بازدید 84 میلیاردی سکوهای ایرانی در شهریور 1405

مرکز پایش و فراداده مرکز ملی فضای مجازی گزارش شهریورماه «رادار فضای مجازی» با عنوان «رصد و تحلیل روندهای محتوایی شبکه‌های اجتماعی»، را به منظور بررسی فضای محتوایی پنج سکو داخلی ایتا، بله، روبیکا، سروش پلاس و ویراستی در بازه زمانی یکم تا سی‌ویکم شهریور۱۴۰۵منتشر کرد.

در این گزارش، محتوای منتشرشده در هر یک از این سکوها در چهار محور فرهنگی-اجتماعی، سیاسی-دیپلماتیک، اقتصادی-معیشتی و نظامی-امنیتی بررسی شده و علاوه بر مقایسه الگوی محتوایی سکوها، تغییرات میان نیمه نخست و دوم شهریور نیز مورد تحلیل قرار گرفته است.

این گزارش همچنین با بررسی حجم تولید و میزان بازدید محتوا، نسبت فعالیت کانال‌های فعال، سهم و اولویت محورهای موضوعی و مهم‌ترین موضوعات مورد توجه کاربران، تصویری مقایسه‌ای از فضای محتوایی این پنج سکو ارائه می‌کند و در ادامه، روندهای مشترک و تفاوت‌های محتوایی آنها را در موضوعاتی همچون سیاست خارجی، تحولات نظامی و امنیتی و مسائل اقتصادی و معیشتی مورد توجه قرار می‌دهد.

**از حجم تولید تا میزان بازدید؛ کدام سکو بیشتر تولید کرد و کدام بیشتر دیده شد؟

در میان پنج سکوی بررسی‌شده، ایتا با بیش از۳۰.۸میلیون محتوا و۱۹۴.۵هزار کانال فعال، بیشترین حجم تولید محتوا را به خود اختصاص داده و در مجموع بیش از۱۷.۹میلیارد بازدید را در شهریور ماه ثبت کرده است.

روبیکا با۲۱میلیون محتوا و۱۷۲هزار کانال فعال، از نظر حجم تولید در جایگاه دوم قرار دارد؛ اما با ثبت بیش از۴۶.۷میلیارد بازدید، فاصله قابل‌توجهی با سایر سکوها دارد و پربازدیدترین سکوی داخلی در این مقایسه است.

بله نیز با۱۵میلیون محتوا و۹۸.۳هزار کانال فعال، بیش از۱۶.۱میلیارد بازدید داشته است.

سروش پلاس با۹.۴میلیون محتوا۱۶.۶هزار کانال فعال و۳.۴۶میلیارد بازدید، مقیاس فعالیت کوچک‌تری نسبت به سه سکوی دیگر دارد. ویراستی نیز با۷۲۸هزار محتوا و۲۵.۴هزار رسانه فعال، کمترین حجم تولید محتوا را در میان پنج سکو ثبت کرده است.

این آمارها نشان می‌دهد که حجم تولید محتوا الزاماً به معنای بازدید بیشتر نیست. روبیکا با وجود تولید حدود۳۲درصد محتوای کمتر از ایتا، بیش از دو و نیم برابر آن بازدید داشته است.

بنابراین، تفاوت میان حجم تولید و بازدید محتوا یکی از نکات مهم این گزارش است؛ ایتا در تعداد محتوای تولیدشده پیشتاز است، اما روبیکا از نظر میزان بازدید فاصله محسوسی با سایر سکوها دارد.

**هر کانال چقدر محتوا تولید می‌کند؟

بررسی نسبت حجم محتوا به تعداد کانال‌ها و صفحات فعال، تفاوت میزان تولید محتوا به ازای هر کانال یا صفحه را در این سکوها نشان می‌دهد.

سروش پلاس با میانگین حدود۵۶۴محتوای ماهانه به ازای هر کانال فعال، بالاترین میزان تولید به ازای کانال را دارد؛ به این معنا که بخش قابل‌توجهی از محتوای این سکو توسط تعداد محدودتری از رسانه‌ها و کانال‌های فعال تولید می‌شود.

