۱۲ داستان علمی عجیب که نمی‌توانیم از فکر کردن به آن‌ها دست برداریم

برخی اتفاقات علمی برای همیشه در ذهن باقی می‌مانند؛ رویدادهای بزرگی که مسیر تاریخ را تغییر می‌دهند. اما داستان‌های پیش رو از این نوع نیستند؛ با وجود این، نمی‌توانیم از فکر کردن به آن‌ها دست بکشیم.

دکمه لذت

جراح استوارت ملوی در جریان انجام یک عمل جراحی روی ستون فقرات زنی برای کاهش درد، متوجه واکنش‌های عجیب او شد.

این اتفاق ایده ساخت یک ایمپلنت را به ذهن ملوی رساند؛ دستگاهی که برای کمک به زنانی طراحی شده بود که به روش معمول قادر به تجربه لذت نبودند. مجله نیوساینتیست در سال ۲۰۰۱ این خبر را منتشر کرد و موج گسترده‌ای از توجه رسانه‌های سراسر جهان به راه افتاد. با وجود گذشت ۱۳ سال، ملوی همچنان برای تأمین هزینه‌های انجام یک آزمایش بالینی کامل با مشکل روبه‌رو بود و دستگاه مذکور هرگز به مرحله نهایی نرسید.

لذت‌جویی میمون‌ها

انسان‌ها تنها نخستی‌هایی نیستند که برای لذت‌بردن از روش‌های خلاقانه استفاده می‌کنند. در پژوهشی روی میمون‌های ماکاک دم‌بلند در بالی اندونزی، کامیلا چنی از دانشگاه لتبریج در آلبرتا کانادا و همکارانش صدها نمونه از رفتارهای این حیوانات را ثبت کردند. آن‌ها مشاهده کردند میمون‌های نر و ماده از ابزارهای سنگی استفاده می‌کنند و این ابزارها را روی اندام خود می‌زنند.

به گفته سیریل گروتر از دانشگاه استرالیای غربی، میمون‌های بالی غذای زیادی از انسان‌ها دریافت می‌کنند و همین موضوع برای آن‌ها فرصت بیشتری جهت تجربه رفتارهای مختلف فراهم می‌آورد. البته چنین رفتارهای غیرمعمولی به این منطقه محدود نیست.

پیوند سر انسان

در سال ۲۰۱۵، جراح سرجیو کاناورو از برنامه خود برای انجام نخستین عمل پیوند سر انسان خبر داد. هدف این جراحی، افزایش طول عمر افرادی بود که از تحلیل عضلات و اعصاب یا سرطان گسترده رنج می‌بردند.

او ادعا می‌کرد روش پیشنهادی‌اش می‌تواند موانع فنی این جراحی را برطرف کند؛ از جمله اتصال مجدد نخاع و جلوگیری از پس‌زدن سر توسط سیستم ایمنی بدن. کاناورو طی دو سال بعد، نتایج آزمایش‌هایی روی حیوانات منتشر کرد که به گفته خودش از روش پیشنهادی او پشتیبانی می‌کردند. با وجود این، سایر جراحان همچنان نسبت به امکان‌پذیری چنین عملی تردید جدی داشتند.

در نهایت، پیوند سر انسان هرگز انجام نشد، اما گزارش‌ها حاکی از آن هستند که کاناورو به دنبال هدفی حتی جاه‌طلبانه‌تر رفته است: انتقال مغز به یک کلون فاقد آگاهی.

موش‌هایی که رانندگی می‌کنند

آیا تا به حال به این فکر کرده‌اید که یک موش صحرایی بتواند خودرو براند؟ کلی لمبرت از دانشگاه ریچموند در ایالت ویرجینیا چنین پرسشی داشت. او و همکارانش خودروی کوچکی ساختند که سه میله مسی داشت و موش‌ها با استفاده از آن‌ها می‌توانستند خودرو را به چپ، جلو یا راست هدایت کنند.

نتیجه شگفت‌انگیز بود؛ ۱۸ موش یاد گرفتند برای رسیدن به پاداش غذایی رانندگی کنند. اندازه‌گیری هورمون‌های استرس آن‌ها نیز نشان داد که این فعالیت برایشان آرامش‌بخش بوده است. لمبرت پیشنهاد داد چالش‌های رانندگی بتوانند جایگزین آزمایش‌های سنتی ماز شوند؛ آزمایش‌هایی که برای بررسی اختلالات عصبی و روان‌پزشکی با استفاده از مدل‌های حیوانی کاربرد دارند.

آزمایش بوییدن دست

انسان‌ها شباهت‌های بیشتری به موش‌ها دارند که شاید چندان مایل به پذیرفتن آن‌ها نباشیم. در یک آزمایش روان‌شناختی، نوعام سوبل و همکارانش در مؤسسه علوم وایزمن، رفتار ۱۵۳ داوطلب را بدون اطلاع آن‌ها فیلم‌برداری کردند.

