلیمپ (Blimp) یا محفظه عایق صوتی نیز ساختاری نسبتاً سخت و بسته ایجاد می‌کند تا بخشی از صدای دوربین را جدا سازد. مشکل اصلی این راهکار، وزن بالای تجهیزات است. یک دوربین قدیمی IMAX همراه با بلیمپ می‌تواند تا حدود ۱۲۵ کیلوگرم وزن داشته باشد و چنین مجموعه‌ای برای جابه‌جایی توسط یک نفر در محل فیلم‌برداری چندان مناسب نیست.

با این حال، تلاش‌هایی برای بهبود این فناوری در حال انجام است. شرکت IMAX دوربین کوچک‌تر و کم‌صداتری به نام Keighley توسعه داده که برای فیلم‌برداری The Odyssey کریستوفر نولان استفاده شده است. این دوربین از طراحی کاملاً جدیدی برای بلیمپ بهره می‌برد که به گروه تولید اجازه می‌دهد دیالوگ را هم‌زمان با فیلم‌برداری ضبط کند و صدای قابل استفاده‌ای در همان زمان داشته باشد. گزارش‌ها حاکی از آن است که وزن کل این سامانه به بیش از ۱۳۶ کیلوگرم می‌رسد.

هنوز مشخص نیست دوربین جدید Keighley بتواند فیلم‌سازان بیشتری را به سمت استفاده از فرمت IMAX سوق دهد یا نه. فیلم‌های IMAX تجربه‌ای ممتاز در سینما ارائه می‌کنند، اما تولید آن‌ها دشوار است و تاکنون تعداد زیادی از فیلم‌سازان تمایل جدی به استفاده گسترده از این فرمت نشان نداده‌اند. صدای زیاد دوربین تنها یکی از دلایل این مسئله است و حتی کم‌صداتر شدن دوربین نیز الزاماً فرایند تولید را ارزان‌تر یا استفاده از تجهیزات را آسان‌تر نمی‌کند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.