سیستم توقف اضطراریBAK-12نیروی هوایی آمریکا، راهکاری حیاتی برای مهار جنگنده‌هایی است که با نقص ترمز مواجه شده‌اند تا از حوادث فاجعه‌بار جلوگیری کند.

فرود هواپیماها همواره یکی از حساس‌ترین مراحل پرواز به‌شمار می‌رود. در حالی که هواپیماهای مسافربری تجاری و حتی جنگنده‌ها در شرایط عادی با کاهش سرعت و استفاده از ترمزهای خود به آرامی فرود می‌آیند، گاهی اوقات نقص فنی می‌تواند این روند را مختل کند. تصور فرود یکجنگندهپرسرعت با ترمزهای معیوب، کابوسی است که می‌تواند خطرات جانی و مالی فراوانی به بار آورد. نیروی هوایی آمریکا (USAF) با درک این چالش، راهکارهایی هوشمندانه برای مقابله با چنین موقعیت‌های اضطراری توسعه داده است.

در عملیات فرود بر روی ناوهای هواپیمابر، جنگنده‌ها با استفاده از یک قلاب انتهایی، کابل‌های توقف را مهار می‌کنند تا در باند کوتاه ناو متوقف شوند. با این حال، در پایگاه‌های زمینی، نیاز به چنین کابل‌هایی در حالت عادی وجود ندارد؛ مگر زمانی که سیستم ترمز جنگنده دچار مشکل شود. در این شرایط اضطراری، نیروی هوایی ایالات متحده با بهره‌گیری از سیستمی مشابه سیستم‌های مهار ناوهای هواپیمابر، راهکاری ایمن برای متوقف کردن جنگنده‌های دارای نقص ترمز ابداع کرده است. این سیستم از قلاب انتهایی جنگنده‌ها که کاربردهای دیگری نظیر آزمایش موتور نیز دارد، برای توقف اضطراری استفاده می‌کند. نکته قابل توجه این است که قلاب انتهایی جنگنده‌های USAF بر خلاف نمونه‌های نیروی دریایی و تفنگداران دریایی که برای استفاده مکرر طراحی شده‌اند، تنها برای یک بار استفاده اضطراری در نظر گرفته شده است.

سیستم توقف اضطراری BAK-12: عملکرد و کاربری در نیروی هوایی آمریکا

نیروی هوایی ایالات متحده برای مهار ایمن جنگنده‌ها در فرودهای اضطراری یا پروازهای لغو شده، از سامانه استانداردBarrier Arresting Kit 12 (BAK-12)استفاده می‌کند. این سیستم که در باند فرودگاه‌های متعددی نصب شده و معمولا در گودال‌های بتنی زیر یا روی سطح قرار می‌گیرد، وظیفه جذب انرژی عظیم ناشی از توقف ناگهانی یک جنگنده را بر عهده دارد و حداکثر ۱۲۰۰ فوت مسیر حرکت پس از مهار را فراهم می‌کند. موتور دیزلی چند‌سوختی نیز برای بازپیچاندن کابل پس از هر بار استفاده تعبیه شده است.

• دلیل وجود دیوارهای پشت جت‌های جنگنده در ناوهای هواپیمابر چیست؟
• نوآورانه‌ترین جنگنده‌ها در هر دهه؛ از نخستین جت‌های رزمی تا پرنده‌های هوشمند
• بهترین جنگنده‌های نیروی هوایی آمریکا؛ ۵ مدل افسانه‌ای با کارنامه‌ای درخشان
• نیروی هوایی آمریکا تانکرهای سوخت‌رسان بدون سرنشین می‌سازد

همان‌طور که در تصویر بالا مشاهده می‌شود، اعضای اسکادران مهندسی ۲۰ نیروی هوایی آمریکا در حال تعویض یک سیستمBAK-12در پایگاه هوایی شاو در کارولینای جنوبی هستند. این سامانه عمدتا برای متوقف کردن هواپیماهای پرسرعتی مانند جنگندهF-16 فایتینگ فالکون(F-16 Fighting Falcon) در شرایطی که نمی‌توانند به‌تنهایی توقف کنند، به کار می‌رود.BAK-12شامل یک کابل فولادی به قطر ۱.۲۵ اینچ است که در عرض باند کشیده می‌شود. پس از مهار هواپیما، یک قرقره ذخیره‌ساز، پمپ هیدرولیک را به حرکت درآورده و هواپیما را به آرامی متوقف می‌کند. این سیستم قادر است جنگنده‌ای را با سرعت حداکثر ۱۸۰ نات (معادل ۳۳۳ کیلومتر بر ساعت) مهار کند، در حالی که فشار ۱۷۵ پوند بر اینچ مربع بر ترمزها حفظ می‌شود. برای هواپیماهایی که فاقد قلاب انتهایی هستند، نیروی هوایی از سیستمBAK-15که از یک تور مهارکننده استفاده می‌کند، بهره می‌برد تا تنوع روش‌ها را بسته به شرایط و نوع هواپیما فراهم آورد.