۴۶۵ شهر جهان در خطر فرونشست زمین؛ اصفهان هم در میان شهرهای نگران‌کننده قرار گرفت

فرونشست زمین به فرایند تدریجی پایین رفتن سطح زمین گفته می‌شود که می‌تواند به ساختمان‌ها، پی سازه‌ها و شبکه‌های دفع آب و فاضلاب آسیب برساند و خطر وقوع سیل را افزایش دهد.

با این حال، اطلاعات درباره روند و تغییرات فرونشست زمین همچنان محدود است و همین مسئله شناسایی مناطق پرخطر و تعیین نقاط نیازمند مداخله فوری را برای سیاست‌گذاران دشوار می‌کند. بررسی‌های پیشین نیز اغلب از روش‌ها یا بازه‌های زمانی متفاوتی استفاده کرده‌اند یا تنها تعداد محدودی از شهرها را در نظر گرفته‌اند؛ موضوعی که مقایسه وضعیت شهرهای مختلف جهان را با مشکل مواجه کرده.

شنگلی تائو، شی هو و همکارانشان برای بررسی این پدیده، داده‌های ماهواره‌ای با وضوح بالا را که بین سال‌های ۲۰۱۴ تا ۲۰۲۳ جمع‌آوری شده بودند، تحلیل کردند. این پژوهش جابه‌جایی سطح زمین را در ۴۶۵ شهر از ۱۰۷ کشور اندازه‌گیری کرده و نتایج آن در نشریه علمی Nature Cities منتشر شده است.

کدام شهرها بیشترین فرونشست را تجربه می‌کنند؟

بررسی‌ها نشان داد که بخش‌هایی از مکزیکوسیتی سریع‌ترین نرخ فرونشست موضعی را تجربه کرده‌اند؛ به‌طوری‌که سرعت پایین رفتن زمین در برخی مناطق به حدود ۲۱۷ میلی‌متر در سال، معادل ۲۱٫۷ سانتی‌متر، رسیده است. با این حال، میانه نرخ فرونشست در کل شهر بسیار کمتر و حدود ۸ میلی‌متر در سال، معادل ۰٫۸ سانتی‌متر، برآورد شد. شهر توره‌ئون در مکزیک نیز سالانه حدود ۱۷ میلی‌متر، معادل ۱٫۷ سانتی‌متر، فرونشست را تجربه می‌کند.

در مقیاس منطقه‌ای، شدیدترین نرخ‌های فرونشست در آسیا مشاهده شد. شهر مدان در اندونزی با میانه فرونشست سالانه حدود ۳۳ میلی‌متر، معادل ۳٫۳ سانتی‌متر، در صدر این بررسی قرار گرفت. پس از آن، باندونگ در اندونزی با ۲۲ میلی‌متر، معادل ۲٫۲ سانتی‌متر، و اصفهان در ایران با ۱۱ میلی‌متر، معادل ۱٫۱ سانتی‌متر در سال، بالاترین میانه نرخ فرونشست شهری را ثبت کردند.

وضعیت فرونشست در سایر شهرهای بزرگ جهان

داده‌های بررسی‌شده نشان دادند که جابه‌جایی سالانه زمین در شهرهایی مانند بوستون، نیویورک، لندن، پکن، توکیو، سئول، سیدنی، مونته‌ویدئو و ناپل عموماً ثبات بیشتری داشته است. نرخ‌های برآوردشده برای فرونشست یا بالاآمدگی زمین در این شهرها بین ۰٫۱ تا ۱٫۹ میلی‌متر در سال متغیر بود. با توجه به کوچک بودن این ارقام، پژوهشگران تأکید دارند که باید در تفسیر آن‌ها احتیاط کرد.

نویسندگان پژوهش هشدار داده‌اند که این مطالعه ۹ ساله بر فرونشست نسبی و محلی زمین در شهرهای بزرگ تمرکز داشته و ممکن است مناطقی را که خارج از محدوده‌های اداری شهرها قرار دارند، پوشش نداده باشد. همچنین، در مناطقی که ایستگاه‌های زمینی کمتری برای اندازه‌گیری و اعتبارسنجی داده‌ها وجود دارد، میزان عدم‌قطعیت نتایج بیشتر خواهد بود.

به گفته پژوهشگران، ادامه پایش ماهواره‌ای و زمینی می‌تواند مشخص کند که آیا روندهای شناسایی‌شده در سال‌های آینده نیز ادامه خواهند یافت یا خیر. چنین بررسی‌هایی همچنین به شناسایی دقیق‌تر مناطق آسیب‌پذیر و طراحی اقدامات هدفمند برای کاهش خطرات ناشی از فرونشست زمین کمک خواهد کرد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.