گزارش مالی شرکت BYD منتشر شد؛ خودروساز چینی در مسیر تسلط بر بازارهای جهانی

گزارش مالی سه‌ماهه سوم سال ۲۰۲۶ شرکت BYD منتشر شد. سود خالص این خودروساز چینی با رشد ۲۸ درصدی نسبت به مدت مشابه سال گذشته به ۱۰.۰۲ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۴ میلیارد دلار رسید. این افزایش در شرایطی رقم خورد که BYD تنها طی سه ماه بیش از نیم میلیون دستگاه خودرو به بازارهای خارج از چین صادر کرد.

با این حال، سایر بخش‌های گزارش مالی چندان امیدوارکننده نیستند. موجودی انبارهای BYD از ابتدای سال ۶۰ درصد افزایش یافته، ذخایر نقدی شرکت تقریباً به نصف رسیده و سود خالص آن در مجموع ۹ ماه نخست سال همچنان کاهش نشان می‌دهد.

BYD همچنان در سطح بالایی فعالیت می‌کند، اما ساختار کسب‌وکار این شرکت در حال تغییر است.

عملکرد مالی BYD در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶

BYD روز پنجشنبه گزارش مالی سه‌ماهه سوم خود را به بورس هنگ‌کنگ ارائه داد. مهم‌ترین آمار مالی این شرکت برای فاصله زمانی ژوئیه تا سپتامبر به شرح زیر است

• درآمد: ۲۲۱.۴۹ میلیارد یوان، معادل حدود ۳۰.۹ میلیارد دلار؛ افزایش ۱۳.۶ درصدی نسبت به سال گذشته
• سود خالص بدون احتساب اقلام یک‌باره: ۸.۶۳ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۲ میلیارد دلار؛ افزایش ۲۵.۳ درصدی
• سود هر سهم: ۱.۱۰ یوان؛ افزایش ۲۹.۴ درصدی

این نتایج بهترین عملکرد فصلی BYD از پایان سال ۲۰۲۴ تاکنون محسوب می‌شود. همچنین درآمد شرکت پس از چهار فصل متوالی کاهش، برای نخستین بار دوباره رشد سالانه را تجربه کرده است.

عملکرد سه‌ماهه سوم در مقایسه با ابتدای سال نیز بهبود چشمگیری نشان می‌دهد. سود BYD در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ با سقوط ۵۵ درصدی به ۴.۰۸ میلیارد یوان، معادل حدود ۵۶۹ میلیون دلار رسید، اما در سه‌ماهه دوم به ۸.۲۴ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۱۵ میلیارد دلار افزایش یافت.

با وجود این بهبود، نتایج نهایی پایین‌تر از پیش‌بینی‌ها قرار گرفت. کارگزاری‌هایی که رویترز از آن‌ها نظرسنجی کرده بود، سودی بین ۱۱.۴ تا ۱۲.۹۵ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۵۹ تا ۱.۸۱ میلیارد دلار، برای این دوره پیش‌بینی می‌کردند.

اگر عملکرد شرکت را در کل ۹ ماه نخست سال بررسی کنیم، وضعیت چندان متفاوت نیست. درآمد BYD در این مدت با رشد ناچیز ۰.۰۱ درصدی به ۵۶۶.۳۰ میلیارد یوان، معادل حدود ۷۹ میلیارد دلار رسید، در حالی که سود خالص با کاهش ۴.۲ درصدی به ۲۲.۳۴ میلیارد یوان، معادل حدود ۳.۱۲ میلیارد دلار سقوط کرد.

این روند پس از عملکرد سال ۲۰۲۵ رخ می‌دهد؛ زمانی که سود سالانه BYD نیز از ۴۰.۲۵ میلیارد یوان در سال ۲۰۲۴ به ۳۲.۶۲ میلیارد یوان کاهش یافته بود.

