علی‌بابا می‌گوید تراشه جدید Zhenwu V900 قدرتمندترین پردازنده هوش مصنوعی چین است

علی‌بابا تراشه جدید Zhenwu V900 را معرفی کرده و مدعی است این پردازنده در حال حاضر قدرتمندترین تراشه هوش مصنوعی چین محسوب می‌شود و عملکرد آن نسبت به نسل قبلی Zhenwu M890 حدود سه برابر افزایش یافته است.

ادی وو، مدیرعامل علی‌بابا، این اظهارات را روز سه‌شنبه در کنفرانس سالانه ابری Apsara در شهر هانگژو مطرح کرد. این تراشه با نام Zhenwu V900 شناخته می‌شود و طبق اعلام علی‌بابا در شبکه اجتماعی X، توسط T-Head، واحد طراحی تراشه این شرکت، ساخته شده است. به گفته شرکت، V900 می‌تواند هم آموزش مدل‌ها با دقت بالا و هم استنتاج با دقت فوق‌العاده پایین را انجام دهد.

علی‌بابا هم‌زمان دو برنامه مهم دیگر را نیز اعلام کرد؛ توسعه مدل‌هایی با حداکثر ۱۰ تریلیون پارامتر و افزایش ظرفیت مراکز داده این شرکت به ۲۰ گیگاوات تا سال ۲۰۳۲.

مشخصات Zhenwu V900

T-Head بخشی از مشخصات فنی این تراشه را منتشر کرده است. طبق این اطلاعات، V900 به ۲۱۶ گیگابایت حافظه مجهز بوده و پهنای باند ارتباط میان تراشه‌ای آن به ۱۲۰۰ گیگابایت بر ثانیه می‌رسد.

این پردازنده از FP32 تا FP4 را به‌صورت بومی پشتیبانی می‌کند. T-Head واحد محاسباتی Tensor Core را نیز بازطراحی کرده تا دقت اجرای دستورها در FP8 و FP4 افزایش یابد. همچنین قالب‌های بیشتری برای ضرایب مقیاس و پیکربندی‌های اندازه بلوک در استانداردهای MXFP8 و MXFP4 در نظر گرفته شده است.

ادی وو گفت یک کلاستر می‌تواند حداکثر ۵۰۰ هزار تراشه V900 را در خود جای دهد. او افزود چنین سامانه‌ای برای آموزش و استنتاج مدل‌های پیشرفته و نسل جدید هوش مصنوعی مورد استفاده قرار خواهد گرفت. علی‌بابا تراشه M890 را در ماه مه معرفی کرده بود.

تولید انبوه و عرضه تجاری V900 برای سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۷ برنامه‌ریزی شده است. لیام مو و ادواردو باپتیستا از رویترز گزارش داده‌اند که وو انتظار دارد تعداد تراشه‌های هوش مصنوعی ارسال‌شده توسط علی‌بابا در هر سال رشد چشمگیری داشته باشد.

بلومبرگ گزارش داده که علی‌بابا قصد دارد خانواده تراشه‌های خود را هر سال به‌روزرسانی کند. طبق برآورد این رسانه، تاکنون ۵۶۰ هزار تراشه از خانواده Zhenwu به بیش از ۴۰۰ مشتری خارجی تحویل داده شده. با این حال، در پست رسمی علی‌بابا رقم بالاتری اعلام شده و تعداد مشتریان بیش از ۶۵۰ مجموعه عنوان گردیده است. این مشتریان در حوزه‌هایی از صنعت خودرو گرفته تا مدل‌های زبانی و هوش مصنوعی تجسم‌یافته فعالیت می‌کنند.

این شرکت همچنین نقشه راه نسل بعدی پردازنده‌های سروری Yitian را تشریح کرد. این تراشه‌ها برای فعالیت‌های مبتنی بر هوش مصنوعی عامل‌محور طراحی شده‌اند و قرار است در سال ۲۰۲۷ وارد بازار شوند.

Qwen 5 با ۱۰ تریلیون پارامتر

علی‌بابا هم‌اکنون مشغول آموزش Qwen 4 است. ادی وو اعلام کرد مدل‌های بعدی این خانواده، یعنی Qwen 4.5 و Qwen 5، قرار است ابعادی بین ۵ تا ۱۰ تریلیون پارامتر داشته باشند.

