دانشمندان ۲۰۰۰ لباس زیر را دفن کردند تا سلامت خاک را بسنجند!

سلامت مناسب خاک برای کشاورزی، ذخیره‌سازی کربن و فراهم کردن زیستگاه برای بیش از نیمی از حیات‌وحش جهان اهمیت بسیار زیادی دارد.

با این حال، حدود یک‌سوم خاک‌های کره زمین دچار تخریب شده‌اند. در یک پژوهش جدید، دانشمندان با مشارکت شهروندان از سرعت تجزیه لباس‌های زیر نخی به‌عنوان شاخصی برای بررسی تأثیر نوع استفاده از زمین بر سلامت خاک بهره گرفتند. نتایج این تحقیق نشان داد لباس زیر می‌تواند ابزار ساده و مناسبی برای بررسی وضعیت خاک باشد. پژوهشگران همچنین شاخصی تازه با نام شاخص لباس زیر یا Underpants Index طراحی کردند.

زندگی به خاک وابسته است. بخش عمده غذایی که انسان مصرف می‌کند، به‌نوعی از خاک سرچشمه می‌گیرد. خاک یکی از بزرگ‌ترین مخازن کربن روی زمین به شمار می‌رود و در ذخیره این عنصر نقش مهمی دارد. بیش از نیمی از گونه‌های زنده سیاره نیز در خاک زندگی می‌کنند. بنابراین، اهمیت خاک را نمی‌توان نادیده گرفت.

با وجود این نقش حیاتی، هنگام صحبت درباره آسیب‌های زیست‌محیطی ناشی از گرمایش جهانی و صنعتی‌شدن، خاک کمتر مورد توجه قرار می‌گیرد. همانند بسیاری از سامانه‌های طبیعی زمین، وضعیت خاک نیز امروز بحرانی است. سیلویا پرسل، پژوهشگر موزه تاریخ طبیعی بریتانیا، گفت

خاک سرشار از میلیون‌ها موجود زنده است که با یکدیگر تعامل دارند. این موجودات تأثیر زیادی بر خاک می‌گذارند و در شکل‌گیری، ساختار و بهره‌وری آن نقش دارند.

برآورد این موزه نشان می‌دهد حدود یک‌سوم خاک‌های جهان در وضعیت تخریب متوسط تا شدید قرار دارند که فرسایش خاک و مدیریت نادرست زمین از مهم‌ترین عوامل آن هستند. خاک سالم مملو از جاندارانی مانند کرم‌های خاکی، عنکبوتیان، حشرات، قارچ‌ها و باکتری‌هاست. حتی تعداد موجودات زنده موجود در یک قاشق چای‌خوری خاک می‌تواند از جمعیت انسان‌های روی زمین بیشتر باشد.

لباس زیر به‌عنوان شاخص سلامت خاک

وجود این حجم عظیم از موجودات زنده باعث می‌شود توانایی خاک برای تجزیه مواد، نشانه مهمی از سلامت آن باشد. به‌طور کلی، هرچه ماده‌ای سریع‌تر در خاک تجزیه شود، می‌توان خاک را سالم‌تر دانست. پژوهشی که در مجله Plants People Planet منتشر شده، با استفاده از همین ایده تصویری از وضعیت سلامت خاک در سراسر سوئیس ارائه کرد. پژوهشگران دانشگاه زوریخ با کمک ۱۰۰۰ شهروند داوطلب، بیش از ۲۰۰۰ جفت لباس زیر و ۱۲۰۰۰ کیسه چای را در ۱۰۰۰ نقطه مختلف کشور در خاک دفن کردند.

کیسه چای پیش‌تر نیز ابزار شناخته‌شده‌ای برای بررسی سرعت تجزیه مواد در خاک بوده و این روش با نام شاخص کیسه چای یا Tea Bag Index شناخته می‌شود. با این حال، استفاده از کیسه‌های چای به دقت و ابزارهای مشخصی نیاز دارد. پژوهشگران امیدوار بودند افزودن لباس زیر به آزمایش، توجه عمومی بیشتری را به موضوع سلامت خاک جلب کند و زمینه استفاده از شاخص جدید Underpants Index یا UI را فراهم آورد.

لباس‌های زیر مورد استفاده در این آزمایش از جنس پنبه ارگانیک بودند و توسط فروشگاه زنجیره‌ای سوئیسی Coop عرضه می‌شدند. تمام لباس‌ها در اندازه کوچک انتخاب شدند. شرکت‌کنندگان ابتدا حفره‌ای در خاک ایجاد کردند و دو جفت لباس زیر را همراه با کیسه‌های چای درون آن قرار دادند. لباس‌ها به شکل عمودی و در کنار یکدیگر دفن شدند و تنها قسمت کمر آنها بیرون از سطح خاک باقی ماند. پس از ۳۰ روز، نخستین جفت لباس زیر به همراه کیسه‌های چای از خاک بیرون آورده شد و یک ماه بعد، جفت دوم نیز مورد بررسی قرار گرفت.

پژوهشگران در نتایج خود اعلام کردند

تجزیه لباس زیر می‌تواند روشی ساده و قابل فهم برای ارزیابی روند تجزیه مواد باشد و تصویری اولیه از سلامت خاک ارائه دهد. آنها همچنین دریافتند میزان تجزیه لباس‌های زیر در انواع مختلف کاربری زمین یکسان نیست و بیشترین میزان تجزیه در باغ‌های خصوصی مشاهده شد؛ مناطقی که معمولاً از حاصلخیزی بالای خاک برخوردارند.

خاک باغ‌ها سالم‌تر، چمنزارها ضعیف‌تر

نتایج با فرضیه اصلی پژوهشگران هماهنگ بود. آنها انتظار داشتند لباس‌های زیر در خاک‌هایی که کربن آلی بیشتری دارند، سریع‌تر تجزیه شوند. بررسی‌ها نیز نشان داد سرعت تجزیه در باغ‌های خصوصی و زمین‌های کشاورزی بیشتر بوده است.

در مقابل، چمنزارهای کوتاه‌شده کمترین میزان تجزیه را میان انواع کاربری زمین نشان دادند. این مناطق حتی عملکرد ضعیف‌تری نسبت به علفزارهای دائمی و زمین‌های دارای محصولات دائمی داشتند. در بخش‌های مختلف جهان، کارشناسان و فعالان محیط زیست بارها پیشنهاد کرده‌اند استفاده از چمن‌های زینتی گسترده کاهش پیدا کند، زیرا این پوشش‌ها معمولاً تک‌کشتی‌های آسیب‌پذیری ایجاد می‌کنند و به مقدار زیادی آب نیاز دارند؛ مسئله‌ای که در مناطقی با کمبود منابع آبی اهمیت بیشتری پیدا می‌کند.

اکنون می‌توان با تکیه بر نتایج آزمایش لباس‌های زیر گفت خاک تخریب‌شده نیز دلیلی دیگر برای قرار گرفتن چمن‌های زینتی در فهرست معایب آنهاست.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.