استارشیپ، موشک غول‌پیکر اسپیس‌ایکس، در گامی بلند و تاریخی برای پروازهای فضایی سرنشین‌دار و ماموریت‌های آینده به ماه، بالاخره اولین پرواز مداری خود را با موفقیت انجام داد.

شرکت فضاییاسپیس‌ایکسبا پرتاب موفقیت‌آمیز موشکاستارشیپ(Starship) وسوپر هوی(Super Heavy) خود، بار دیگر تاریخ‌ساز شد. این پرواز نه تنها توانایی‌های مهندسی این شرکت را به رخ کشید، بلکه راه را برای ماموریت‌های بلندپروازانه‌تر از جمله بازگشت انسان به ماه و ساخت پایگاه‌های فضایی هموار می‌کند. دستیابی بهپرواز مداریبرای سیستمی با این ابعاد و قدرت، نقطه عطفی در توسعه فناوری‌های فضایی محسوب می‌شود.

پرواز تاریخی استارشیپ: از پرتاب تا فرود

دوشنبه گذشتهاسپیس‌ایکسموشک عظیمسوپر هوی استارشیپخود را برای اولین بار در یک پرواز آزمایشی مداری به فضا پرتاب کرد. این ماموریت هرچند با خاموش شدن زودهنگام یکی از موتورهای رپتور در مرحله بالاییاستارشیپهمراه بود، اما پس از ارزیابی داده‌ها، تیم کنترل پرواز تصمیم گرفت که فضاپیما سالم است و با روشن شدن مجدد یک موتور، به مدار زمین رسید. بلافاصله پس از ورود به مدار، این فضاپیما ۲۶ ماهواره اینترنتی نسل سوماستارلینکرا در مدار پایین زمین مستقر کرد.

پس از استقرار موفقیت‌آمیز ماهواره‌ها، کنترل‌کنندگان اسپیس‌ایکس تصمیم گرفتند کهاستارشیپرا زودتر از موعد به زمین بازگردانند. این ماموریت با فرود موفقیت‌آمیز فضاپیما در اقیانوس آرام در شمال هاوایی به پایان رسید. این گام برای ناسا حیاتی است، چرا که تکمیل و اعتبارسنجی سیستماستارشیپبرای پشتیبانی از ماموریت برنامه‌ریزی‌شده فرود بر ماه آرتمیس در سال ۲۰۲۸، ضروری است. ماموریت‌های آتی ماه نیازمند پروازهای متعدد موشک‌هایسوپر هوی استارشیپبرای سوخت‌رسانی به ماه‌نشین قبل از حرکت به سمت ماه خواهند بود.

پرتاب موشکسوپر هویدر ساعت ۸:۴۹ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی، با روشن شدن ۳۳ موتور رپتور که متان‌سوز هستند، آغاز شد. این موشک با ارتفاع ۱۲۲ متر و با تولید حدود ۷٫۲ میلیون کیلوگرم نیروی رانش، دو برابر قدرت موشک SLS ناسا، از سایت پرتاب «استاربیس» اسپیس‌ایکس در سواحل خلیج تگزاس بلند شد. یکی از موتورها در مرحله اول خاموش شد، اما طبق طراحیسوپر هویحتی با از دست دادن ۱ یا ۲ موتور نیز قادر به رسیدن به فضا است. ۲ دقیقه و ۲۰ ثانیه پس از پرتاب، موتورهای مرحله اول خاموش شدند و ۶ موتور رپتور مرحله بالاییاستارشیپدر مانور «استیجینگ داغ» (hot staging) روشن شدند و سپس بوستر از آن جدا شد.

بوسترسوپر هویپس از جدایی، مسیر خود را معکوس کرد و به سمت ساحل خلیج تگزاس بازگشت و چند مایل دورتر از ساحل، یک فرود عمودی و موفقیت‌آمیز در اقیانوس انجام داد. در پرواز آزمایشی قبلی، ۳ موتور با مشکل مواجه شده بودند که منجر به فرود سخت شد. اسپیس‌ایکس با اعمال چندین ارتقا و تغییرات نرم‌افزاری، بازگشت موفقیت‌آمیز این بار را تضمین کرد.

استارشیپپس از رسیدن به مدار ۱۸۰ مایلی با دو بار روشن شدن موتورها، وارد جو زمین شد. این فضاپیما با شکم به سمت پایین و با استفاده از باله‌ها و فلپ‌های خود، وضعیت خود را در طول نزول کنترل کرد و در نهایت یک فرود کنترل‌شده و دم‌به‌پایین را در اقیانوس آرام در ساعت ۱۱:۵۷ صبح به وقت منطقه زمانی شرقی انجام داد. همانند سایر فرودهای اقیانوسی، موشک پس از فرود، کج شد و به دلیل احتراق پیشرانه‌های باقیمانده، منفجر گردید که امری طبیعی در این نوع فرودها است.

• موشک RLV C5؛ پروژه مخفی اروپا که استارشیپ اسپیس ایکس را شکست می‌دهد
• استارشیپ V3 رکورد زد؛ اسپیس‌ایکس قدرتمندترین و بلندترین موشک تاریخ را پرتاب کرد
• پرتاب آزمایشی استارشیپ V3 توسط اسپیس‌ایکس؛ بزرگ‌ترین و قدرتمندترین موشک جهان آماده شد

نقش استارشیپ در برنامه فضایی آرتمیس ناسا

اسپیس‌ایکس هم‌اکنون ۲ پد پرتابسوپر هوی استارشیپدر تاسیسات استاربیس تگزاس و ۳ پد دیگر در فلوریدا در دست ساخت دارد که شامل پد تاریخی ۳۹A در مرکز فضایی کندی و ۲ پد دیگر در ایستگاه نیروی فضایی کیپ کاناورال می‌شود. این شرکت برای ماموریت‌های بلندپروازانه خود به چندین پد پرتاب نیاز دارد.

اسپیس‌ایکسدر حال ساخت نوع خاصی ازاستارشیپاست که به عنوان ماه‌نشین برای فضانوردان آرتمیس عمل خواهد کرد. برای ماموریت‌های ماه، این شرکت باید تا ۱۵ پرواز موشک‌های سوخت‌رسانسوپر هوی استارشیپرا برای پر کردن سوخت ماه‌نشین به مدار بفرستد، قبل از اینکه ماه‌نشین به سمت ماه حرکت کرده و ۲ فضانورد را به سطح قطب جنوب ماه حمل کند.

اولین فرود چنین سیستمی برای سال ۲۰۲۸ هدف‌گذاری شده است. این امر مستلزم آن است که اسپیس‌ایکس برنامه آزمایشیسوپر هوی استارشیپرا به سرعت پیش ببرد تا این وسیله نقلیه برای پروازهای فضایی سرنشین‌دار تایید شود و قابلیت اطمینان لازم را برای پرتاب ایمن ده‌ها تانکر سوخت‌رسان، به اثبات برساند.

با این حال، بسیاری از ناظران باتجربه در ناسا و صنعت هوافضا تردید دارند که اسپیس‌ایکس بتواند سیستم فرود انسانیاستارشیپرا تا سال ۲۰۲۸ آماده کند. به همین دلیل، ناسا برای احتیاط، توسعه یک ماه‌نشین جایگزین توسط شرکت «بلو اوریجین» (Blue Origin) را نیز تامین مالی می‌کند. ناسا همچنین قصد دارد در یک پرواز آزمایشی در مدار پایین زمین در سال آینده تحت برنامه آرتمیس ۳، با نمونه‌های اولیه ماه‌نشین‌های اسپیس‌ایکس و بلو اوریجین ملاقات و پهلوگیری کند.