صادرات، موتور اصلی رشد BYD

گزارش فصلی BYD جزئیات تعداد خودروهای فروخته‌شده را ارائه نمی‌دهد، اما آمار فروش ماهانه شرکت تصویر دقیق‌تری از وضعیت بازار نشان می‌دهد. این خودروساز در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۶ مجموعاً یک میلیون و ۳۲۳ هزار و ۶۵ دستگاه خودرو فروخت که نسبت به یک میلیون و ۱۱۴ هزار و ۱۹۲ دستگاه در مدت مشابه سال قبل، ۱۸.۷ درصد افزایش دارد.

تمام این رشد و حتی بیشتر از آن، از بازارهای خارج از چین حاصل شده است. BYD طی این سه ماه ۵۵۰ هزار و ۷۰۴ دستگاه خودرو صادر کرد که نسبت به ۲۳۲ هزار و ۸۰۶ دستگاه در سه‌ماهه سوم ۲۰۲۵، رشد ۱۳۷ درصدی را نشان می‌دهد.

در مقابل، فروش سایر خودروها که عمدتاً به بازار داخلی چین مربوط می‌شود، حدود ۱۲ درصد کاهش یافت و به تقریباً ۷۷۲ هزار دستگاه رسید.

اکنون صادرات ۴۲ درصد از کل فروش BYD را تشکیل می‌دهد. در نیمه نخست سال نیز بازارهای خارجی ۱۸۱.۳ میلیارد یوان، معادل حدود ۲۵.۳ میلیارد دلار، درآمد برای این شرکت ایجاد کردند که برابر با ۵۳ درصد کل درآمد آن بود.

برای مقایسه، تسلا در سه‌ماهه سوم سال ۴۸۶ هزار و ۵۳۲ دستگاه خودرو در سراسر جهان تحویل داد. به بیان دیگر، BYD در همین مدت خودروهای بیشتری نسبت به مجموع فروش جهانی تسلا صادر کرد.

در بازار داخلی چین شرایط کاملاً متفاوت است. جنگ قیمتی میان خودروسازان همچنان ادامه دارد و BYD برای رقابت در این شرایط به محصولاتی مانند Seagull جدید با قابلیت شارژ سریع پنج‌دقیقه‌ای و قیمت کمتر از ۱۰ هزار دلار متوسل شده است. این موضوع برای خریداران جذاب خواهد بود، اما فشار بیشتری بر حاشیه سود شرکت وارد می‌کند.

هزینه‌های سنگین توسعه بازارهای جهانی

BYD حاشیه سود ناخالص را در گزارش فصلی خود اعلام نمی‌کند، اما می‌توان با استفاده از صورت سود و زیان آن را محاسبه کرد. بر این اساس، حاشیه سود ناخالص شرکت در سه‌ماهه سوم حدود ۱۸ درصد بوده که اندکی بیشتر از رقم ۱۷.۶ درصدی سال گذشته است، اما در مقایسه با حدود ۱۸.۹ درصد سه‌ماهه دوم کاهش نشان می‌دهد.

بخش مهم‌تری از فشار مالی در ردیف‌های پایین‌تر صورت سود و زیان دیده می‌شود. هزینه‌های مالی BYD در ۹ ماه نخست سال به ۷.۳۷ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۰۳ میلیارد دلار، رسید؛ در حالی که این شرکت در مدت مشابه سال گذشته ۲.۹۴ میلیارد یوان، معادل حدود ۴۱۱ میلیون دلار، سود مالی ثبت کرده بود. BYD دلیل اصلی این تغییر را زیان‌های ناشی از نوسانات نرخ ارز اعلام کرده است.

این تغییر بیش از ۱۰ میلیارد یوان، معادل حدود ۱.۴ میلیارد دلار، اختلاف ایجاد می‌کند؛ رقمی قابل‌توجه برای شرکتی که در این مدت ۲۲.۳۴ میلیارد یوان سود خالص داشته است. این هزینه‌ها بخشی از بهای فعالیت گسترده در بازارهای خارجی و انجام معاملات با ارزهای مختلف محسوب می‌شوند.

