گرینلند و جنوبگان در نیم‌قرن اخیر، ۱۲ تریلیون تن یخ از دست داده‌اند

بررسی تازه‌ای از داده‌های ماهواره‌ای نشان می‌دهد دو پهنه یخی بزرگ زمین، یعنی گرینلند و جنوبگان، از سال ۱۹۷۹ تاکنون بیش از ۱۲ تریلیون تن یخ از دست داده‌اند. این کاهش عظیم یخ باعث شده سطح آب دریاهای جهان حدود ۳۱٫۴ میلی‌متر افزایش پیدا کند.

پژوهش جدید که حاصل همکاری ۵۸ دانشمند از مؤسسه‌های علمی مختلف در جهان است، جامع‌ترین بررسی بلندمدت انجام‌شده درباره تغییرات پهنه‌های یخی زمین در نزدیک به پنج دهه گذشته محسوب می‌شود.

ساینس‌آلرتپژوهشگران، داده‌های ۴۲ بررسی مستقل از پهنه‌های یخی را با اطلاعات به‌دست‌آمده از ۲۷ مأموریت ماهواره‌ای ترکیب کردند. داده‌های ماهواره‌ای گرینلند از سال ۱۹۷۲ و داده‌های جنوبگان از سال ۱۹۷۹ در دسترس هستند. براساس مطالعه، بیشتر کاهش یخ نه به دلیل ذوب‌شدن مستقیم سطح یخ، بلکه به دلیل تغییر رفتار یخچال‌ها رخ داده است.

پژوهشگران تخمین می‌زنند حدود ۸۴ درصد از یخ ازدست‌رفته، نتیجه افزایش سرعت حرکت یخچال‌ها به سمت اقیانوس بوده است؛ به‌ویژه در مناطقی که یخچال‌ها به آب‌های آزاد می‌رسند. ۱۶ درصد باقی‌مانده کاهش یخ به عوامل جوی مانند ذوب سطحی و تغییر میزان بارش برف مربوط می‌شود.

در گرینلند، آب‌های گرم‌تر اقیانوس اطلس به سمت شمال نفوذ بیشتری پیدا کرده‌اند. این آب‌های گرم‌تر به بخش‌هایی از دومین پهنه یخی بزرگ جهان نزدیک می‌شوند و می‌توانند سرعت از دست‌رفتن یخ را افزایش دهند. در جنوبگان نیز جریان‌های دریایی اطراف قطب به‌دلیل وزش بادهای قوی‌تر و افزایش دمای آب‌ها فعال‌تر شده‌اند. این جریان‌ها می‌توانند آب گرم را به نزدیکی و حتی زیر یخچال‌ها منتقل کنند و از بخش‌های زیرین به آن‌ها گرما برسانند.

کاهش یخ از دهه ۱۹۹۰ سرعت بیشتری گرفته و تاکنون نشانه‌ای از توقف بلندمدت این روند دیده نشده است. بااین‌حال، داده‌های سال‌های ۲۰۲۰ تا ۲۰۲۳ نشان می‌دادند که شاید شبه‌جزیره جنوبگان برای مدتی پایدار شده باشد. پژوهشگران می‌گویند این وضعیت احتمالاً ناشی از تغییرات کوتاه‌مدت آب‌وهوایی بوده، نه تغییر مسیر روند کلی.

به گفته پژوهشگران، بارش بسیار زیاد برف در شرق جنوبگان در دوره مذکور، باعث شد بخشی از کاهش یخ به‌طور موقت جبران شود. اندازه‌گیری‌های انجام‌شده پس از سال ۲۰۲۳ که هنوز منتشر نشده‌اند، نشان می‌دهند روند شتاب‌گرفتن کاهش یخ دوباره ادامه پیدا کرده است.

دیگو فرناندز از آژانس فضایی اروپا که در پژوهش مشارکت نداشت، می‌گوید مطالعه اهمیت همکاری بین‌المللی برای بررسی تغییرات محیط‌زیستی بزرگ را نشان می‌دهد.

پژوهشگران معتقدند داده‌های جدید می‌تواند به بهبود مدل‌های پیش‌بینی افزایش سطح آب دریاها کمک کند. شناخت دقیق‌تر سرعت از دست رفتن یخ در گرینلند و جنوبگان، برای برآورد اثرات تغییرات اقلیمی در آینده اهمیت دارد.

پژوهش در ژورنالScientific Dataمنتشر شده است.