مدل پرچم‌دار فعلی یعنی Qwen 3.8 Max دارای ۲٫۴ تریلیون پارامتر است و علی‌بابا در ماه اوت آن را توانمندترین مدل خود معرفی کرده بود. وو این افزایش چشمگیر در مقیاس مدل‌ها را مسیری به سوی ابرهوش مصنوعی دانست. به گفته او، مدل‌های بزرگ‌تر برای انجام وظایف طولانی‌تر و پیچیده‌تر توسعه پیدا می‌کنند.

او همچنین گفت تیم Qwen روی خودبهبود بازگشتی کار می‌کند؛ فرایندی که طی آن مدل می‌تواند نقاط ضعف خودش را شناسایی کند، آزمایش انجام دهد و با دخالت بسیار محدود انسان داده‌های آموزشی تولید کند. وو پیشرفت حاصل‌شده در این زمینه را معنادار توصیف کرد.

هدف‌گذاری ۲۰ گیگاواتی تا سال ۲۰۳۲

سومین محور مهم اعلام‌شده به زیرساخت مربوط می‌شد. ادی وو هدف‌گذاری کرده که ظرفیت جهانی مراکز داده Alibaba Cloud تا سال ۲۰۳۲ از ۲۰ گیگاوات عبور کند.

بلومبرگ به نقل از برآورد سیتی‌گروپ گزارش داده که چنین ظرفیتی می‌تواند بیش از ۱۶۰ میلیارد دلار درآمد خارجی برای بخش ابری علی‌بابا ایجاد کند. شرکت املاک تجاری کوشمن اند ویکفیلد اعلام کرده که تنها در آمریکا ۳۷٫۷ گیگاوات ظرفیت مراکز داده در حال ساخت است. اسپیس‌ایکس نیز در میانه امسال حدود ۱٫۴ گیگاوات ظرفیت محاسباتی هوش مصنوعی داشت و طبق گزارش آسوشیتدپرس قصد دارد این رقم را در سال ۲۰۲۷ به بیش از ۱۰ گیگاوات برساند.

وو محدودیت اصلی را در زنجیره تأمین دانست. او گفت کمبود جهانی در بخش‌های مختلف زنجیره تأمین مراکز داده هوش مصنوعی سرعت گسترش توان محاسباتی علی‌بابا را کاهش داده و در میان‌مدت و بلندمدت، تقاضای صنعت بسیار بیشتر از ظرفیت عرضه شرکت خواهد بود.

Alibaba Cloud قرار است از همین سه‌ماهه، ابررایانه‌های هوش مصنوعی خود موسوم به ابرگره‌ها را در مقیاس تجاری وارد مدار کند. وو درباره محل ساخت مراکز داده جدید جزئیاتی ارائه نکرد. علی‌بابا طی سه سال بیش از ۵۳ میلیارد دلار برای توسعه هوش مصنوعی اختصاص داده و در ماه اوت نیز حدود ۱۰٫۲ میلیارد دلار از طریق فروش ثانویه سهام جذب کرده است.

هزینه‌های سنگین این طرح در صورت‌های مالی شرکت نیز نمایان شده است. سود فصلی علی‌بابا پس از نزدیک به ۱۰ میلیارد دلار هزینه‌کرد، ۷۵ درصد کاهش پیدا کرد. مدیران شرکت انتظار دارند درآمد سالانه‌شده محصولات هوش مصنوعی در همین سه‌ماهه به ۱۰ میلیارد دلار برسد. آن‌ها همچنین معتقدند سرمایه‌گذاری انجام‌شده ظرف سه سال قابل جبران خواهد بود و درآمد حاصل از بخش‌های ابری و هوش مصنوعی طی پنج سال به ۱۰۰ میلیارد دلار می‌رسد.

بازار نیز واکنش مثبتی به این خبر نشان داد. سهام علی‌بابا در بورس هنگ‌کنگ روز سه‌شنبه ۵٫۱ درصد رشد کرد و به بالاترین سطح خود در یک ماه گذشته رسید. سهام تنسنت نیز بیش از ۷ درصد افزایش یافت.