هزینه‌های کاهش ارزش دارایی‌ها نیز افزایش یافته‌اند. BYD حدود ۲.۷۱ میلیارد یوان، معادل ۳۷۹ میلیون دلار، زیان کاهش ارزش دارایی ثبت کرد که ۶۸ درصد بیشتر از سال گذشته است. شرکت عمدتاً این افزایش را به کاهش ارزش موجودی انبارها در پی گسترش حجم آن‌ها نسبت داده است.

زیان‌های اعتباری نیز سه برابر شده و به ۹۴۴ میلیون یوان، معادل حدود ۱۳۲ میلیون دلار، رسیده است. BYD افزایش مطالبات تجاری را دلیل اصلی کنار گذاشتن ذخایر بیشتر برای پوشش این زیان‌ها عنوان می‌کند.

هزینه‌های تحقیق و توسعه نیز در ۹ ماه نخست سال با کاهش ۱۷ درصدی به ۳۶.۲۸ میلیارد یوان، معادل حدود ۵.۰۷ میلیارد دلار، رسید. بخشی از این کاهش به تغییرات حسابداری مربوط می‌شود؛ زیرا BYD امسال سهم بیشتری از هزینه‌های توسعه را در ترازنامه خود به‌عنوان دارایی ثبت کرده است. با این حال، کاهش هزینه‌های تحقیق و توسعه برای شرکتی که شهرت خود را بر یکپارچگی عمودی تولید و فناوری‌های اختصاصی بنا کرده، قابل‌توجه به نظر می‌رسد.

وضعیت ترازنامه BYD نگران‌کننده‌تر شده است

بررسی تغییرات برخی از مهم‌ترین اقلام مالی BYD بین ۳۱ دسامبر ۲۰۲۵ و ۳۰ سپتامبر ۲۰۲۶، تصویر متفاوتی از وضعیت مالی شرکت ارائه می‌دهد

• موجودی انبارها: ۲۲۱.۵۸ میلیارد یوان، معادل حدود ۳۰.۹ میلیارد دلار؛ افزایش ۶۰ درصدی از ۱۳۸.۴۲ میلیارد یوان
• مطالبات تجاری: ۵۶.۴۷ میلیارد یوان، معادل حدود ۷.۹ میلیارد دلار؛ افزایش ۵۳ درصدی از ۳۷ میلیارد یوان
• اسناد پرداختنی: ۷۸.۸۶ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۱ میلیارد دلار؛ افزایش ۲۵۱ درصدی از ۲۲.۴۶ میلیارد یوان
• وجه نقد و اوراق بهادار قابل معامله: ۷۱.۷۲ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۰ میلیارد دلار؛ کاهش ۴۵ درصدی از ۱۲۹.۹۶ میلیارد یوان

BYD افزایش موجودی انبارها و مطالبات تجاری را عمدتاً ناشی از گسترش فعالیت‌های خودرویی در بازارهای خارجی می‌داند. این توضیح منطقی به نظر می‌رسد؛ زیرا خودروهایی که در کشتی‌ها، بنادر و نمایندگی‌های خارجی منتظر تحویل هستند، مدت بیشتری در حساب‌های مالی شرکت باقی می‌مانند.

افزایش چشمگیر اسناد پرداختنی نیز جلب توجه می‌کند. این اسناد در واقع تعهدات کوتاه‌مدتی هستند که BYD به‌جای پرداخت نقدی در اختیار تأمین‌کنندگان قرار می‌دهد. حجم این تعهدات طی سال بیش از سه برابر شده و شرکت دلیل آن را افزایش تسویه‌حساب از طریق اسناد پرداختنی اعلام کرده است.

