چرا بعد از نوشیدن قهوه حس دفع مدفوع پیدا می‌کنیم؟ دانشمندان پاسخ می‌دهند

بسیاری از افراد پس از نوشیدن قهوه، به‌ویژه هنگام صبح، احساس می‌کنند باید به دستشویی بروند. این تجربه آن‌قدر رایج است که گاهی به موضوعی برای شوخی تبدیل می‌شود؛ اما دانشمندان هنوز به‌طور کامل نمی‌دانند قهوه چگونه بر حرکات روده و فرایند دفع تأثیر می‌گذارد. پژوهشی جدید اکنون سرنخ‌هایی درباره این ارتباط ارائه کرده است.

قهوه یکی از پرمصرف‌ترین نوشیدنی‌های جهان است و مطالعات متعددی مصرف آن را با کاهش خطر ابتلا به برخی بیماری‌ها، از جملهدیابتنوع دو و بعضی سرطان‌ها مرتبط دانسته‌اند. بااین‌حال، تأثیر مستقیم قهوه بر عملکرد روده کمتر بررسی شده است.

آی‌اف‌ال‌ساینسپژوهشگران دانمارکی در مطالعه‌ای جدید بررسی کردند که مصرف قهوه چگونه با اسیدیته دستگاه گوارش، انقباضات روده و ترکیب میکروب‌های ساکن آن ارتباط دارد.

هنریک مونک روگر، دانشیار و سرپرست گروه پژوهشی در حوزه تغذیه و ورزش، توضیح می‌دهد که مطالعات پیشین تأثیر قهوه بر فرایندهایی مانند ترشحاسید معدهرا نشان داده‌اند. بسیاری از افراد نیز براساس تجربه شخصی خود معتقدند قهوه بر هضم غذا و حرکات روده آن‌ها اثر می‌گذارد.

دانشمندان برای بررسی عملکرد دستگاه گوارش از کپسول‌های الکترونیکی بلعیدنی استفاده کردند. این کپسول‌ها هنگام عبور از معده و روده، اطلاعاتی درباره میزان اسیدیته، دما، فشار، انقباضات روده و مدت‌زمان عبور محتویات دستگاه گوارش ثبت می‌کردند.

نتایج نشان داد افرادی که قهوه بیشتری می‌نوشیدند، روده باریک اسیدی‌تری داشتند. همچنین مصرف قهوه با افزایش تعداد انقباضات روده بزرگ ارتباط داشت؛ انقباضاتی که به جابه‌جایی محتویات روده کمک می‌کنند.

بااین‌حال، پژوهشگران تفاوت معناداری در مدت‌زمان کلی عبور محتویات از دستگاه گوارش میان دو گروه مشاهده نکردند. بنابراین، اگرچه نوشیدن قهوه با افزایش حرکات روده ارتباط داشت، لزوماً باعث عبور سریع‌تر مواد از دستگاه گوارش نشده بود.

این تفاوت نشان می‌دهد که رابطه میان مصرف قهوه و عملکرد روده پیچیده‌تر از افزایش ساده سرعت هضم غذا است و احتمالاً عوامل دیگری نیز در آن نقش دارند.

یافته‌های پژوهش به حرکات روده محدود نبود. دانشمندان تفاوت‌هایی نیز در میکروبیوم روده شرکت‌کنندگان مشاهده کردند. میکروبیوم روده مجموعه‌ای از باکتری‌ها و سایر میکروارگانیسم‌هایی است که در دستگاه گوارش زندگی می‌کنند و در فرایندهایی مانند هضم غذا نقش دارند.

نتایج نشان داد که تنوع میکروارگانیسم‌های روده در مصرف‌کنندگان قهوه بیشتر از افرادی بود که قهوه نمی‌نوشیدند. پژوهشگران احتمال می‌دهند این تفاوت با تغییر اسیدیته محیط روده یا مدت‌زمان عبور محتویات گوارشی ارتباط داشته باشد.

بااین‌حال، تنوع بیشتر میکروبیوم لزوماً به معنای سلامت بهتر روده نیست و پژوهش جدید نیز مشخص نکرده است که تغییرات مشاهده‌شده چه پیامدهایی برای سلامت افراد دارند.

یافته‌های جدید این احتمال را مطرح می‌کنند که شناخت بهتر اثر قهوه بر انقباضات روده بتواند به توسعه روش‌هایی برای بهبود حرکات دستگاه گوارش کمک کند.

روگر می‌گوید افراد زیادی بایبوستو نامنظم‌بودن حرکات روده مواجه هستند و اگر دانشمندان بتوانند سازوکار تأثیر قهوه بر دستگاه گوارش را شناسایی کنند، شاید در آینده بتوان از این دانش برای تحریک طبیعی حرکات روده بهره برد.

همچنین، افزایش انقباضات روده به‌تنهایی ثابت نمی‌کند که نوشیدن قهوه می‌تواند یبوست را درمان کند یا دفعات دفع مدفوع را افزایش دهد.

پژوهشگران امیدوارند مطالعات بزرگ‌تر و کنترل‌شده در آینده مشخص کنند کدام ترکیبات قهوه بر عملکرد دستگاه گوارش تأثیر می‌گذارند و آیا می‌توان از این اثرات برای کمک به افراد مبتلا به مشکلات گوارشی استفاده کرد یا خیر.

پژوهش در ژورنالGut Microbiologyمنتشر شده است.