نتایج نشان داد افراد پس از دست‌دادن با شخصی از جنسیت خودشان، بیش از دو برابر قبل از دست‌دادن، دست مربوطه را بو می‌کردند. نکته عجیب‌تر اینکه پس از دست‌دادن با فردی از جنسیت مخالف، احتمال بوییدن دست دیگر بیشتر می‌شد.

پژوهشگران احتمال دادند انسان‌ها دائماً از سیگنال‌های شیمیایی برای برقراری ارتباط استفاده می‌کنند، بدون اینکه خودشان از این موضوع آگاهی داشته باشند.

نمایش عجیب دلفین‌ها

ارتباط از طریق بو در میان پستانداران پدیده‌ای رایج محسوب می‌شود، اما در سال ۲۰۲۵ زیست‌شناسان با مشاهده رفتاری کاملاً غیرمنتظره در دلفین‌ها شگفت‌زده شدند.

کلاریانا آرائوخو-وانگ از گروه پژوهشی سیت‌آسیا در انتاریوی کانادا، هنگام مطالعه دلفین‌های رودخانه آمازون در برزیل، شاهد رفتار عجیب یک دلفین نر بود. او در گفت‌وگو با مجله نیوساینتیست این رفتار را چنین توصیف کرد

دلفین شکم خود را از آب بیرون آورد، اندامش را نمایان کرد و سپس ادرار را به سمت هوا پاشید.

پژوهشگران در مجموع ۳۶ بار شاهد این رفتار بودند. در بیشتر موارد، یک دلفین نر دیگر نیز در نزدیکی حضور داشت و جریان ادرار را دنبال می‌کرد. هنوز هدف دقیق این رفتار مشخص نشده است، اما آرائوخو-وانگ معتقد است هورمون‌های موجود در ادرار ممکن است اطلاعاتی درباره جایگاه اجتماعی یا وضعیت جسمانی دلفین نر به دیگران منتقل کنند.

انگشت متحرک

در دنیای ارتباطات انسانی، بسیاری از ما به‌سختی می‌توانیم گوشی هوشمندمان را کنار بگذاریم. بنابراین، احتمالاً آخرین چیزی که می‌خواهیم ببینیم، گوشی‌ای است که خودش روی میز به سمت ما حرکت می‌کند!

با وجود این، مارک تسیه از دانشگاه پاریس-ساکله فرانسه و همکارانش در سال ۲۰۱۸ چنین قابلیتی را با ساخت یک قطعه رباتیک به نام موبی‌لیمب به تلفن‌های همراه اضافه کردند.

این وسیله از طریق درگاه یو‌اس‌بی به گوشی متصل می‌شود و به دلایلی ظاهری بسیار شبیه انگشت انسان دارد. همین طراحی عجیب، حس ترسناکی شبیه شخصیت تینگ در سریال و فیلم The Addams Family ایجاد می‌کند.

موبی‌لیمب می‌تواند مچ دست کاربر را نوازش کند، دست تکان دهد، مانند دم حیوانات حرکت کند یا حتی گوشی را روی سطح میز جابه‌جا کند. خوشبختانه این ایده هرگز به محصولی فراگیر تبدیل نشد.

اگر تصور داشتن گوشی‌ای با انگشت متحرک برایتان ترسناک است، بهتر است با قورباغه پشمالوی کابوس‌ساز با نام علمی Trichobatrachus robustus آشنا شوید.

قورباغه ترسناک

در سال ۲۰۰۸، پژوهشگران گزارش دادند این قورباغه‌ها می‌توانند استخوان‌های خود را بشکنند تا چنگال‌هایی ایجاد کنند که از پوستشان بیرون می‌زنند. دیوید بلکبرن از موزه جانورشناسی تطبیقی دانشگاه هاروارد ابتدا تصور می‌کرد این سلاح‌ها برای دفاع از خود به کار می‌روند.

اما دو سال بعد، گروه دیگری از پژوهشگران اعلام کردند این چنگال‌ها احتمالاً در درگیری میان قورباغه‌های نر استفاده می‌شوند. آن‌ها همچنین مطرح کردند موهای غیرمعمول بدن این قورباغه نقش نوعی زره محافظ را دارند و از بخش‌های آسیب‌پذیر بدن در برابر چنگال‌های تیز محافظت می‌کنند.

فشرده‌سازی بدن انسان

در سال ۱۹۵۷، زمانی که مجله نیوساینتیست تنها یک سال از آغاز فعالیتش می‌گذشت، گزارشی درباره روشی جدید برای کوچک‌کردن بدن یک انسان بالغ تا اندازه بدن نوزاد منتشر کرد.

در نمایشگاهی ویژه مخترعان در شهر وینیپگ کانادا، فردی که این روش را ابداع کرده بود ادعا کرد فناوری پیشنهادی او می‌تواند دفع اجساد را ساده‌تر کند؛ زیرا پس از کوچک‌شدن، امکان قرار دادن آن‌ها در لوله‌های زیرزمینی و اشغال فضای کمتر وجود داشت.

