مردی هنگام باغبانی در حیاط خانه‌اش یک گنج وایکینگی پیدا کرد

آنچه این کشف را شگفت‌انگیز می‌کند، این است که یک صاحب‌خانه در جریان انجام کارهای معمول باغبانی، بزرگ‌ترین گنجینه نقره متعلق به عصر وایکینگ‌ها را در دانمارک پیدا کرد.

این مجموعه حدود ۱۸ کیلوگرم وزن دارد و شامل شمش‌های نقره، زیورآلات، سکه و قطعات نقره شکسته است. با وجود ارزش و قدمت این گنجینه که به قرن دهم میلادی بازمی‌گردد، هنوز مشخص نیست چرا وایکینگ‌ها آن را در این محل دفن کرده بودند.

این مرد هنگام آماده‌سازی زمین برای ساخت یک حیاط جدید در خانه‌اش در منطقه ربیلد دانمارک، به گنجینه‌ای از نقره‌های قرن دهم برخورد کرد. این مجموعه که اکنون بزرگ‌ترین گنجینه نقره عصر وایکینگ‌ها در تاریخ دانمارک محسوب می‌شود، حدود ۷۰۰ شیء داشت که از یک ظرف سفالی بیرون ریخته بودند. میان آنها شمش، دستبند، قطعات بریده‌شده نقره، ۴۷ سکه و قطعات سکه دیده می‌شد و حتی یک آویز کوچک نقره‌ای به شکل چکش ثور نیز در میان یافته‌ها قرار داشت.

توربن ساراو، رئیس بخش میراث فرهنگی و باستان‌شناس موزه‌های شمال یوتلند، در بیانیه‌ای ترجمه‌شده گفت: این کشف مانند پیدا کردن یک گاوصندوق متعلق به عصر وایکینگ‌هاست. حدود نیمی از این گنجینه، یعنی نزدیک به ۳۲۰ شیء با وزن تقریبی ۶.۳ کیلوگرم، هنوز داخل ظرف سفالی باقی مانده بود و بخش دیگر در خاک اطراف آن پراکنده شده بود. مجموع یافته‌ها تقریباً سه برابر بزرگ‌تر از رکورد قبلی بزرگ‌ترین گنجینه نقره عصر وایکینگ‌ها در دانمارک است. برخی شمش‌های نقره نیز با نقش صلیب یا چکش ثور مهر شده‌اند؛ موضوعی که به گفته کارشناسان موزه نشان می‌دهد این گنجینه در دوره‌ای شکل گرفته که باورهای بت‌پرستانه نورس و مسیحیت در کنار یکدیگر وجود داشتند.

کشفی که از یک کار ساده باغبانی آغاز شد

این گنجینه تنها به دلیل یک پروژه ساده تعمیر و بهسازی خانه کشف شد. صاحب‌خانه که هویتش اعلام نشده، درباره این اتفاق گفت

قرار بود فقط چند ساعت به کار سخت باغبانی بپردازم و علف‌های سرسخت، سنگ‌ها و شن‌ها را برای ساخت یک حیاط سنگ‌فرش‌شده جدید کنار بزنم، اما این کار به بزرگ‌ترین غافلگیری زندگی‌ام تبدیل شد. حدود نیم ساعت بعد از شروع حفاری، چنگک باغبانی‌ام به چیزی برخورد کرد که صدای عجیبی ایجاد کرد. ابتدا تصور کردم با آهن قدیمی، سیم حصار یا تکه‌های سفال روبه‌رو شده‌ام، اما وقتی با دست شروع به کنار زدن خاک کردم، ناگهان یکی پس از دیگری اشیای فلزی را از زمین بیرون آوردم. کمی بعد و با دقت بیشتر متوجه شدم چیزهایی که پیدا کرده‌ام، قطعات زیورآلات، سکه و شمش‌های نقره هستند.

یکی از شمش‌های کشف‌شده سرنخ مهم دیگری درباره منشأ این گنجینه در اختیار باستان‌شناسان گذاشته است. روی این قطعه نوشته‌هایی با خط رونیک دیده می‌شود که واژه hutu را تشکیل می‌دهند و احتمالاً نشانه مالکیت فردی بوده‌اند. سکه‌ها بخش کوچکی از وزن کلی گنجینه را تشکیل می‌دهند و بیشتر حجم آن را شمش‌ها، زیورآلات و قطعات بریده‌شده نقره تشکیل داده‌اند، اما همین سکه‌ها برای تعیین قدمت مجموعه اهمیت زیادی دارند. دو پنی نقره‌ای آنگلوساکسون در میان یافته‌ها وجود دارد که در دوران پادشاهی ادوارد بزرگ، یعنی بین سال‌های ۸۹۹ تا ۹۲۴ میلادی، ضرب شده‌اند. چند درهم نقره‌ای عربی نیز در مجموعه وجود دارد که به قرن دهم میلادی تعلق دارند.

