اختلال گسترده مایکروسافت باعث مسمومیت ۱۵ نفر در یک هتل شد

اختلال جهانی سرویس‌های مایکروسافت این بار پیامدهایی فراتر از مشکلات همیشگی دسترسی به ایمیل و ابزارهای اداری داشت و حتی به مسمومیت تعدادی از افراد در یک هتل آلمانی منجر شد.

در پی این اتفاق، سامانه هشداردهنده مجموعه که برای اطلاع‌رسانی درباره افزایش سطح کلر به ایمیل وابسته بود، نتوانست پیام‌های هشدار را به مسئولان برساند.

طبق گزارش های اخیر، پانزده نفر از مهمانان یک هتل در آلمان بر اثر نشت گاز کلر و افزایش بیش از حد غلظت این ماده دچار مسمومیت شدند. ماجرا از جایی آغاز شد که سامانه ایمنی و نظارت بر بخش سونای هتل، برای اطلاع‌رسانی درباره بالا رفتن سطح کلر از ارسال ایمیل استفاده می‌کرد. با این حال، اختلال در سرویس‌های ابری مایکروسافت باعث شد پیام‌های هشدار به مقصد نرسند و مسئولان مجموعه از وضعیت خطرناک پیش‌آمده مطلع نشوند.

در واقع، این سامانه به‌گونه‌ای طراحی شده بود که هنگام عبور میزان کلر از حد مجاز، از طریق ایمیل به اپراتورها هشدار بدهد. اما با از دسترس خارج شدن سرویس ایمیل، این سازوکار عملاً کارایی خود را از دست داد. در نتیجه، افزایش سطح کلر بدون اطلاع‌رسانی مؤثر ادامه پیدا کرد و در نهایت به بروز حادثه و آسیب دیدن مهمانان انجامید.

اعزام ۴۰ نیروی امدادی به محل حادثه

پس از وقوع این حادثه، نیروهای امدادی آلمان برای رسیدگی به وضعیت مهمانان هتل وارد عمل شدند؛ در مجموع، ۴۰ نیروی امدادی به محل اعزام شدند تا وضعیت افراد آسیب‌دیده را بررسی و اقدامات اولیه درمانی را انجام دهند. از میان ۱۵ فردی که به ارزیابی پزشکی نیاز داشتند، چهار نفر به بیمارستان منتقل شدند؛ طبق گزارش رسانه‌های محلی، یکی از این افراد برای بررسی و مراقبت بیشتر در بیمارستان باقی ماند.

این حادثه در شرایطی رخ داد که مایکروسافت با یکی از اختلال‌های گسترده سرویس‌های ابری خود دست‌وپنجه نرم می‌کرد. قطعی جهانی سرویس‌های این شرکت از ۱۲ تا ۱۴ نوامبر (۲۱ تا ۲۳ آبان) ادامه داشت و سرویس‌هایی مانند Outlook و سایر ابزارهای مجموعه Microsoft 365 را تحت تأثیر قرار داد.

این اختلال حتی کسب‌وکارها را در کشورهای مختلف با مشکلاتی جدی مواجه کرد؛ برای مثال، برخی از کارکنان در ژاپن مجبور شدند برای ادامه فعالیت‌های اداری خود دوباره سراغ دستگاه‌های فکس بروند. ابزاری که با وجود قدمت زیاد، در شرایط از کار افتادن سرویس‌های ارتباطی دیجیتال همچنان می‌تواند کاربرد داشته باشد.

اگرچه اختلال اخیر مایکروسافت از نظر گستردگی و پیامدها با فاجعه CrowdStrike در سال ۲۰۲۴ قابل مقایسه نبود، اما حادثه هتل آلمانی نشان داد که خرابی سرویس‌های دیجیتال گاهی می‌تواند مستقیماً سلامت و جان انسان‌ها را به خطر بیندازد. اختلال CrowdStrike در آن زمان باعث از کار افتادن تعداد زیادی از سامانه‌های رایانه‌ای سازمان‌ها و شرکت‌ها در سراسر جهان شده بود.