در ایتا این میانگین حدود۱۵۸محتوا و در بله حدود۱۵۳محتوا به ازای هر کانال در ماه است. روبیکا نیز با میانگین حدود۱۲۲محتوا در سطح پایین‌تری نسبت به این دو سکو قرار می‌گیرد.

در مقابل، ویراستی با میانگین تنها حدود۲۹محتوا به ازای هر صفحه اجتماعی، الگویی متفاوت دارد و فعالیت محتوایی آن بیشتر پراکنده و متکی بر تولید فردی کاربران است.

در مجموع، این شاخص نشان می‌دهد که پنج سکوی داخلی تنها از نظر حجم فعالیت با یکدیگر تفاوت ندارند، بلکه ساختار تولید محتوا و میزان تمرکز فعالیت رسانه‌ها، کانال‌ها و صفحات اجتماعی نیز در آنها متفاوت است.

**نقشه محتوایی پنج سکو؛ از غلبه مسائل نظامی تا تمرکز بر زندگی روزمره

توزیع محتوای چهار محور اصلی نظامی-منطقه‌ای، سیاسی-دیپلماتیک، فرهنگی-اجتماعی و اقتصادی-معیشتی در پنج سکو داخلی نشان می‌دهد که هر سکو، اولویت محتوایی متفاوتی دارد.

در ایتا، محور نظامی-منطقه‌ای با حدود۴۰درصد بیشترین سهم را به خود اختصاص داده و پس از آن سیاسی-دیپلماتیک با۲۲درصد، فرهنگی-اجتماعی با۱۹درصد و اقتصادی-معیشتی نیز با۱۹درصد قرار گرفته‌اند.

در بله، محور سیاسی-دیپلماتیک با۳۰.۶درصد در صدر قرار دارد. پس از آن اقتصادی-معیشتی با۲۷.۸درصد، نظامی-امنیتی با۲۳.۸درصد و فرهنگی-اجتماعی با۱۷.۸درصد قرار دارند.

در سروش پلاس، محور فرهنگی-اجتماعی با حدود۶۱درصد سهم غالب را دارد و فاصله آن با سایر محورها قابل‌توجه است. پس از این محور، نظامی-امنیتی با۱۷درصد و سیاسی-دیپلماتیک و اقتصادی-معیشتی هر کدام با۱۱درصد قرار دارند.

در روبیکا، دو محور نظامی-امنیتی با حدود۳۲درصد و اقتصادی-معیشتی با۳۱درصد تقریباً در یک سطح قرار گرفته‌اند. سیاسی-دیپلماتیک۲۱درصد و فرهنگی-اجتماعی۱۶درصد از محتوای این سکو را تشکیل می‌دهند.

ویراستی نیز الگویی نزدیک به سروش پلاس دارد؛ فرهنگی-اجتماعی با۵۸.۸درصد در صدر قرار گرفته و پس از آن سیاسی-حکمرانی با۱۷.۶درصد، نظامی-امنیتی با۱۲درصد و اقتصادی-معیشتی با11.6درصد قرار دارند.

بر این اساس سروش پلاس و ویراستی در شهریورماه، بیش از سایر سکوها بر موضوعات فرهنگی، اجتماعی و زندگی روزمره متمرکزند؛ در حالی که در ایتا و روبیکا، موضوعات نظامی و امنیتی وزن بیشتری دارند.بله نیز تنها سکویی است که در آن محور سیاسی-دیپلماتیک در رتبه نخست قرار گرفته است.

ایتا؛ از جنگ و توان نظامی تا طلا و حکمرانی

در ایتا و در محور نظامی-منطقه‌ای، موضوع «توان نظامی و تقابل مستقیم» با۴۷درصد بیشترین سهم را داشته است. با این حال، در نیمه دوم ماه سهم این موضوع از حدود۵۳به۴۲درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقه‌ای» از۱۷به۳۶درصد افزایش پیدا کرده است. مسئله «تنگه هرمز» نیز با۲۶درصد، سومین جریان اصلی این محور بوده است.

در محور سیاسی، موضوع «دولت و حکمرانی» با۴۲درصد در صدر قرار دارد، اما سهم موضوع «مذاکره و دیپلماسی» در نیمه دوم ماه از حدود۳۷به۴۲درصد رسیده است.

