اولین تصویر واضح از هواپیمای فضایی اژدهای الهی چین که مدت‌ها مرموز و فوق‌سری بود، به‌تازگی در یک گزارش اطلاعاتی دولتی آمریکا فاش شده و جزئیات جدیدی از قابلیت‌های آن را آشکار می‌کند.

سال‌ها بود که اطلاعات دقیق و تصاویر روشنی از فضاپیمای مرموز شن‌لانگ چین در دست نبود. اکنون، گزارش جدیدی از سوی آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) پرده از رازهای این هواپیمای فضایی برداشته و نگاهی بی‌سابقه به طراحی آن ارائه می‌دهد. این افشاگری توجه جامعه بین‌المللی را به قابلیت‌های فضایی رو به رشد پکن جلب کرده است. پیش از این، تنها تصاویری مبهم از بازتاب نور این وسیله فضایی به دست آمده بود.

تصویر «اژدهای الهی» چین چگونه فاش شد؟

در تاریخ ۲۶ اکتبر، آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا (DIA) تازه‌ترین نسخه از گزارش خود با عنوان «چالش‌ها در امنیت فضایی» را منتشر کرد. در صفحه ۵۳ این سند ۱۳۰ صفحه‌ای، تصویری بی‌سابقه از یک «هواپیمای فضایی جمهوری خلق چین» گنجانده شده بود. شرح کوتاه تصویر فاش کرد که این عکس در سال ۲۰۲۴ توسط ماهواره‌ای متعلق به شرکت خصوصی Maxar Technologies (اکنون با نام Vantor شناخته می‌شود) ثبت شده است. این تصویر غیرمنتظره توسط روزنامه‌نگار اندرو جونز، متخصص برنامه فضایی چین، در شبکه اجتماعی X شناسایی و به اشتراک گذاشته شد.

هرچند در گزارش مشخص نشده بود که این تصویر متعلق به Shenlong (شن‌لانگ) است یا Tengyun (تِنگ‌یون) به معنای «سوار بر ابرها» که دیگرهواپیمای فضاییچین است، اما کارشناسان معتقدند این فضاپیما به احتمال زیاد همان شن‌لانگ است. دلیل این امر عدم تأیید پرتاب فضاپیمای Tengyun تا به امروز و تفاوت آشکار آن با نمونه‌های اولیه موجود است.

شباهت هواپیمای فضایی شن‌لانگ به X-37B آمریکا

این تصویر جدید نشان می‌دهد که هواپیمای فضایی مرموزاژدهای الهیچین، شباهت‌های بسیاری به هواپیمای فضایی X-37B نیروی فضایی ایالات متحده دارد که در حال حاضر نیز در مدار زمین به سر می‌برد. هر دو فضاپیما با موشک به فضا پرتاب می‌شوند و پس از انجام مأموریت، مانند XNET‌های فضایی ناسا، به زمین بازمی‌گردند تا سوخت‌گیری شده و مجدداً پرتاب شوند.

وب‌سایت ArsTechnica گزارش داده است که طراحی شن‌لانگ شامل «بال‌های دلتا، درب‌های محفظه بار، محافظ حرارتی تیره و ماژول خدماتی عقب‌گرد با پنل‌های خورشیدی تولیدکننده نیرو» است که تا حد زیادی آن را به یک «کپی از هواپیمای فضایی X-37B» تبدیل می‌کند. با این حال، سایت Global Defense News اشاره می‌کند که «اگرچه آرایش کلی شبیه به وسیله آمریکایی است، تفاوت‌هایی در هندسه بال‌ها نشان می‌دهد که این دو فضاپیما از نظر بیرونی یکسان نیستند.» طول X-37B حدود ۸٫۸ متر و دهانه بال آن ۴٫۵ متر است، اما ابعاد دقیق شن‌لانگ هنوز مشخص نیست.

بر اساس گزارش گلوبال دیفنس نیوز، این تصویر جدید همچنین نشان نمی‌دهد که شن‌لانگ یک دارایی نظامی باشد. با این حال، آژانس اطلاعات دفاعی آمریکا در بخش دیگری از گزارش خود می‌افزاید: «چین سلاح‌هایی برای استفاده علیه ماهواره‌های در مدار توسعه داده و به پیشرفت آن‌ها ادامه خواهد داد تا قابلیت‌های فضایی دیگر کشورها را مختل، آسیب‌رسانده و نابود کند.»

• ماموریت سری در فضا: هواپیمای محرمانه نیروی فضایی آمریکا پس از یک سال غیبت بازگشت
• هواپیمای فضایی چین یک شیء مرموز و عجیب را در مدار زمین رها کرد

ماموریت‌های مرموز و اهداف پنهان شن‌لانگ

از زمان اولین مأموریت دو روزه خود در سپتامبر ۲۰۲۰، هواپیمای فضایی شن‌لانگ دو مأموریت بلندمدت را نیز به پایان رسانده است: یک دوره هشت ماهه در مدار پایین زمین بین اوت ۲۰۲۲ تا مه ۲۰۲۳ و یک پرواز فضایی نه‌ماهه بین دسامبر ۲۰۲۳ و سپتامبر ۲۰۲۴. تصویر اخیر دقیقاً در طول این مأموریت نه‌ماهه گرفته شده است. این فضاپیما در حال حاضر چهارمین مأموریت خود را آغاز کرده که در تاریخ ۷ فوریه با موشک Long March 2F از مرکز پرتاب ماهواره جیوکوان چین به فضا پرتاب شد.

در مجموع، شن‌لانگ بیش از ۸۰۰ روز در مدار به سر برده است، اما مشخص نیست که آیا از یک هواپیمای فضایی برای همه چهار مأموریت استفاده شده یا چین دارای چندین هواپیمای فضایی مشابه است. تاکنون، شن‌لانگ حداقل ۹ محموله نامشخص را در اطراف زمین رها کرده است که احتمالاً ماهواره‌های کوچک (کیوب‌ست) هستند، اما هدف دقیق آن‌ها هنوز مبهم است. در طول دومین مأموریت شن‌لانگ در نوامبر ۲۰۲۲، این فضاپیما «به نظر می‌رسید که با یک ماهواره همراه مانور داده است»، تا فاصله ۱۰۰ متری به آن نزدیک شده و احتمالاً آن را به دام انداخته و دوباره آزاد کرده است. این مشاهده نظریه موجود را تقویت می‌کند که هدف اصلی شن‌لانگ، «انجام عملیات ملاقات و نزدیکی» با دیگر فضاپیماهاست و محموله‌های آن ممکن است اهدافی برای تمرین مانورهای پروازی در مدار باشند.