تغییر دستورالعمل غربالگری سرطان پروستات؛ مردان از چه سنی باید آزمایش بدهند؟

انجمن سرطان آمریکا برای نخستین بار از سال ۲۰۱۰ دستورالعمل‌های غربالگری سرطان پروستات را به‌روزرسانی کرده است. براساس توصیه‌های جدید، مردان ۵۰ تا ۶۹ ساله با خطر متوسط ابتلا باید هر دو سال یک‌بار آزمایش غربالگری انجام دهند، درحالی‌که افراد پرخطر باید این آزمایش‌ها را از سن پایین‌تری آغاز کنند.

سرطان پروستاتشایع‌ترینسرطانغیرپوستی در مردان و دومین علت مرگ‌ومیر ناشی از سرطان در میان مردان آمریکایی است. انجمن سرطان آمریکا پیش‌بینی می‌کند در سال ۲۰۲۶ حدود ۳۳۳هزار و ۸۳۰ نفر در این کشور به این بیماری مبتلا شوند و بیش از ۳۶هزار نفر نیز جان خود را بر اثر آن از دست بدهند.

به‌گزارشآی‌اف‌ال‌ساینستغییر دستورالعمل‌ها نتیجه بیش از یک دهه پژوهش درباره فواید و خطرات غربالگری است. شواهد جدید نشان می‌دهند که انجام منظم آزمایش‌ها می‌تواند خطر مرگ ناشی از سرطان پروستات را کاهش دهد.

سرطان پروستات زمانی شکل می‌گیرد که سلول‌های غده پروستات دچار تغییرات غیرطبیعی شوند و به‌صورت کنترل‌نشده رشد کنند. افزایش سن، سابقه خانوادگی و عوامل ژنتیکی از مهم‌ترین عوامل خطر ابتلا به بیماری هستند.

در سال ۲۰۱۰، شواهد علمی درباره فواید غربالگری سرطان پروستات ضدونقیض بود. یکی از نگرانی‌های اصلی، نتایج مثبت کاذب آزمایش خون PSA بود که می‌توانست مردان سالم را به انجام نمونه‌برداری‌های غیرضروری و تحمل عوارض احتمالی آن سوق دهد. به همین دلیل، انجمن سرطان آمریکا در دستورالعمل قبلی برنامه زمانی مشخصی برای غربالگری تعیین نکرده بود و تصمیم‌گیری مشترک پزشک و بیمار را توصیه می‌کرد.

اما بررسی‌های انجام‌شده در سال‌های اخیر شواهد قوی‌تری از تأثیر غربالگری بر کاهش مرگ‌ومیر ناشی از سرطان پروستات ارائه کرده‌اند. بر همین اساس، انجمن سرطان آمریکا اکنون برنامه‌های مشخص‌تری را برای گروه‌های سنی و افراد با سطوح خطر متفاوت پیشنهاد می‌کند.

طبق دستورالعمل جدید، مردان ۵۰ تا ۶۹ ساله که در گروه خطر متوسط قرار دارند، باید هر دو سال یک‌بار آزمایش خون PSA انجام دهند. این آزمایش میزان آنتی‌ژن اختصاصی پروستات را در خون اندازه‌گیری می‌کند؛ ماده‌ای که افزایش سطح آن ممکن است نشانه سرطان یا سایر مشکلات پروستات باشد.

برای افرادی که احتمال ابتلای بیشتری دارند، غربالگری باید زودتر آغاز شود

• مردان سیاه‌پوست باید از ۴۵ سالگی غربالگری سالانه را آغاز کنند.
• مردانی که پدر، برادر یا پسرشان پیش از ۶۵ سالگی به سرطان پروستات مبتلا شده‌اند، باید از ۴۵ سالگی هر سال آزمایش دهند.
• مردان غیرسیاه‌پوستی که یکی از خویشاوندان درجه‌یک آن‌ها پس از ۶۵ سالگی به سرطان پروستات مبتلا شده است، باید از ۴۵ تا ۶۹ سالگی هر دو سال یک‌بار غربالگری شوند.

یکی دیگر از تغییرات مهم دستورالعمل، توصیه به انجام بررسی‌های تکمیلی پیش از نمونه‌برداری است. اگر نتیجه آزمایش PSA بالاتر از حد طبیعی باشد، پزشکان می‌توانند با استفاده از تصویربرداری MRI یا آزمایش نشانگرهای زیستی، احتمال وجود سرطان را دقیق‌تر بررسی کنند.

ویلیام داهوت، مدیر ارشد علمی انجمن سرطان آمریکا، می‌گوید هدف از این رویکرد آن است که پزشکان بهتر تشخیص دهند کدام بیماران واقعاً به نمونه‌برداری پروستات نیاز دارند.

دستورالعمل‌های جدید برای مردان ۷۰ تا ۷۴ ساله رویکرد متفاوتی دارند. در این گروه سنی، تصمیم درباره ادامه غربالگری باید براساس شرایط جسمی، وضعیت سلامت و ترجیح فرد گرفته شود.

برای مردان ۷۵ ساله و بالاتر و افرادی که امید به زندگی آن‌ها کمتر از ۱۰ سال است، غربالگری معمول توصیه نمی‌شود. دلیل این محدودیت آن است که با افزایش سن، احتمال تشخیص سرطان‌هایی که هرگز مشکل جدی ایجاد نمی‌کنند، بیشتر می‌شود. چنین تشخیص‌هایی ممکن است به درمان‌های غیرضروری و عوارضی مانند بی‌اختیاری ادرار منجر شوند، بدون آنکه سود قابل‌توجهی برای بیمار داشته باشند.

انجمن سرطان آمریکا امیدوار است دستورالعمل‌های جدید با شناسایی زودتر سرطان‌های پرخطر و کاهش مداخلات غیرضروری، به بهبود نتایج درمان کمک کنند.

پژوهش در ژورنالCA: A Cancer Journal for Cliniciansمنتشر شده است.