در حوزه اقتصادی، موضوع «طلا و بازار دارایی» با۴۴درصد جریان اصلی را تشکیل داده، هرچند سهم آن در نیمه دوم کاهش یافته و در مقابل، موضوع «نفت و انرژی» از۳۰به۳۸درصد افزایش پیدا کرده است.

در محور فرهنگی نیز موضوع «خانواده و سبک زندگی» با۵۸درصد غالب است. در همین حال، با نزدیک‌شدن به آغاز سال تحصیلی، سهم موضوع «آموزش» از۱۳به۲۱درصد افزایش یافته است.

در مجموع، الگوی محتوایی ایتا در شهریور بیش از هر چیز با موضوعات نظامی و سیاسی پیوند دارد، اما تغییرات نیمه دوم ماه نشان می‌دهد که موضوعات منطقه‌ای، دیپلماسی و انرژی در حال پررنگ‌تر شدن بوده‌اند.

بله؛ سیاست خارجی در کنار اقتصاد و تحولات جنگ

در محور سیاسی بله، موضوع «مذاکره، آمریکا و دیپلماسی خارجی» با۵۸.۲درصد جریان غالب بوده و در طول ماه نیز تقریباً ثبات خود را حفظ کرده است.

در حوزه اقتصادیموضوع «طلا، دلار و بازار دارایی» با۵۰.۸درصد بیشترین سهم را داشته‌اند. با این حال، سهم این جریان در نیمه دوم ماه از۵۳.۴به۴۷.۵درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «نفت و انرژی» از۲۶.۶به۳۲.۸درصد افزایش پیدا کرده است.

مهم‌ترین تغییر محتوایی بله در محور نظامی دیده می‌شود؛ جایی که سهم موضوع «تقابل مستقیم» از۶۴.۵به۴۹.۷درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقه‌ای» از حدود۱۰.۵به۲۸.۶درصد رسیده است.

در محور فرهنگی نیز موضوع «دین، آموزش و فرهنگ» با۳۷.۸درصد بیشترین سهم را داشته و سهم آن در نیمه دوم افزایش یافته است.

محتوای بله در شهریور ترکیبی از سیاست خارجی، تحولات اقتصادی و موضوعات جنگی بوده و تغییرات نیمه دوم ماه نیز بیشتر به سمت برجسته‌شدن موضوعات منطقه‌ای و انرژی حرکت کرده است.

سروش پلاس؛ غلبه زندگی روزمره در کنار سیاست و جنگ

در سروش پلاس، محور فرهنگی با فاصله قابل‌توجهی بر سایر موضوعات غلبه دارد. در این محور، موضوع «سلامت، سبک زندگی و خدمات مصرفی» با۴۶.۶درصد بیشترین وزن را داشته و سهم آن در نیمه دوم شهریور ماه نیز افزایش یافته است.

در محور سیاسی، موضوع «آمریکا، مذاکره و دیپلماسی» با۵۲.۹درصد جریان اصلی را تشکیل داده است. در نیمه دوم ماه، سهم موضوع «رهبری و انسجام» از حدود۲۳.۸به۹.۵درصد کاهش یافته، در حالی که موضوع «دولت و حکمرانی» از۲۶.۳به۳۴.۹درصد و «دیپلماسی» از۴۹.۹به۵۵.۶درصد افزایش داشته است.

در حوزه اقتصادی، موضوع «طلا و بازار دارایی» با۴۲.۸درصد در صدر قرار دارد، اما این محور نسبت به برخی سکوهای دیگر توزیع متوازن‌تری میان طلا، معیشت و انرژی دارد.

در محور نظامی نیز موضوع «جنگ و تقابل مستقیم» با۶۷.۳درصد جریان مسلط است. با این حال، سهم آن در نیمه دوم ماه از۷۲به۶۳.۴درصد کاهش یافته و موضوع «یمن و جبهه منطقه‌ای» از۲.۱به۱۵درصد افزایش پیدا کرده است.

