همکاری انسان و ماشین در آزمایشگاه؛ هوش مصنوعی دانشمند شد

پژوهشگران دانشگاه صنعتی چالمرز در سوئد سامانه‌ی هوش مصنوعی جدیدی توسعه داده‌اند که توانایی تولید فرضیه‌های علمی، طراحی آزمایش‌های تجربی و تفسیر داده‌ها را دارد. سامانه‌ی مذکور با حداقل دخالت انسانی دست به اکتشافات زیست‌شناختی می‌زند و گامی مهم در پیشبرد آزمایشگاه‌های خودران به‌شمار می‌رود.

طبق یافته‌های منتشرشده در نشریه‌ی Journal of the Royal Society Interfaceترکیب مدل‌های زبانی بزرگ با استدلال خودکار و اتوماسیون آزمایشگاهی، یک چرخه‌ی پژوهشی بسته روی مخمر نان ایجاد کرده است. دیتابیس ارائه‌شده به این سامانه شامل ژنوم مخمر، مسیرهای متابولیک و حجم وسیعی از مقالات پیشین می‌شود.

اوگنیا تیوکوواپژوهشگر پسادکتری در دپارتمان علوم زیستی دانشگاه صنعتی چالمرز و از نویسندگان مقاله، می‌گوید: «حجم اطلاعات فراتر از توان تحلیل انسان است؛ اما دانشمند هوش مصنوعی ما توانست پرسش‌های زیستی نویدبخش را شناسایی کند، آزمایش‌هایی برای سنجش آن‌ها پیشنهاد دهد، نتایج تجربی را ارزیابی کند و بر اساس شواهد جدید به‌طور مداوم درک خود را بهبود بخشد. سامانه صرفا ابزاری کمکی برای تصمیم‌گیری نیست، بلکه دانش علمی جدید تولید می‌کند.»

پیوند میان قدرت تفکر الگوریتم‌ها و تجهیزات فیزیکی آزمایشگاه شباهت زیادی به خودروهای خودران دارد؛ جایی که یادگیری ماشین هم‌زمان داده‌ها را پردازش می‌کند و فرمان انجام کار را صادر می‌کند.

راس کینگ، استاد دپارتمان علوم و مهندسی کامپیوتر دانشگاه چالمرز و دانشگاه گوتنبرگ، می‌گوید: «دانشمندان هوش مصنوعی در کنار دانشمندان انسانی برای تسریع اکتشافات در زیست‌شناسی، پزشکی و بیوتکنولوژی همکاری خواهند کرد. این سامانه‌ها پتانسیل کاهش زمان مورد نیاز برای کاوش پرسش‌های پیچیده علمی و بهینه‌سازی منابع آزمایشگاهی را دارند.»

محققان تأکید دارند که هوش مصنوعی در حال حاضر جایگزین دانشمندان نخواهد شد، بلکه چرخه‌های روزمره و فرسایشی آزمایشگاهی را بر عهده می‌گیرد تا بستر پژوهش‌های پیشرفته‌تر فراهم شود.

راس کینگ می‌گوید: «دانشمندان انسانی همچنان برای تعیین اولویت‌های تحقیقاتی، تفسیر اهمیت گسترده‌تر علمی و تضمین نظارت اخلاقی نقشی حیاتی دارند. نسل‌های آینده‌ی سیستم‌های اکتشاف خودران به‌شکل فزاینده‌ای توانایی همکاری با دانشمندان انسانی را خواهند داشت و به همکارانی ارزشمند در پاسخ به چالش‌برانگیزترین پرسش‌های زیست‌شناسی و پزشکی تبدیل می‌شوند.»

به نظر شما واگذاری طراحی و اجرای آزمایش‌های علمی به هوش مصنوعی چه چالش‌های اخلاقی یا علمی به همراه خواهد داشت؟ نظرات خود را با ما در میان بگذارید.