راز طول عمر لاک‌پشت ۱۹۴ ساله جاناتان، پیرترین حیوان خشکی شناخته شده، در ژنتیک منحصربه‌فرد او نهفته است که دانشمندان اخیرا کشف کرده‌اند.

جاناتان، یک لاک‌پشت غول‌پیکر آلدابرا که در جزیره سنت هلنا در جنوب اقیانوس اطلس زندگی می‌کند، در عکسی که محققان می‌گویند در حدود سال ۱۸۸۲ گرفته شده، کاملا بالغ به نظر می‌رسد. این بدان معناست که او حداقل ۱۹۴ سال عمر کرده است، یعنی حدود یک قرن فراتر از حد بالای معمول گونه خود. پژوهشگران با بررسی DNAلاک‌پشت جاناتاندر مطالعه‌ای جدید که در Science Advances منتشر شده، به سرنخ‌های جدیدی درباره نقشژنتیکدرطول عمرفوق‌العاده آن دست یافته‌اند.

کشف راز ژنتیکی طول عمر جاناتان

برای به دست آوردن مواد ژنتیکی، جو هالینز، دامپزشک جاناتان، با ترفندی از داخل گونه لاک‌پشت نمونه سلول جمع‌آوری کرد. این کار به گفته استفان کلارک، محقق بنیاد کالل و از نویسندگان مطالعه، «بسیار دشوار و خطرناک» بود. اما این اقدام ارزشمند بود؛ پژوهشگران دریافتند که در مقایسه با سایر لاک‌پشت‌های آلدابرا، جاناتان دارای ۲۸۷ واریانت ژنی منحصربه‌فرد است که برخی از آنها در ترمیم DNA نقش دارند.

کلارک توضیح می‌دهد که یافته غافلگیرکننده از برچسب‌های شیمیایی روی DNA به نام گروه‌های متیل حاصل شد که به روشن و خاموش شدن ژن‌ها کمک می‌کنند. با افزایش سن و عدم نگهداری مداوم، این برچسب‌ها نامنظم می‌شوند. اما در ۲۷۲ ژن جاناتان، بسیاری از آنها مرتبط با میتوکندری‌های تولیدکننده انرژی سلول، برچسب‌های شیمیایی به همان ترتیب و نظم دوران جوانی باقی مانده‌اند. از آنجایی که حفظ این نظم به انرژی نیاز دارد که میتوکندری‌ها آن را تامین می‌کنند، کلارک گمان می‌کند بخشی ازراز طول عمر لاک‌پشت جاناتانممکن است یک حلقه بازخورد باشد: «میتوکندری‌هایی که انرژی تولید می‌کنند، سالم و دست‌نخورده باقی می‌مانند، بنابراین آنها به تولید انرژی ادامه می‌دهند که خودشان را سالم نگه می‌دارد.»

چالش‌ها و چشم‌انداز آینده تحقیقات ژنتیکی

ژائو پدرو د ماگالهاس، محقق ژنومیک تطبیقی در دانشگاه بیرمنگام که در این مطالعه شرکت نداشته است، می‌گوید: «نویسندگان ژن‌های کاندیدای جدیدی را مرتبط با طول عمر شناسایی کرده‌اند. در درازمدت، شاید بتوانیم راه‌هایی پیدا کنیم که این دانش برای بهبودسلامتانسان به کار گرفته شود.» اما ابتدا کلارک و همکارانش باید مطمئن شوند که ژن‌های کاندیدای خود را درست شناسایی کرده‌اند.

• آیا پیشرفت دانش می‌تواند طول عمر انسان را افزایش دهد؟
• عمر طولانی افراد در مناطق روستایی و سرسبز یک دروغ بزرگ بوده است
• پیرترین مرد جهان بالاخره راز عمر طولانی خود را لو داد
• اگر این نشانه‌ها را دارید، احتمالا شمع تولد 100 سالگی خود را فوت می‌کنید

از آنجا که سلول‌های گونه مواد ژنتیکی کوتاه‌تر و آلوده به باکتری تولید می‌کنند، شکاف‌ها در ژنوم جاناتان با استفاده از DNA یک لاک‌پشت جوان‌تر پر شد. کلارک می‌گوید: «نتیجه یک توالی فرانکنشتاینی است که تقریبا ۹۵ درصد آن جاناتان است.» این مشکل می‌توانست با گرفتن نمونه خون حل شود، اما مقامات سنت هلنا به‌دلیل دشواری و خطرات احتمالی برای این حیوان پیر و نمادین، این کار را ممنوع کردند. کلارک اذعان دارد که پژوهشگران هنوز نمی‌توانند با قطعیت بگویند که این نظم غیرعادی در ژن‌های جاناتان، او را زنده نگه داشته یا نتیجه جانبی چیز دیگری است. او می‌افزاید: «این کار تنها گام اول است.»