الگوی سروش پلاس در مجموع نشان می‌دهد که در کنار حضور موضوعات سیاسی و امنیتی، مسائل مرتبط با زندگی روزمره، سلامت و خدمات مصرفی سهم قابل‌توجهی از فضای محتوایی این سکو را در اختیار دارند.

روبیکا؛ دیپلماسی و بازار، در کنار روایت جنگ

در روبیکا، موضوع «مذاکره و دیپلماسی خارجی» با۷۱.۳درصد به‌وضوح جریان غالب محور سیاسی است و سهم آن در نیمه دوم ماه نیز از۷۰به۷۲.۸درصد افزایش یافته است.

در اقتصاد، موضوع «طلا، ارز و بازار دارایی» با۵۹.۸درصد بخش اصلی محتوا را تشکیل داده و سهم آن در نیمه دوم از۵۸به۶۲درصد رسیده است.

در محور نظامی، موضوع «جنگ و تقابل مستقیم» با۷۲.۶درصد جریان کاملاً غالب بوده، اما سهم آن در نیمه دوم از۷۶.۱به۶۸.۴درصد کاهش یافته است. همزمان، موضوع «یمن و جبهه منطقه‌ای» از۲.۷به۱۴.۹درصد افزایش پیدا کرده است.

در محور فرهنگی نیز موضوع «خدمات دیجیتال و زندگی روزمره» با۳۸.۳درصد و «ورزش و رقابت‌ها» با۳۷.۵درصد تقریباً سهمی برابر دارند.

روبیکا در شهریور، هم‌زمان سه جریان پررنگ سیاست خارجی، اقتصاد و جنگ را در خود داشته است؛ با این تفاوت که در نیمه دوم ماه، سهم موضوعات منطقه‌ای در کنار کاهش نسبی تمرکز بر تقابل مستقیم افزایش یافته است.

ویراستی؛ زندگی روزمره در صدر، اقتصاد داخلی در کانون توجه

در ویراستی، محور فرهنگی با۵۸.۸درصد بیشترین سهم را دارد و در این محور، موضوع «زندگی روزمره و مسائل اجتماعی» با۷۱.۴درصد جریان غالب بوده است. محتوای دینی و مذهبی نیز با۲۰.۲درصد جایگاه قابل‌توجه و نسبتاً ثابتی داشته است.

در محور سیاسی، برخلاف بیشتر سکوهای داخلی، موضوع «دولت و حکمرانی داخلی» با۴۳.۹درصد در صدر قرار گرفته و پس از آن موضوع «رهبری و انسجام» با۳۶.۷درصد و «دیپلماسی خارجی» با۱۹.۳درصد قرار دارند. سهم سیاست خارجی در نیمه دوم ماه نیز از۲۲به۱۶.۱درصد کاهش یافته است.

در حوزه اقتصادی، موضوع «معیشت و اقتصاد داخلی» با۵۱.۶درصد بیش از نیمی از محتوای این محور را به خود اختصاص داده و پس از آن «بازار دارایی» با۲۵.۶درصد و «نفت و انرژی» با۲۲.۸درصد قرار دارند.

در محور نظامی نیز موضوع «جنگ و توان نظامی» با۶۰.۶درصد جریان غالب است، اما سهم آن در نیمه دوم از۶۹.۶به۵۳.۲درصد کاهش یافته و در مقابل، موضوع «یمن و جبهه منطقه‌ای» از۱۶.۲به۳۵.۷درصد افزایش داشته است.

ویراستی در مجموع الگویی متفاوت از سایر سکوها نشان می‌دهد؛ در این سکو، زندگی روزمره، مسائل اجتماعی و اقتصاد داخلی وزن بیشتری دارند و موضوعات سیاسی و نظامی نیز بیشتر در کنار همین مسائل بازتاب پیدا می‌کنند.

**سه موضوع مشترک، پنج روایت متفاوت

با وجود تفاوت‌های ساختاری میان پنج سکو، سه موضوع در شهریور تقریباً در همه آنها حضوری پررنگ داشته‌اندآمریکا و مذاکره، جنگ و امنیت، و طلا و فشار اقتصادی.

