ناو هواپیمابر چیندر کانون توجه جهان قرار گرفته است، چرا که پکن قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ میلادی ناوگان خود را به ۹ فروند ناو افزایش دهد و یک قدرت دریایی بزرگ را شکل بخشد.

بر اساس گزارش جدید پنتاگون، نیروی دریایی چین (PLAN) برنامه بلندپروازانه‌ای برای تبدیل شدن به قدرتمندترین نیروی دریایی جهان در دهه‌های آینده در پیش گرفته است. این کشور در حال حاضر سهناو هواپیمابرفعال دارد و ساخت چهارمین ناو خود را نیز به سرعت پیگیری می‌کند. برنامه گسترش این ناوگان تا سال ۲۰۳۵، شامل تولید سریع ناوهایی با فناوری‌های پیشرفته، از جمله ناوهای هواپیمابر اتمی می‌شود که موازنه‌ قدرت در منطقه هند-اقیانوسیه را دستخوش تغییر خواهد کرد. این تحولات نشان‌دهنده اراده چین برای نمایش قدرت در عرصه جهانی است.

توسعه ناوگان دریایی چین؛ از لیائونینگ تا فوجیان

چین طی یک دهه اخیر پیشرفت چشمگیری در توانایی نظامی خود برای تهدید ایالات متحده و متحدانش داشته است. این کشور که تنها یک دهه پیش تنها یک ناو هواپیمابر قدیمی شوروی به ناملیائونینگبا عرشه پرش اسکی داشت، اکنون به سرعت در حال گسترش ناوگان خود است.لیائونینگدر سپتامبر ۲۰۱۲ (شهریور ۱۳۹۱) به خدمت گرفته شد. در ادامهشاندونگاولین ناو هواپیمابر بومی و با موتور معمولی چین، در دسامبر ۲۰۱۹ (آذر ۱۳۹۸) عملیاتی شد که نسخه بهبودیافتهلیائونینگبود.

جدیدترین و پیشرفته‌ترین این ناوهافوجیاناست که در نوامبر ۲۰۲۵ (آبان ۱۴۰۴) به بهره‌برداری رسید.فوجیانیک جهش تکنولوژیک واقعی برای نیروی دریایی چین محسوب می‌شود، زیرا برای اولین بار از سیستم پرتاب هواپیمای الکترومغناطیسی (EMALS) استفاده می‌کند. این سیستم بهفوجیاناجازه می‌دهد هواپیماهای سنگین‌تر را با تعداد بیشتری پرتاب کند، قابلیتی که تا پیش از این تنها در ناوهای کلاسجرالد آر. فوردآمریکا دیده می‌شد. نیروی هوایی ناوفوجیانشامل جنگنده چندمنظوره نسل پنجمیشن‌یانگ جی-۳۵چندین مدل از جنگنده‌های نسل چهارمیجی-۱۵و هواپیمای هشدار زودهنگام هوابردکی‌جی-۶۰۰خواهد بود.

• پایان دوران ناوهای هواپیمابر هسته‌ای کلاس نیمیتز در نیروی دریایی آمریکا
• ناوهواپیمابر هسته‌ای PANG فرانسه؛ سرمایه‌گذاری پرهزینه با آمادگی عملیاتی ناپایدار
• ناو هواپیمابر هسته‌ای جرالد فورد آمریکا تا اواخر ۲۰۲۷ به دریا نمی‌رود

