استامینوفن کدئین که سال‌ها ساده‌ترین و در دسترس‌ترین مسکن سبد دارویی خانوارها بود، با افت شدید توزیع در داروخانه‌ها کمیاب شد.

با عنایت به آخریناخبار داخلیموضوع کمبود دارو در کشور این روزها دیگر فقط به اقلام وارداتی، نایاب یا داروهای بیماران خاص محدود نمی‌شود و دامنه‌ آن به معمولی‌ترین و دم‌دستی‌ترین مسکن‌ها هم رسیده است. دارویی مثل استامینوفن کدئین که تا چندی پیش در هر قفسه‌ای به چشم می‌خورد و هیچ بیماری با در دست داشتن نسخه پزشک برای پیدا کردنش به دردسر نمی‌افتاد، اکنون به کالایی نایاب تبدیل شده و دسترسی به آن به شدت کاهش یافته است.

توزیع قطره‌چکانی استامینوفن کدئین در داروخانه‌ها

گشتی در داروخانه‌های بخش‌های مختلف شهر تهران نشان می‌دهد که مسئولان داروخانه‌ها پاسخی کاملاً هم‌شکل و یکدست پیش پای مراجعان می‌گذارند؛ جملاتی مانند نداریم، موجود نیست، شرکت‌ها توزیع نمی‌کنند یا سهمیه‌ها بسیار ناچیز است، پاسخ ثابت آن‌ها به مراجعان است. شرایط به اندازه‌ای محدود شده که سرپرست یکی از این داروخانه‌ها اعلام می‌کند شرکت‌های پخش دارویی در هر نوبت توزیع تنها اجازه تحویل دو بسته از این مسکن پرمصرف را دارند.

از سوی دیگر، برخی متصدیان از رویه اجباری فروش سبدی گلایه می‌کنند؛ به این معنی که برای دریافت تنها چند بسته استامینوفن کدئین، ناچارند داروهای دیگری را که نیازی به آن‌ها ندارند در قالب یک بسته دارویی اجباری خریداری کنند تا سهمیه‌ای بسیار اندک نصیبشان شود. اگرچه استامینوفن کدئین به خاطر داشتن ترکیب مخدری در ساختار خود از نظر قانونی همواره جزو داروهای نیازمند نسخه بود، اما به دلیل فراوانی و تولید انبوه گذشته، بسیاری از متصدیان آن را به آسانی و حتی بدون نسخه هم به دست خریداران می‌دادند.

با این حال اوضاع اکنون کاملاً دگرگون شده و شرایطی پیش آمده که داشتن نسخه پزشک هم برای متقاضیان چاره‌ساز نیست و فرد ناچار است داروخانه‌های متعددی را در نقاط مختلف شهر جست‌وجو کند به این امید که بتواند داروی تجویزشده‌ را تأمین کند. هادی احمدی، سخنگوی انجمن داروسازان ایران با تأیید وضعیت دشوار دسترسی و کمیاب شدن این مسکن، به ریشه‌های این بحران اشاره کرده و توضیح می‌دهد که بخشی از ترکیبات پایه و مواد اولیه لازم برای ساخت این دارو همواره از محل کشفیات مواد مخدر در داخل کشور تأمین می‌شده است.

اما با اجرایی شدن ممنوعیت کشت مواد مخدر در خاک افغانستان، حجم کشفیات در مرزها و داخل ایران نیز با کاهشی چشمگیر روبه‌رو شد و در نتیجه منبع داخلی برای فرآوری مواد خام دارویی از بین رفت که همین افت ذخایر سبب شد کارخانه‌ها تولید را کم کنند و داروخانه‌ها تنها به شکل سهمیه‌ای و در تیراژ بسیار کم تغذیه شوند.

• روزانه هزار نفر به دلیل اشتباه در مصرف ایبوپروفن و سایر داروها بستری می‌شوند
• مصرف طولانی‌مدت ملاتونین با افزایش 90 درصدی خطر نارسایی قلبی مرتبط است
• ویاگرا می‌تواند یک سلاح مخفی در برابر سرطان باشد
• هوش مصنوعی دارویی ساخته که می‌تواند سرعت پیری را کاهش دهد

در کنار اتکا به کشفیات داخلی، راهکار سنتی و اصلی دیگر برای حل کمبودها واردات رسمی مواد پایه از سایر کشورها بوده است، اما این کانال ارتباطی نیز در حال حاضر با بن‌بست‌های سنگینی روبه‌رو است و محموله‌های مورد نیاز به دست تولیدکنندگان داخلی نمی‌رسد. سخنگوی انجمن داروسازان تأکید داشت که کشور در موقعیت عادی قرار ندارد و عملاً در شرایطی بحرانی و جنگی به سر می‌برد.

گذشته از سد فیزیکی ورود بار، کانال‌های بانکی و مبادلات مالی نیز کاملاً مسدود شده و انتقال ارز جهت پرداخت پول خرید مواد اولیه غیرممکن گردیده است. در اوضاع عادی می‌شد کسری ناشی از کاهش کشفیات تریاک را با خرید خارجی از سایر منابع و تأمین‌کنندگان بین‌المللی حتی با قیمت‌های بالاتر پر کرد، اما با توجه به مسدود بودن مسیرهای ورود کالا، بسته بودن سیستم‌های مالی و شرایط بحرانی کنونی، امکان چنین خریدهایی وجود ندارد.