چرا علی‌بابا تراشه‌های خودش را می‌سازد؟

محدودیت‌های صادراتی آمریکا دسترسی چین به پیشرفته‌ترین شتاب‌دهنده‌های Nvidia را دشوار کرده است. همین محدودیت‌ها تا حد زیادی شرکت‌های چینی را از استفاده از ظرفیت TSMC نیز محروم می‌کند. بلومبرگ گزارش داده است که هنوز مشخص نیست علی‌بابا با SMIC، رقیب TSMC که با محدودیت ظرفیت تولید روبه‌رو است، همکاری دارد یا خیر.

هواوی نیز هفته گذشته در کنفرانس Connect خود فناوری جدیدی برای تراشه‌هایش معرفی کرد. نیل شاه، معاون شرکت تحقیقاتی Counterpoint Research، به آسوشیتدپرس گفت استفاده از توان محاسباتی بیشتر برای جبران محدودیت‌های تراشه می‌تواند به چین کمک کند جایگاه قدرتمند خود را در بازار داخلی حفظ کند.

پارو شرما، همکار او، بیشتر روی مسئله تولید تمرکز کرد. او گفت میزان کاهش فاصله فناوری چین با رقبای خارجی فقط به طراحی تراشه بستگی ندارد و توانایی این کشور برای پیشرفت در زمینه کارخانه‌های تولید نیمه‌رسانا نیز نقش تعیین‌کننده‌ای خواهد داشت.

یک روز پیش از دیدار مهم آمریکا و چین

شی جین‌پینگ روز چهارشنبه برای یک سفر دولتی و دیدار با دونالد ترامپ راهی واشنگتن می‌شود. انتظار می‌رود هوش مصنوعی، تجارت و تعرفه‌ها از موضوعات اصلی مذاکرات باشند. جنسن هوانگ و ساتیا نادلا نیز قرار است در ضیافت شام دولتی حضور داشته باشند.

اسکات بسنت، وزیر خزانه‌داری آمریکا، و هه لیفنگ، معاون نخست‌وزیر چین، در همین هفته با یکدیگر دیدار کردند. دو طرف توافق کردند گفت‌وگویی درباره هوش مصنوعی راه‌اندازی کنند تا درک مشترکی از اهداف و تهدیدهای این فناوری شکل بگیرد.

دولت آمریکا علی‌بابا و DeepSeek را به دسترسی غیرقانونی به مدل‌های آمریکایی متهم می‌کند؛ اتهامی که پکن آن را بی‌اساس می‌داند. شرکت Anthropic نیز در ماه ژوئن علی‌بابا را به استفاده از روش تقطیر برای انتقال قابلیت‌های مدل‌ها متهم کرد.

داریو آمودی، مدیرعامل Anthropic، در همین ماه خواستار کاهش سرعت توسعه مدل‌های هوش مصنوعی شد. وو مستقیماً به این دیدگاه واکنش نشان داد و گفت

سال گذشته تأکید کردیم هرچه هوش مصنوعی توانمندتر شود، بشریت نیز قدرتمندتر خواهد شد. امروز همچنان بر این باور استوار هستم.

ادی وو در بیشتر سخنرانی اصلی خود از عبارت هوش مصنوعی استفاده نکرد و به‌جای آن اصطلاحات هوش ماشینی و تفکر ماشینی را به کار برد. او وضعیت کنونی را با انقلاب صنعتی مقایسه کرد. به گفته وو، موتورهای بخار و موتورهای احتراقی در ابتدا برای انجام کارهایی ساخته شدند که اسب‌ها و نیروی کار انسانی انجام می‌دادند و امروزه ماشین‌ها ۹۹٫۹ درصد از کارهای فیزیکی جهان را انجام می‌دهند.

وو انتظار دارد الگوی مشابهی در حوزه شناخت و تفکر نیز شکل بگیرد. برآورد او نشان می‌دهد ماشین‌ها در حال حاضر کمتر از ۳ درصد از کل تفکر را انجام می‌دهند، اما پیش‌بینی کرد در نهایت میزان تفکر تولیدشده توسط ماشین‌ها بیش از هزار برابر مجموع تفکر تمام انسان‌ها خواهد شد.

او در پایان گفت محصولات واقعاً تحول‌آفرین این دوره هنوز ظهور نکرده‌اند. وو برنامه‌نویسی با هوش مصنوعی را به لامپ تشبیه کرد و گفت لامپ یکی از نخستین کاربردهای برق بود، اما خود لامپ مهم‌ترین چیزی نبود که عصر برق به همراه آورد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.