۱.آمریکا، مذاکره و سیاست خارجی؛ یک موضوع با پنج روایت

آمریکا و سیاست خارجی در هر پنج سکو داخلی از موضوعات پرحجم و پربازدید بوده‌اند، اما زاویه پرداخت به آن متفاوت است.

در روبیکا، بخش قابل‌توجهی از این محتوا به خبرهای رسمی وزارت امور خارجه، عراقچی، سازمان ملل و شورای امنیت اختصاص دارد و در نتیجه، دیپلماسی رسمی و مواضع خبری در این سکو برجسته‌تر است.در بله، مذاکره و آمریکا بیشتر از منظر پیامدهای عملی دنبال می‌شوند؛ از جمله اینکه توافق، تحریم یا تصمیم‌های واشنگتن چه تأثیری بر اقتصاد، جنگ و شرایط کشور خواهد داشت.

در ایتا، محتوهای مرتبط با آمریکا بیشتر در پیوند با فشار خارجی، دشمنی و جبهه مقاومت بازنمایی شده و سیاست خارجی در چارچوبی امنیتی-مقاومتی قرار گرفته است.در سروش پلاس نیز دیپلماسی حضور قابل‌توجهی دارد، اما در کنار پیام‌های رهبری و محتوای هویتی دیده می‌شود.

در ویراستی، محتواهای مرتبط با آمریکا، ترامپ، مذاکره و تحریم حضور دارند، اما روایت‌ها کمتر بر خبر رسمی دیپلماتیک و بیشتر بر ارزیابی، نقد یا بی‌اعتمادی به آمریکا و پیوند سیاست خارجی با مقاومت استوارند.

۲.جنگ، توان نظامی و امنیت دریایی؛ از تقابل مستقیم تا جبهه منطقه‌ای

در شهریورماه محتواهای مرتبط با جنگ، موشک، نیروهای مسلح، آمریکا، اسرائیل و تنگه هرمز در هر پنج سکو حضور پررنگ دارند، اما نوع تمرکز بر این موضوعات متفاوت است.

در ایتا، محتوای نظامی بیش از همه بر توان موشکی، سپاه و پیوند ایران با جبهه مقاومت استوار است و در روبیکا، بخش زیادی از محتوا به اخبار حملات و آخرین تحولات جنگ اختصاص دارد و وجه خبر فوری در آن برجسته‌تر است.

در بله، جنگ ارتباط بیشتری با تنگه هرمز، نفتکش‌ها و امنیت مسیرهای تجاری پیدا می‌کند و در سکوی سروش پلاس، محتوای جنگی در کنار پیام‌های رهبری، دفاع مقدس و روایت‌های هویتی قرار می‌گیرد.

در ویراستی نیز جنگ و تقابل با آمریکا و اسرائیل از موضوعات پرتکرار هستند، اما این موضوعات بیش از خبر صرف، با بازدارندگی، انتقام و مضامین هویتی و مقاومتی پیوند می‌خورند.

۳.طلا، دلار و فشار اقتصادی؛ از رصد بازار تا نگرانی معیشتی

طلا، دلار، سکه و تغییرات قیمت نیز در هر پنج سکو جریان مشترک قابل‌توجهی ایجاد کرده‌اند، اما کارکرد این موضوعات در سکوهای مختلف یکسان نیست.

در بله، موضوع طلا بیش از سایر سکوها به رفتار عملی کاربر، خرید، تسهیلات و ابزارهای مالی متصل است و در روبیکا، قیمت طلا و دلار بیشتر در قالب خبرهای کوتاه، رصد بازار و خدمات مصرفی دیده می‌شود.

در ایتا، ارز و طلا بیشتر با سیاست اقتصادی، عملکرد دولت و بانک مرکزی پیوند می‌خورند و در سروش پلاس، طلا و ارز وزن پایین‌تری دارند و بیشتر در کنار مسائل معیشتی و خدمات روزمره قرار گرفته‌اند.

در ویراستی نیز دلار و طلا از نظر فراوانی قابل‌توجه‌اند، اما بیشتر با تورم، کاهش ارزش پول، گرانی و نقد عملکرد اقتصادی پیوند خورده‌اند؛ بنابراین وجه فشار اقتصادی و ارزیابی شرایط معیشتی در این سکو برجسته‌تر است.