درهم‌ها در آن دوره معمولاً به قطعات کوچک‌تر بریده می‌شدند، زیرا ارزش معامله آنها بر اساس وزن و میزان خلوص نقره تعیین می‌شد؛ موضوعی که در این گنجینه نیز به‌وضوح دیده می‌شود.

نقره‌ای که از شرق تا غرب سفر کرده بود

سکه‌ها نشان می‌دهند نقره‌های موجود در این گنجینه از مناطق بسیار دوری به ربیلد رسیده بودند. ساراو گفت: دقیقاً همین موضوع است که این کشف را تا این اندازه جذاب می‌کند. نقره در ربیلد دفن شده، اما ردپای آن به دنیایی بسیار گسترده‌تر می‌رسد. سکه‌ها ارتباط با جهان اسلام در شرق و انگلستان در غرب را نشان می‌دهند و تصویری از عصر وایکینگ‌ها ارائه می‌کنند که در آن مردم، کالاها و دارایی‌های ارزشمند در مسافت‌های بسیار طولانی جابه‌جا می‌شدند.

در این مجموعه تعداد غیرمعمولی شمش نقره وجود دارد و کارشناسان متوجه شده‌اند که این شمش‌ها در گروه‌های وزنی مشخصی قرار می‌گیرند. این الگو نشان می‌دهد وایکینگ‌ها نقره را برای انجام معاملات مختلف می‌بریدند، تقسیم می‌کردند و حتی ذوب می‌ساختند تا مقدار دقیق مورد نیاز هر معامله به دست آید.

قطعات بریده‌شده نقره و حتی بخش‌هایی از زیورآلات نیز همین الگوی وزنی را دارند. ساراو گفت

این کشف برای شناخت ما از عصر وایکینگ‌ها در دانمارک اهمیت بسیار زیادی دارد. اهمیت آن فقط به اندازه گنجینه محدود نمی‌شود؛ این مجموعه به‌روشنی نشان می‌دهد نقره در آن دوران هم نوعی ثروت بود و هم وسیله پرداخت. بررسی وزن اشیای نقره‌ای اطلاعات ارزشمندی درباره شیوه‌های اقتصادی مردم عصر وایکینگ‌ها در اختیار ما قرار می‌دهد.

این گنجینه در محلی کشف شده که امروزه یک منطقه مسکونی مدرن است. باستان‌شناسان هنوز نمی‌توانند مشخص کنند نقره به دلیل وجود یک سکونتگاه وایکینگی در آنجا دفن شده، در نزدیکی یک مسیر پرتردد قرار داشته یا اینکه فردی آن مکان را صرفاً برای پنهان کردن دارایی خود انتخاب کرده است؛ جایی که تصور می‌کرد هیچ‌کس سراغش نخواهد رفت.

توسعه گسترده این منطقه نیز احتمال رسیدن به پاسخ قطعی را کاهش داده است و ممکن است باستان‌شناسان هرگز دلیل واقعی دفن این ثروت را کشف نکنند.

منطقه‌ای سرشار از آثار وایکینگی

ربیلد سابقه قابل توجهی در کشف گنجینه‌های عصر وایکینگ‌ها دارد. در سال ۱۹۷۱، گنجینه ربیلد متعلق به قرن دهم در نزدیکی محل کشف اخیر پیدا شد. آن مجموعه شامل شمش‌های نقره، قطعات زیورآلات و تکه‌های نقره‌ای بود که داخل یک پوست پیچیده شده بودند.

تنها دو ماه پیش نیز گنجینه رُولد در نزدیکی ربیلد کشف شد. این مجموعه شامل ۶ حلقه بازوی طلایی متعلق به عصر وایکینگ‌ها بود؛ زیورآلاتی که با جایگاه اجتماعی بالا ارتباط داشتند. ساراو گفت

ما با منطقه‌ای روبه‌رو هستیم که به‌طور مداوم یافته‌های شگفت‌انگیزی از عصر وایکینگ‌ها ارائه می‌کند. گنجینه جدید نقره نشان می‌دهد منطقه ربیلد یک نقطه دورافتاده و کم‌اهمیت نبوده، بلکه بخشی از شبکه‌های گسترده اقتصادی و فرهنگی آن دوران محسوب می‌شده است.

این گنجینه به عنوان danefæ، یعنی میراث باستانی ارزشمند، ثبت شده و بر اساس قوانین دانمارک به‌صورت خودکار به مالکیت دولت درمی‌آید. مجموعه برای بررسی و ارزیابی به موزه ملی دانمارک منتقل خواهد شد. موزه‌های نوردیوسکه امیدوارند این آثار در آینده به‌صورت دائمی در موزه وایکینگ فیرکات به نمایش گذاشته شوند؛ جایی که حلقه‌های طلایی گنجینه رُولد نیز قرار دارند. این حلقه‌های طلا با هارالد بلوتوث و روند یکپارچه‌سازی دانمارک در ارتباط دانسته می‌شوند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.