آیا انتقال حافظه در موجودات زنده امکان‌پذیر است؟ دانشمندان مجدداً در حال بررسی مطالعات بحث‌برانگیز گذشته بر روی کرم‌های پلاناریا هستند تا به این سوال پاسخ دهند.

کرم‌های پلاناریا به دلیل توانایی خیره‌کننده در بازسازی، مدت‌هاست که مورد توجه محققان هستند. این موجودات منحصربه‌فرد، تحت آزمایش‌های گسترده‌ای از سوی محققانی چون جیمز مک‌کانل قرار گرفته‌اند تا اسرار بدن و احتمالا ذهنشان کشف شود.

گذشته بحث‌برانگیز یک نظریه انقلابی

در دهه ۱۹۶۰ میلادی، جیمز مک‌کانل، روانشناس برجسته، با انتشار نتایج تحقیقات خود دربارهانتقال حافظهدر کرم‌های پلاناریا، جنجال بزرگی در جامعه علمی به پا کرد. او ادعا می‌کرد که با تغذیه کرم‌های آموزش‌دیده به کرم‌های ناآموخته یا با تزریق RNA از کرم‌های آموزش‌دیده، می‌تواند اطلاعات کسب شده را منتقل کند. این یافته‌ها، که می‌توانستند درک ما ازحافظهرا دگرگون سازند، از سوی بسیاری از دانشمندان با تردید روبرو شدند زیرا تکرارپذیری آن‌ها مشکل بود.

• کمتر از ۴ دقیقه فعالیت بدنی شدید در روز، خطر زوال عقل را نصف می‌کند
• آنتروپیک می‌خواهد از هوش مصنوعی کلاود برای کشف داروهای نجات‌بخش استفاده کند
• امضای خونی جدید؛ رژیم مدیترانه‌ای تا ۲۳ درصد خطر مرگ را کاهش می‌دهد
• پزشکان یک نوزاد سنگی ۳ ساله را از شکم زن ۴۲ ساله خارج کردند

مک‌کانل، که از آزمایشگاه خود در دانشگاه میشیگان نشریه نیمه‌طنز The Worm Runner’s Digest را منتشر می‌کرد، هرگز نتوانست حمایت گسترده‌ای از یافته‌های خود جلب کند و تحقیقاتش به تدریج به حاشیه رانده شد.

کرم‌های پلاناریا: راز بازسازی و پتانسیل حافظه

کرم‌های پلاناریا، با ویژگی‌های بیولوژیکی بی‌نظیرشان، بیش از هر موجود دیگری در مرکز این تحقیقات قرار داشتند. توانایی بازسازی آن‌ها خارق‌العاده است؛ به طوری که حتی یک قطعه بسیار کوچک، مثلاً یک دویست و هفتاد و نهم (۱/۲۷۹) از بدن یککرمبالغ، می‌تواند در عرض چند هفته به یک کرم کامل تبدیل شود. این قابلیت منحصربه‌فرد، فرصتی برای بررسی‌های عجیب و غریب فراهم کرده است، از جمله القای رشد یک سر اضافی در محل دم.

قابلیت‌های احیاگرانه این کرم‌ها باعث شده است تا از سوی محققان حرفه‌ای و حتی دانش‌آموزان دبیرستانی، موضوع آزمایش‌های گسترده‌ای باشند. توانایی آن‌ها در ترمیم کامل بدن، این ایده را تقویت کرد که شاید حافظه نیز به نوعی در ساختار زیستی آن‌ها قابل بازسازی یا انتقال باشد.

• ورزش فقط قلب را تقویت نمی‌کند؛ بلکه ساختار عصبی آن را دگرگون می‌سازد
• اسپری بینی ساخته‌شده از ترکیب سم قورباغه، افسردگی را به سرعت تسکین می‌دهد
• موفقیت واکسن mRNA در مقابله با یکی از خطرناک‌ترین سرطان‌های پوست
• تماس فیزیکی با سگ شما را در برابر استرس‌های آینده محافظت می‌کند

بازخوانی یک میراث علمی: تلاش‌های نوین برای تکرار

امروزه، گروهی از دانشمندان با استفاده از ابزارها و روش‌های تحقیقاتی مدرن، در حال تلاش برای بازخوانی و تکرار دقیق آزمایش‌های مک‌کانل هستند. هدف آن‌ها این است که با کنترل‌های بسیار دقیق و استفاده از پیشرفت‌های اخیر در علوم اعصاب و زیست‌شناسی مولکولی، یک بار برای همیشه به این پرسش پاسخ دهند که آیاانتقال حافظهاز طریق RNA یا سایر مکانیزم‌های غیرنورونی واقعیت دارد یا خیر. این تحقیقات می‌تواند مرزهای دانش ما را در زمینه حافظه، یادگیری و حتی آگاهی گسترش دهد و دریچه‌های جدیدی به روی فهم پیچیدگی‌هایمغزباز کند.