ناو هواپیمابر اتمی Type 004: نقطه عطف جدید

جدای از سه ناو فعال، چهارمینناو هواپیمابر چینکه با نامتایپ 004شناخته می‌شود، در حال ساخت است. این ناو که اولینناو هواپیمابر اتمیبومی چین خواهد بود، تخمین زده می‌شود تا ۱۲۰,۰۰۰ تن وزن داشته باشد و احتمالاً تا سال ۲۰۲۷ از کارخانه‌های کشتی‌سازی دالیان به آب انداخته شود. پس از به آب اندازی، مراحل تکمیل شامل تجهیزات داخلی، یکپارچه‌سازی سیستم‌ها، آزمایش‌های دریایی، گواهینامه هوانوردی و آموزش خدمه را پشت سر خواهد گذاشت. سرعت ساخت این ناو اتمی توسط چین، به خصوص در مقایسه با کندی تعمیر و نگهداری ناوگان موجود و ساخت ناوهای جدید در ایالات متحده، بسیار چشمگیر است. این سرعت تولید نشان‌دهنده ظرفیت صنعتی عظیم چین برای توسعه پلتفرم‌های پیشرفته هسته‌ای در مقیاس وسیع است.

جاه‌طلبی‌های پکن و چالش‌های پیش رو

بر اساس گزارش قدرت نظامی چین که دسامبر گذشته توسط پنتاگون منتشر شد، نیروی دریایی ارتش آزادی‌بخش خلق (PLAN) قصد دارد تا سال ۲۰۳۵ میلادی ۹ ناو هواپیمابر را عملیاتی کند. برای دستیابی به این هدف، چین باید هر ۱۸ ماه یک ناو هواپیمابر جدید را به خدمت بگیرد. این رقم بسیار بلندپروازانه است و چین را به قدرتی بی‌رقیب در زمینه توسعه نظامی در مقیاس صنعتی تبدیل خواهد کرد. در حال حاضر، نیروی دریایی آمریکا ۱۱ ناو هواپیمابر اتمی (بر اساس دستور کنگره) در اختیار دارد، اما تعداد بسیار کمتری از آن‌ها می‌توانند همزمان مستقر شوند. با عملیاتی شدنتایپ 004چین چهار ناو هواپیمابر خواهد داشت که حداقل می‌تواند با تعداد ناوهای قابل استقرار آمریکا در یک زمان برابری کند.

با این حال، عملیات ناوهای هواپیمابر بسیار پیچیده، پرهزینه و نیازمند کشتی‌های پشتیبانی متعدد از جمله ناوشکن‌ها، ناوچه‌ها، زیردریایی‌ها و شناورهای لجستیکی است. برای داشتن ۹ ناو هواپیمابر، چین به تعداد زیادی کشتی پشتیبانی نیاز خواهد داشت تا بتواند چندین ناو را به طور همزمان عملیاتی کند. همچنینلیائونینگاولین ناو هواپیمابر چین، که بر اساس بدنه قدیمی شوروی ساخته شده، تا سال ۲۰۳۵ چندین دهه عمر خواهد داشت و احتمالاً نیاز به بازنشستگی یا نوسازی گسترده پیدا خواهد کرد.

رقابت با آمریکا و آینده نیروی دریایی در منطقه

حتی اگر چین نتواند تا سال ۲۰۳۵ به هدف ۹ ناو هواپیمابر برسد، تعداد ناوهایی که اکنون در اختیار دارد یا در راه است، این کشور را به یک قدرت دریایی جدی در منطقه هند-اقیانوسیه تبدیل می‌کند. پنتاگون آمادگی لازم را برای روزی که چین نیم دوجین ناو هواپیمابر، که بسیاری از آن‌ها اتمی هستند، در منطقه هند-اقیانوسیه عملیاتی کند، ندارد. تمرکز نیروی دریایی چین بر تسلط بر زنجیره اولین جزیره و ایجاد شبکه گسترده منطقه ممنوعه/محدودکننده دسترسی (A2/AD) است که حتی بخش‌هایی از زنجیره دوم جزیره را نیز تهدید می‌کند. در این شرایط، حتی با تعداد کمتری از کشتی‌های پشتیبانی، ناوهای هواپیمابر چینی می‌توانند در منطقه خود از مزیت میدان خانگی بهره‌مند شوند. این تحولات، موازنه قدرت نظامی در اقیانوس آرام را به نفع پکن تغییر خواهد داد.