چرا وابستگی سامانه‌های ایمنی به اینترنت خطرناک است؟

این اتفاق بار دیگر یکی از مشکلات مهم استفاده از سرویس‌های آنلاین و اینترنت اشیا (IoT) برای خودکارسازی فرایندهای حیاتی را برجسته می‌کند. سامانه‌هایی که وظیفه نظارت بر شرایط خطرناک یا محافظت از جان انسان‌ها را بر عهده دارند، نباید صرفاً به یک سرویس اینترنتی وابسته باشند؛ زیرا اختلال در همان سرویس می‌تواند کل سازوکار ایمنی را از کار بیندازد.

بنابراین طراحان چنین سامانه‌هایی باید همیشه یک راهکار جایگزین فیزیکی یا آنالوگ در نظر بگیرند تا حتی در صورت قطع کامل اینترنت و از دسترس خارج شدن سرویس‌های ابری، فرایندهای ضروری همچنان ادامه پیدا کنند. علاوه بر این، کارکنان مجموعه نیز باید از وجود چنین راهکارهایی اطلاع داشته باشند و نحوه استفاده از آن‌ها را بدانند.

راهکار دیگر، استفاده از سرورهای اختصاصی و اجرای محلی سامانه‌های خودکار است؛ در این روش، کسب‌وکارها به‌جای تکیه کامل بر سرویس‌های ابری شرکت‌های دیگر، زیرساخت موردنیاز خود را میزبانی می‌کنند و فرایندهای خودکار را به‌صورت محلی اجرا خواهند کرد. البته پیاده‌سازی چنین ساختاری به مشارکت بیشتر در طراحی، برنامه‌نویسی و نگهداری زیرساخت نیاز دارد؛ ضمن اینکه این روش نیز کاملاً بدون خطر نیست؛ چراکه مشکلات زیرساختی محلی مانند قطع برق همچنان می‌توانند عملکرد سامانه را مختل کنند.

از سوی دیگر، اختلال اخیر مایکروسافت وابستگی روزافزون دنیای کسب‌وکار به تعداد محدودی از شرکت‌های بزرگ فناوری را نیز به نمایش گذاشت. شرکت‌هایی مانند مایکروسافت، گوگل و AWS به لطف برخورداری از زیرساخت‌های گسترده و صرفه‌جویی ناشی از مقیاس اقتصادی، می‌توانند سرویس‌های خود را با هزینه کمتر و قابلیت اطمینان بیشتری نسبت به بسیاری از رقبای کوچک‌تر یا زیرساخت‌های اختصاصی سازمان‌ها ارائه دهند.

با این حال، همین تمرکز زیرساخت‌ها در اختیار چند شرکت بزرگ، خطرات قابل‌توجهی به همراه دارد. زمانی که یکی از این شرکت‌ها با اختلال گسترده مواجه می‌شود، میلیون‌ها کسب‌وکار و سازمان وابسته به خدمات آن نیز تحت تأثیر قرار می‌گیرند و حتی فعالیت‌های اقتصادی در مقیاس گسترده ممکن است برای مدتی متوقف شوند.

حادثه هتل آلمانی نمونه‌ای نگران‌کننده از همین وابستگی است؛ جایی که نرسیدن یک ایمیل هشدار به‌دلیل اختلال در سرویس ابری، به مسمومیت ۱۵ نفر و اعزام ده‌ها نیروی امدادی منجر شد. این اتفاق نشان می‌دهد که در طراحی سامانه‌های حیاتی، داشتن راهکار جایگزین و مستقل از اینترنت دیگر صرفاً یک انتخاب فنی نیست، بلکه می‌تواند مسئله‌ای مرتبط با ایمنی و حفظ جان انسان‌ها باشد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.