اولین واکسن سرطان شخصی‌سازی‌شده بر پایه فناوری mRNA، موفقیت بی‌سابقه‌ای را در کاهش چشمگیر خطر عود یا مرگ ناشی از ملانوما، یکی از کشنده‌ترین انواع سرطان پوست، نشان داده است.

پس از دو دهه از ساخت اولین واکسن پیشگیری‌کننده از سرطان، پژوهشگران بار دیگر در حوزه سرطان پوست به موفقیتی بزرگ دست یافته‌اند. این پیشرفت هیجان‌انگیز، نقطه عطفی دردرمان ملانوماو به‌کارگیریفناوری mRNAبرای مبارزه با تومورهای بدخیم به شمار می‌رود. نتایج فاز ۳ کارآزمایی بالینی اینواکسن سرطانامید تازه‌ای را برای نجات جان بیماران در سراسر جهان زنده کرده است.

اولین واکسن mRNA سرطان ملانوما: کاهشی چشمگیر در خطر عود و مرگ

واکسن mRNA شخصی‌سازی‌شده سرطان، محصول مشترک مدرنا و مرک)، در یک کارآزمایی بالینی فاز ۳، خطر عود یا مرگ ناشی از ملانوما را تا ۴۲ درصد در مقایسه با تنها استفاده ازایمونوتراپیاستاندارد کاهش داد. این واکسن که برای جلوگیری از بازگشت ملانوما پس از جراحی طراحی شده، نتایج فاز ۲ سال ۲۰۲۴ میلادی را نیز تأیید کرد. پروفسور جورجینا لانگ از موسسه ملانوما استرالیا این یافته‌ها را در کنگره اروپایی انکولوژی پزشکی ۲۰۲۶ میلادی ارائه کرد و قرار است در نشریه New England Journal of Medicine منتشر شود.

پروفسور لانگ این موفقیت را «تغییری بنیادی در رویکرد به سرطان» خواند که با مهار شخصی‌سازی‌شده سیستم ایمنی، خطر عود یا مرگ را کاهش می‌دهد و افزود: «این اتفاق قبلاً در تاریخ توسعه داروهای سرطان بی‌سابقه است.» این واکسن با توالی‌یابی تومور هر بیمار، «اثر انگشت» منحصربه‌فرد آن را شناسایی کرده و یک «پوستر تحت تعقیب» شخصی‌سازی‌شده برای سیستم ایمنی بیمار ایجاد می‌کند. این اطلاعات به‌صورت mRNA تحویل داده می‌شود تا بدن خود بیمار سلول‌های سرطانی را شناسایی و نابود کند.

• واکسن جدید سرطان، تومورهای متعدد را در موش‌ها به مدت 250 روز مسدود کرد
• واکسن نسل جدید تا 88 درصد از بروز چندین سرطان تهاجمی جلوگیری می‌کند

این دارو در کنار کیترودا یا پمبرولیزوماب، یکایمونوتراپیموجود، عمل می‌کند. پمبرولیزوماب مکانیسم فریب سیستم ایمنی توسط سلول‌های سرطانی را مسدود می‌کند و واکسن mRNA با شخصی‌سازی درمان، اثربخشی را افزایش می‌دهد. کارآزمایی فاز ۳ شامل بیش از ۱۱۰۰ بیمار از ۱۵۷ مرکز جهانی بود. برای بیمارانی که ۶ ماه پس از شروع درمان بدون سرطان باقی ماندند، کاهش خطر عود ملانوما یا مرگ، ۵۸ درصد بود. اینواکسن سرطانهنوز در دسترس نیست و در روند بررسی‌های نظارتی قرار دارد که ممکن است چندین سال طول بکشد.

افق‌های جدید: امید به گسترش کاربرد فناوری mRNA در درمان سرطان‌های دیگر

با توجه به اینکه استرالیا یکی از بالاترین نرخ‌های ملانوما را دارد و هر ۶ ساعت یک نفر بر اثر این سرطان جان خود را از دست می‌دهد، این واکسن می‌تواند جان‌های بسیاری را نجات دهد. پروفسور لانگ ابراز امیدواری کرد که این «اثبات مفهوم»، آغازگر تغییر بنیادی در درمان سرطان باشد و به بیماران کمک کند طولانی‌تر و بدون سرطان زندگی کنند. الکس منزیس، انکولوژیست پزشکی MIA، نیز بر این باور است که اینفناوری mRNAمی‌تواند نتایج را نه تنها برای بیماران ملانوما، بلکه برای انواع دیگر سرطان کهایمونوتراپی‌هایفعلی در آن‌ها اثربخشی پایینی دارند نیز بهبود بخشد. با این حال، باید توجه داشت که برخی کارآزمایی‌های اخیر برای سرطان روده بزرگ و سر و گردن با واکسن‌های mRNA در کاهش عود موفق نبوده‌اند، که اهمیت این نتایج جدید را دوچندان می‌کند.