رسوایی مدیرعامل انویدیا بازار تراشه‌های هوش مصنوعی در چین را آشفته کرد

براساس گزارش رویترز، شرکت‌های هوش مصنوعی چینی در تلاش هستند تا پیش از اعمال محدودیت‌های احتمالی جدید از سوی واشنگتن، ظرفیت پردازشی مبتنی بر تراشه‌های انویدیا را در خارج از خاک چین اجاره کنند. این نگرانی‌ها پس از آن شدت گرفته که رسوایی اخیر پیرامون «جنسن هوانگ»، مدیرعامل این شرکت تراشه‌ساز آمریکایی، احتمال تشدید قوانین آمریکا برای مسدودکردن دسترسی از راه دور شرکت‌های چینی به پردازنده‌های پیشرفته را افزایش داده است.

دولت آمریکا با هدف حفظ برتری خود در این بخش راهبردی، صادرات پیشرفته‌ترین تراشه‌های هوش مصنوعی انویدیا به چین را ممنوع کرده است. بااین‌حال، شرکت‌های چینی تاکنون توانسته‌اند از طریق اجاره توان پردازشی در دیتاسنترهای خارج از کشور، به صورت از راه دور به این پردازنده‌ها دسترسی داشته باشند. اکنون تحرکات اخیر برای تصاحب ظرفیت‌های اجاره‌ای نشان می‌دهد که شرکت‌های فناوری چین ازبسته شدن این خلأ قانونی در کنترل‌های صادراتیآمریکا به شدت نگران شده‌اند.

طبق اطلاعات منابع آگاه، یکی از بزرگ‌ترین ارائه‌دهندگان خدمات ابری در چین به صورت داخلی درباره قفل کردن ظرفیت تراشه‌های انویدیا در خارج از کشور رایزنی کرده و برخی شرکت‌های دیگر نیز با اپراتورهای دیتاسنتر برای رزرو این منابع تماس گرفته‌اند. همچنین آزمایشگاه‌های کوچک‌تر هوش مصنوعی درحال بررسی اقدامات مشابهی هستند و با ارائه‌دهندگان بزرگ توان پردازشی اجاره‌ای در جنوب شرق آسیا وارد مذاکره شده‌اند.

ترس اصلی شرکت‌های چینی این است که جنجال پیرامون مدیرعامل انویدیا، به تصویب «قانون امنیت دسترسی از راه دور» یا RASA در آمریکا شتاب خواهد داد. این لایحه به وزارت بازرگانی آمریکا اختیار می‌دهد تا دسترسی ابری و از راه دور به فناوری‌های تحت تحریم را قانون‌گذاری و محدود کند.

این لایحه در ماه ژانویه با ۳۶۹ رأی موافق در برابر ۲۲ رأی مخالف در مجلس نمایندگان آمریکا تصویب شد و اکنون در انتظار تصمیم‌گیری نهایی سنا است. پردازنده‌های پیشرفته انویدیا برای آموزش و اجرای مدل‌های بزرگ هوش مصنوعی در پشت صحنه چت‌بات‌ها و محصولات هوش مصنوعی مولد به کار می‌روند و محدود کردن دسترسی ابری به آنها، دستیابی توسعه‌دهندگان چینی به توان پردازشی بالا را بدون واردات مستقیم تراشه بسیار دشوار خواهد کرد.

جنجال اتهامات جاسوسی و ریزش سهام شرکت‌های چینی

جنسن هوانگ روز یکشنبه اعتراف کرد که به همسرش خیانت کرده است. پس از آن، روزنامه نیویورک تایمز گزارش داد که فرد مقابل در این رابطه «آلیس هوانگ»، مدیر اجرایی پیشین شرکت رایانش ابری مگااسپید مستقر در سنگاپور بوده و مقامات آمریکایی به این نتیجه رسیده‌اند که او یک عامل اطلاعاتی چین بوده است. جنسن و آلیس هوانگ هیچ نسبت خانوادگی با یکدیگر ندارند. پکن این اتهام را رد کرده و رویترز نیز نتوانسته است به صورت مستقل صحت آن را تأیید کند.

شرکت مگااسپید پیش از این نیز به دلیل همکاری با مشتریان چینی برای دستیابی به تراشه‌های پیشرفته و تحریم‌شده انویدیا، تحت نظارت مقامات آمریکایی قرار داشت؛ اتهامی که این شرکت آن را رد کرده است. مگااسپید در بیانیه‌ای اعلام کرد که با بازرسی‌های دفتر صنعت و امنیت وزارت بازرگانی آمریکا همکاری کرده و یک شرکت حقوقی برجسته آمریکایی را برای بررسی جامع موجودی واحدهای پردازش گرافیکی (GPU) و تأیید مستقل رعایت قوانین کنترل صادرات به کار گرفته است.

در پی نگرانی از اینکه این جنجال به محدودیت‌های سخت‌گیرانه‌تر آمریکا منجر شود، سهام شرکت‌های هوش مصنوعی چینی در بازار هنگ‌کنگ به شدت سقوط کرد. ارزش سهام علی‌بابا تا ۷.۱ درصد کاهش یافت و سهام توسعه‌دهندگان مدل‌های هوش مصنوعی Z.AI و MiniMax نیز هر کدام دست‌کم ۷ درصد افت کردند.

منابع مطلع می‌گویند آلیس هوانگ روابط تجاری و سرمایه‌گذاری با چندین شرکت بزرگ فناوری چین از جمله تنسنت و علی‌بابا داشته است. تنسنت در واکنش به این خبر اعلام کرد که تمامی فرایندهای خرید و اجاره تجهیزات پردازشی این شرکت مطابق با قوانین کنترل صادرات است و هیچ اطلاع، دخالت یا رابطه تجاری و سرمایه‌گذاری با افراد مطرح‌شده در این گزارش‌ها ندارد.

چشم‌انداز نظارت‌های سخت‌گیرانه‌تر همچنین تقاضا برای تراشه‌های تحریم‌شده انویدیا در بازار خاکستری چین را افزایش داده و دلالان و واسطه‌ها را به انبار کردن این پردازنده‌ها ترغیب کرده است. خریداران نگران‌ هستند که این رسوایی به سرکوب گسترده‌تر قاچاق تراشه‌های پیشرفته و سرورهای هوش مصنوعی به داخل چین از سوی آمریکا منجر شود.

اسناد تدارکاتی نشان می‌دهد که یک دانشگاه چینی با ارتباط عمیق با ارتش آزادی‌بخش خلق چین، ماه گذشته با وجود قرار داشتن در فهرست سیاه صادراتی آمریکا، تراشه‌های قدرتمند هوش مصنوعی H200 انویدیا را خریداری کرده است که این موضوع شکاف‌های موجود در تلاش‌های واشنگتن برای مهار دسترسی چین به فناوری‌های پیشرفته را برجسته می‌کند.

همچنین دادستان‌های آمریکایی در ماه مارس، «یی-شیان (والی) لیائو»، هم‌بنیان‌گذار شرکت Super Micro Computer و دو نفر دیگر را به توطئه برای منحرف کردن سرورهای حاوی تراشه انویدیا به چین از طریق یک شرکت مستقر در جنوب شرق آسیا متهم کردند. به گفته دادستان‌ها، این شرکت بین سال‌های ۲۰۲۴ تا ۲۰۲۵ حدود ۲.۵ میلیارد دلار سرور از سوپر میکرو خریداری کرده که بخش قابل‌توجهی از آن به چین منتقل شده است؛ هرچند متهمان این پرونده هنوز محکوم نشده‌اند.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.