۶ شهر گمشده‌ای که باستان‌شناسان هنوز نتوانسته‌اند پیدا کنند

محققان از طریق متون باستانی به وجود برخی از شهرهای مهم پی برده‌اند، اما هنوز موفق به یافتن مکان دقیق آن‌ها نشده‌اند.

با وجود تلاش‌های گسترده باستان‌شناسان برای کاوش تمدن‌های گمشده، هنوز هم بسیاری از مناطق کشف‌نشده باقی مانده‌اند. در میان این موارد، شهرهای باستانی مهمی از جمله پایتخت‌های پادشاهی‌ها و امپراتوری‌های بزرگ به چشم می‌خورد که تا به امروز از دل خاک بیرون نیامده‌اند.

ما از وجود این شهرها مطمئن هستیم، زیرا متون باستانی به آن‌ها اشاره کرده‌اند، اما مکان دقیقشان در گذر زمان به فراموشی سپرده شده است.

در مواردی معدود، سارقان آثار باستانی موفق به کشف این شهرها شده و اشیای تاریخی بی‌شماری را از آن‌ها غارت کرده‌اند؛ بااین‌حال، هرگز مکان این شهرها را فاش نکرده‌اند. در این گزارش، نگاهی می‌اندازیم به شش شهر باستانی که هنوز سرنوشت و محل دقیقشان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد.

۶. ایریساگریگ (Irisagrig)

کمی پس از حمله ایالات متحده به عراق در سال ۲۰۰۳، هزاران لوح باستانی متعلق به شهری به نام «ایریساگریگ» در بازار عتیقه‌فروشان پدیدار شد. بررسی این الواح نشان داد که ایریساگریگ در کشور عراق قرار داشته و قدمت آن به حدود چهار هزار سال پیش بازمی‌گردد.

این متون تاریخی فاش می‌کنند که حاکمان این شهر باستانی در کاخ‌هایی زندگی می‌کرده‌اند که محل نگهداری سگ‌های بسیاری بوده است. آن‌ها همچنین شیرهایی پرورش می‌دادند که با گوشت گاو تغذیه می‌شدند. به افرادی که مسئولیت نگهداری از این حیوانات را بر عهده داشتند، «چوپانان شیر» می‌گفتند و جیره نان و آبجو دریافت می‌کردند. در این کتیبه‌ها به معبدی متعلق به انکی (Enki)، خدای خرد و حیله‌گری نیز اشاره شده است که گاه‌وبیگاه جشن‌هایی در آن برگزار می‌شده است.

محققان معتقدند سارقان عتیقه در همان حوالی زمان حمله آمریکا به عراق در سال ۲۰۰۳، ایریساگریگ را یافته و غارت کرده‌اند. باستان‌شناسان تا امروز موفق به یافتن این شهر نشده‌اند و سارقان نیز هرگز مکان آن را افشا نکرده‌اند.

۵. ایج‌تاوی (Itjtawy)

آمنمحات اول (Amenemhat I)، فرعون مصر که در فاصله سال‌های ۱۹۸۱ تا ۱۹۵۲ پیش از میلاد بر این سرزمین حکومت می‌کرد، دستور ساخت پایتخت جدیدی را داد. این پایتخت با نام «ایج‌تاوی» شناخته می‌شد؛ نامی که می‌توان آن را «تسخیرکننده دو سرزمین» یا «آمنمحات، تسخیرکننده دو سرزمین» ترجمه کرد. همان‌طور که از این نام پیداست، آمنمحات در دوران فرمانروایی‌اش با آشوب‌های فراوانی روبه‌رو بود که در نهایت با ترور او به پایان رسید.

باوجود ترور آمنمحات، ایج‌تاوی تا حدود سال ۱۶۴۰ پیش از میلاد همچنان پایتخت مصر باقی ماند. در آن زمان، گروهی به نام هیکسوس‌ها (Hyksos) کنترل بخش شمالی مصر را به دست گرفتند و شیرازه پادشاهی از هم پاشید.

گرچه ایج‌تاوی هنوز کشف نشده است، باستان‌شناسان گمان می‌کنند مکان آن جایی در نزدیکی محوطه لیشت (Lisht) در مرکز مصر باشد. یکی از دلایل این فرضیه، وجود گورستان‌های متعدد متعلق به نخبگان جامعه، از جمله هرم آمنمحات اول در لیشت است.

۴. اکد (Akkad)

شهر اکد (که با نام آگاده نیز شناخته می‌شود) پایتخت امپراتوری اکد بود؛ امپراتوری قدرتمندی که از سال ۲۳۵۰ تا ۲۱۵۰ پیش از میلاد در اوج شکوفایی خود قرار داشت. این قلمرو در دوران اوج خود از خلیج فارس تا آناتولی امتداد یافته بود. بسیاری از فتوحات این امپراتوری در زمان پادشاهی سارگون اکدی (Sargon of Akkad) در حوالی سال ۲۳۰۰ پیش از میلاد رقم خورد. یکی از مهم‌ترین بناهای شهر اکد، معبد اولماش (Eulmash) بود که به عیشتار (Ishtar)، الهه جنگ، زیبایی و باروری اختصاص داشت.