در بخش تأمین مالی، BYD میزان وام‌های کوتاه‌مدت بانکی خود را تقریباً به نصف کاهش داده و به ۱۸.۶۷ میلیارد یوان، معادل حدود ۲.۶ میلیارد دلار، رسانده است. در مقابل، حجم اوراق قرضه منتشرشده سه برابر شده و به ۱۴.۹۹ میلیارد یوان، معادل حدود ۲.۱ میلیارد دلار، رسیده. شرکت همچنین اوراق تجاری با سررسید بسیار کوتاه منتشر کرده است.

البته همه شاخص‌ها منفی نیستند. جریان نقدی عملیاتی BYD در ۹ ماه نخست سال با رشد ۳۳ درصدی به ۵۴.۴۷ میلیارد یوان، معادل حدود ۷.۶ میلیارد دلار، رسید.

پیش‌پرداخت مشتریان یا بدهی‌های ناشی از قراردادها نیز با افزایش ۸۱ درصدی به ۹۲.۹۵ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۳ میلیارد دلار، رسید که می‌تواند نشانه‌ای از سفارش‌های قوی باشد.

همچنین هزینه نقدی شرکت برای ساخت کارخانه‌های جدید و خرید تجهیزات با کاهش ۲۴ درصدی به ۸۷.۳۸ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۲.۲ میلیارد دلار، رسید. این موضوع نشان می‌دهد سرعت توسعه گسترده زیرساخت‌های تولیدی BYD در حال کاهش است.

دیدگاه نهایی

در نگاه نخست، سه‌ماهه سوم برای BYD عملکرد موفقی به همراه داشته است. سود شرکت ۲۸ درصد افزایش یافته، درآمد دوباره وارد مسیر رشد شده و راهبرد صادرات نیز نتایج قابل‌توجهی به همراه آورده است. صادرات خودروهایی بیشتر از مجموع فروش جهانی تسلا در یک فصل، موضوعی است که تنها سه سال پیش تصور آن دشوار به نظر می‌رسید.

با این حال، به نظر می‌رسد واقعیت مالی شرکت به سادگی ارقام تیتر اصلی گزارش نیست. BYD طی ۹ ماه بیش از ۸۳ میلیارد یوان، معادل حدود ۱۱.۶ میلیارد دلار، به موجودی انبارهای خود اضافه کرده، در حالی که فروش خودروهایش از ابتدای سال تاکنون ۳.۹ درصد کاهش یافته. مطالبات تجاری افزایش پیدا کرده، بدهی به تأمین‌کنندگان بیشتر شده و ذخایر نقدی شرکت نیز به‌شدت افت کرده است.

این وضعیت نشان می‌دهد BYD تعداد زیادی خودرو را وارد زنجیره طولانی صادراتی کرده و برای دریافت پول آن‌ها باید مدت بیشتری منتظر بماند. این راهبرد تا زمانی جواب می‌دهد که خودروها با قیمت‌های مناسبی به فروش برسند. در غیر این صورت، زیان‌های ناشی از کاهش ارزش موجودی انبار که هم‌اکنون نیز نشانه‌هایی از افزایش آن دیده می‌شود، می‌تواند بسیار سنگین‌تر شود.

شرایط بازار داخلی چین نیز آسان‌تر نشده است. BYD اکنون در مقایسه با سال گذشته خودروهای کمتری در بازار چین می‌فروشد، در حالی که تعداد کارکنان این شرکت از یک میلیون نفر فراتر رفته است. کاهش هزینه‌های تحقیق و توسعه نیز می‌تواند نشانه‌ای از تلاش شرکت برای صرفه‌جویی در بخش‌های مختلف باشد.

تمام این موارد نشان می‌دهند ساختار کسب‌وکار BYD در حال دگرگونی قرار دارد. تثبیت شرایط جدید احتمالاً به زمان نیاز خواهد داشت، اما این شرکت در موقعیت مناسبی برای عبور از این مرحله قرار گرفته است؛ به‌ویژه اینکه فرایند انتقال به نسل دوم باتری بلید تقریباً به پایان رسیده و ظرفیت‌های تولیدی جدیدی نیز در مجارستان، تایلند و برزیل در حال اضافه شدن هستند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.