این روش شامل واردکردن فشار بسیار زیاد به جسد و خارج‌کردن مایعات بدن بود تا بافت‌های باقی‌مانده فشرده شده و درون یک قالب قرار بگیرند.

نویسنده گزارش نیوساینتیست درباره این اختراع نوشت

تمام این روش، البته بسیار مبتکرانه به نظر می‌رسد، اما مشخص نیست چرا مخترع تصور می‌کند شیوه جدید پیشنهادی او برای دفن، از روش فعلی و بسیار رایج سوزاندن اجساد بهتر خواهد بود.

منفذ گوارشی موقت

ما معمولاً وجود لوله گوارش در بدن را امری بدیهی می‌دانیم، اما این ساختار که امکان خروج مواد زائد از بدن را فراهم می‌کند، یکی از دستاوردهای مهم تکامل به شمار می‌رود.

نخستین جانوران، مانند عروس‌های دریایی امروزی، تنها یک منفذ گوارشی داشتند که هم غذا از طریق آن وارد بدن می‌شد و هم مواد زائد از همان مسیر خارج می‌شدند.

در سال ۲۰۱۹، دانشمندان کشف کردند شانه‌دار زگیل‌دار با نام علمی Mnemiopsis leidyi هنگام دفع مواد زائد، یک منفذ ایجاد می‌کند که بلافاصله پس از پایان دفع ناپدید می‌شود.

پژوهشگران معتقدند این ویژگی عجیب ممکن است سرنخی درباره چگونگی شکل‌گیری لوله گوارش در جریان تکامل جانوران ارائه دهد.

علم گازهای روده

گازهای روده‌ای که از بدن خارج می‌شوند، همواره موضوع کنجکاوی بسیاری از خوانندگان و روزنامه‌نگاران بوده‌اند.

در سال ۲۰۰۱، مجله نیوساینتیست درباره پژوهش‌های مایکل لویت، متخصص برجسته این حوزه در مرکز پزشکی اداره امور کهنه‌سربازان در مینیاپولیس، گزارشی منتشر کرد. او وسیله‌ای به نام توت ترپر طراحی کرده بود که با استفاده از زغال فعال، برخی گازها را به دام می‌انداخت و بوی نامطبوع آن‌ها را کاهش می‌داد.

این مجله همچنین از دستگاهی برای اندازه‌گیری میزان گازهای تولیدشده توسط سگ‌ها گزارش داد که با هدف آزمایش خوراکی‌های مخصوص سگ و بررسی تأثیر آن‌ها بر کاهش نفخ طراحی شده بود.

در سال ۲۰۱۶، پژوهشگران استرالیایی با ترکیب نمونه‌های مدفوع و مواد غذایی مختلف بررسی کردند کدام خوراکی‌ها باعث تولید بدبوترین گازهای روده‌ای می‌شوند. آن‌ها برای کاهش تولید سولفید هیدروژن، مصرف پروتئین کمتر و کربوهیدرات‌های دیررهش بیشتر را پیشنهاد کردند.

در سال ۲۰۲۲، ناگاراجان کانان از کلینیک مایو در شهر روچستر ایالت مینه‌سوتا و همکارانش دریافتند شناورماندن برخی مدفوع‌ها روی آب به دلیل گازهای تولیدشده توسط میکروب‌های روده است. این کشف فرضیه‌ای را تأیید کرد که لویت حدود ۵۰ سال پیش مطرح کرده بود.

کارخانه تولید الکل در بدن

اتفاقات عجیب‌تری نیز ممکن است در روده انسان رخ دهند؛ موضوعی که در سال ۲۰۱۹ توجه پژوهشگران را به خود جلب کرد.

مردی ۴۶ ساله دچار گیجی ذهنی، سرگیجه و اختلال حافظه بدون علت مشخص شد و در نهایت مجبور شد شغل خود را کنار بگذارد. پزشکان مدتی بعد متوجه شدند میزان الکل خون او بسیار بالاست، در حالی که هیچ نوشیدنی الکلی مصرف نکرده بود.

بررسی‌های بیشتر نشان داد روده این مرد حاوی مقدار زیادی مخمر نان و آبجوسازی با نام علمی Saccharomyces cerevisiae است. این مخمر هنگام مصرف حجم زیادی از کربوهیدرات‌ها، در بدن او الکل تولید می‌کرد و باعث مستی می‌شد.

این بیماری نادر که سندرم تخمیر خودبه‌خودی نام دارد، پس از مصرف آنتی‌بیوتیک برای درمان آسیب انگشت شست دست او آغاز شده بود. داروها تعادل میکروبیوم روده را برهم زده بودند و زمینه رشد غیرعادی مخمرها را فراهم کرده بودند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.