کشور چین بار دیگر با کشففسیل پرنده ۱۵۰ میلیون ساله‌ای که دارای دندان‌های دایناسوری بوده، دیدگاه‌های رایج درباره فرگشت پرندگان را به چالش کشیده و اسرار جدیدی را آشکار کرده است.

فرگشتپرندگانداستانی پر از پیچیدگی‌ها و شگفتی‌هاست که هر کشف جدیدی لایه‌های تازه‌ای از آن را برملا می‌کند. اکنون، دانشمندان در چین فسیل گونه‌ای خاص از پرندگان اولیه را یافته‌اند که نه تنها دارایدندان‌های دایناسوریبوده، بلکه قادر به پرواز نیز نبوده است. این گونه باستانی کهYuezhuornis yangyuanensisنام دارد، نشان می‌دهد برخی از پرندگان اولیه مسیر تکاملی متفاوتی را در پیش گرفته بودند. این کشف مهم تصورات دیرینه را در مورد اینکه چگونه این موجودات تکامل یافته‌اند، دگرگون می‌کند.

پرنده باستانی با ویژگی‌های دایناسوری

گونهیوزوورنیس یانگ‌یاننسیس(Yuezhuornis yangyuanensis) در دوره ژوراسیک پسین (۱۵۰ تا ۱۴۸ میلیون سال پیش) می‌زیسته و ابعاد آن تقریباً به اندازه یک کلاغ بوده است. فسیل این موجود توسط پژوهشگران مؤسسه دیرینه‌شناسی مهره‌داران و دیرینه‌مردم‌شناسی آکادمی علوم چین (CAS) و مؤسسه علوم زمین‌شناسی فوجیان در منطقه تازه کشف‌شده ژنگ‌هه استان فوجیان در جنوب شرقی چین کشف شد. این پرنده باستانی ترکیبی نامعمول از ویژگی‌های پرندگان و دایناسورها را به نمایش می‌گذارد.

فک‌های آن شامل دندان‌های دندانه‌دار و نزدیک به هم بود که شباهت زیادی به دندان‌های دایناسورهای گوشتخوارِ دئینونیکوسور داشتند؛ چنین دندان‌هایی معمولاً با پرندگان اولیه مرتبط نیستند. ویژگی قابل توجه دیگر، پنجه خمیده و داس‌مانند روی انگشت دوم پای آن بود که یادآور دایناسورهای شکارچی مانند درومائوسوریدها و ترودونتیدها است. دکتر مین وانگ، نویسنده مسئول این پژوهش، این ترکیب ویژگی‌ها را بسیار غیرعادی توصیف کرده و بیان داشته که فرگشت پرندگان اولیه پیچیده‌تر از تصورات پیشین بوده است.

جایگاه این پرنده عجیب ژوراسیک در فرگشت

برای تعیین جایگاهیوزوورنیس یانگ‌یاننسیسدر درخت فرگشتی پرندگان و دایناسورها، دانشمندان از دو روش تحلیلِ حداکثر صرفه‌جویی و تاریخ‌گذاری بیزی استفاده کردند. نتایج هر دو روش به طور مداومیوزوورنیسرا در گروه Avialae قرار دادند؛ این گروه شامل پرندگان امروزی و نزدیک‌ترین خویشاوندان منقرض‌شده آن‌هاست.

دکتر ژونگ‌هه ژو، از نویسندگان همکار مطالعه، اشاره کرد که این گونه در Avialae و در جایگاهی نزدیک به Archaeopteryx قرار گرفته و خویشاوندی با Zhengheornis دارد. این قرارگیری حائز اهمیت است، زیرا آرکئوپتریکس نیز حدود ۱۵۰ میلیون سال پیش می‌زیسته و یکی از مشهورترین خویشاوندان اولیه پرندگان است. یافته‌ها نشان می‌دهدیوزوورنیسبه شاخه‌ای اولیه از فرگشت پرندگان تعلق داشته، نه اینکه صرفاً یک دایناسور گوشتخوار کوچک با ویژگی‌های پرنده باشد.

• کشف شگفت‌انگیز گورستان باستانی کوسه‌ها در صحرای مصر
• رازهای اهلی شدن گرگ‌ها در غار باستانی آلمان فاش شد
• ۱۰ باور غلط درباره دایناسورها که هنوز هم رایج هستند

شواهد از دست دادن توانایی پرواز در پرندگان اولیه

پژوهشگران همچنین با بررسی نسبت‌های اسکلتییوزوورنیسو مقایسه‌های آماری با سایر حیوانات، سبک زندگی آن را مورد بررسی قرار دادند. نتایج حاکی از آن بود که نسبت اندام‌های آن شباهت زیادی به پرندگان مدرن ساکن زمین و دایناسورهای پیشاتاریخی نزدیک به پرندگان داشت. این شباهت قویاً نشان می‌دهد کهیوزوورنیسزندگی خود را بر روی زمین سپری می‌کرده و احتمالاً قادر به پرواز نبوده است.

این کشف به یک تحول غیرمنتظره در تاریخ پرندگان اشاره دارد: به جای اینکه مسیر فرگشت صرفاً به سمت بال‌های قوی‌تر و پرواز کارآمدتر پیش برود، به نظر می‌رسد برخی از نسل‌های اولیه پرندگان در جهت عکس حرکت کرده و خود را با سبک زندگی‌ای تطبیق داده‌اند که در آن پرواز دیگر ضروری نبوده است. این موضوع این فرض سنتی را که مراحل اولیه فرگشت پرندگان عمدتاً تحت تأثیر نیازهای پرواز بوده، به چالش می‌کشد. در واقع، پرندگان از همان ابتدا در حال کاوش نقش‌های اکولوژیکی متنوع و توسعه طیف گسترده‌ای از اشکال بدنی بودند. این فسیل نشان می‌دهد که پرندگان اولیه از نظر کالبدشناسی و اکولوژیکی بسیار متنوع‌تر از آنچه قبلاً تصور می‌شد، بوده‌اند و اهمیت ژنگ‌هه به عنوان یک منبع غنی از فسیل‌ها برای درک این دوره را دوچندان می‌کند.