اگرچه اکد تا به امروز پیدا نشده است، تصور می‌شود مکان آن در جایی در عراق امروزی باشد. اسناد باستانی حاکی از آن است که هم‌زمان با فروپاشی امپراتوری اکد در حوالی سال ۲۱۵۰ پیش از میلاد، این شهر نیز ویران شده یا خالی از سکنه شده است.

۳. الیهودو (Al-Yahudu)

الیهودو به معنای «شهر» یا «روستای» یهودا (Judah)، منطقه‌ای در امپراتوری بابل بود. پس از آنکه پادشاهی یهودا در سال ۵۸۷ پیش از میلاد توسط بخت‌النصر دوم (Nebuchadnezzar II)، پادشاه بابل، فتح شد، یهودیان در این شهر ساکن شدند. بخت‌النصر بخشی از جمعیت شکست‌خورده را به تبعید فرستاد؛ این روشی بود که بابلی‌ها پس از تسخیر مناطق مختلف، اغلب آن را به کار می‌بستند.

تاکنون حدود ۲۰۰ لوح کشف‌شده از این منطقه شناسایی شده است که نشان می‌دهند تبعیدیان ساکن الیهودو، دین و ایمان خود را حفظ کرده بودند و در نام‌های خود از یهوه (Yahweh)، نام خداوند، استفاده می‌کردند. باستان‌شناسان هنوز موفق به کشف مکان دقیق الیهودو نشده‌اند، اما مانند بسیاری از شهرهای گمشده، این احتمال وجود دارد که الیهودو نیز در عراق کنونی واقع شده باشد. با توجه به حضور الواح این شهر در بازار عتیقه‌فروشان و نبود هیچ‌گونه گزارشی از کشف آن‌ها در جریان کاوش‌های باستان‌شناسی، به نظر می‌رسد سارقان عتیقه پیش از این موفق به یافتن مکان این شهر شده‌اند.

۲. واشوکانی (Waššukanni)

واشوکانی پایتخت امپراتوری میتانی (Mitanni) بود؛ امپراتوری بزرگی که تقریباً در فاصله سال‌های ۱۵۵۰ تا ۱۳۰۰ پیش از میلاد می‌زیست و بخش‌هایی از شمال‌شرقی سوریه، جنوب آناتولی و شمال عراق را در بر می‌گرفت. میتانی‌ها با رقابت شدیدی از سوی امپراتوری هیتی (Hittite) در شمال و امپراتوری آشور (Assyrian) در جنوب مواجه بودند و همین امر باعث شد رفته‌رفته سرزمین‌های خود را به آن‌ها واگذار کنند.

شهر واشوکانی تا به حال پیدا نشده است و برخی محققان بر این باورند که مکان آن در شمال‌شرقی سوریه امروزی قرار دارد. ساکنان این پایتخت و بخش بزرگی از امپراتوری میتانی، به نام حوری‌ها (Hurrians) شناخته می‌شدند. آن‌ها زبان مختص به خود را داشتند که امروزه از طریق متون باستانی برای ما شناخته شده است.

۱. تینیس (Thinis)

تینیس (که با نام تجنو (Tjenu) نیز شناخته می‌شود)، شهری باستانی در جنوب مصر بود که در آغاز تاریخ این تمدن کهن، در اوج شکوفایی خود قرار داشت. به گفته مانتو (Manetho)، مورخ باستانی، تینیس همان شهری است که برخی از نخستین پادشاهان مصر، هم‌زمان با شکل‌گیری اتحاد در این کشور در حدود پنج هزار سال پیش، از آنجا بر مصر فرمانروایی می‌کردند. علی صدیق عثمان (Ali Seddik Othman)، بازرس وزارت گردشگری و آثار باستانی مصر در مقاله‌ای که در مجله آبیدوس (Journal of Abydos) منتشر شده است، می‌نویسد که کمی پس از اتحاد، پایتخت مصر به شهر ممفیس (Memphis) منتقل شد و تینیس در دوره پادشاهی کهن (حدود ۲۶۴۹ تا ۲۱۵۰ پیش از میلاد)، به مرکز یک نوم (استان‌های مصر باستان) تبدیل شد.

با وجود آنکه تینیس تا امروز کشف نشده است، گمان می‌رود در نزدیکی آبیدوس در جنوب مصر واقع شده باشد. یکی از دلایل طرح این فرضیه آن است که در حدود پنج هزار سال پیش، بسیاری از اعضای برجسته جامعه از جمله خاندان سلطنتی در حوالی آبیدوس به خاک سپرده شده‌اند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.