XNET برای ۱۰ سال آینده چه برنامه‌ای دارد؟ از دستیار خرید هوش مصنوعی تا شهر لجستیکی

در دهمین سال فعالیت مارکت‌پلیس XNET، حمید و سعید محمدی از برنامه‌های این شرکت برای خرید با کمک هوش مصنوعی، ارائه زیرساخت فروش به کسب‌وکارهای مستقل و توسعه مراکز لجستیکی گفتند.

حمید و سعید محمدی، هم‌بنیان‌گذاران XNET، در مراسم دهمین سال فعالیت مارکت‌پلیس این شرکت از برنامه‌های خود برای دهه آینده تجارت الکترونیک گفتند. به گفته آن‌ها، XNET در حال توسعه «دیا»، دستیار هوش مصنوعی برای فرایند خرید است و می‌خواهد بخشی از خدمات فروش خود را در اختیار فروشگاه‌های اینترنتی و کسب‌وکارهای فعال در شبکه‌های اجتماعی نیز بگذارد.

سعید محمدی گفت پروژه تجارت مبتنی‌بر دستیارهای هوش مصنوعی در XNET آغاز شده و قرار است «دیا» به‌زودی معرفی شود. او اضافه کرد تغییرات هوش مصنوعی تنها به مسیر خرید محدود نخواهد بود و ابزارهای مورد استفاده فروشندگان نیز تغییر می‌کنند.

حمید محمدی با اشاره به تحول روش جست‌وجوی کالا گفت ممکن است در آینده بخشی از کاربران به‌جای جست‌وجو در فروشگاه‌های اینترنتی، انتخاب محصول را از طریق دستیارهای هوش مصنوعی انجام دهند و سپس برای خرید به فروشگاه هدایت شوند. او این روند را یکی از موضوعاتی دانست که XNET و فروشندگان باید خود را برای آن آماده کنند.

سعید محمدی از توسعه ابزارهای هوش مصنوعی برای فروشندگان نیز خبر داد. به گفته او، پیش‌بینی تقاضای کالا می‌تواند به فروشندگان کمک کند موجودی خود را متناسب با زمان و میزان سفارش‌ها مدیریت کنند.

او هدف این ابزارها را پیش‌بینی با دقت بیش از ۹۰ درصد عنوان کرد و گفت: این رقم نتیجه ارزیابی یک سامانه آماده یا دقت تاییده شده ابزارهای فعلی XNET نیست. محمدی گفت بخش مهمی از برنامه‌های سال آینده شرکت به خودکارسازی فرایندها با هوش مصنوعی، هم در بخش خرید و هم در پنل فروشندگان، مربوط خواهد بود.

حمید محمدی همچنین از طرحی با نام «خرید با XNET» گفت که به گفته او کار روی آن از یکی دو ماه پیش آغاز شده است. هدف این طرح، ارائه خدمات تجارت الکترونیک گروه XNET به کسب‌وکارهایی است که می‌خواهند فروش را در وب‌سایت یا صفحه اجتماعی خود انجام دهند.

به گفته او در این مدل فروشنده همچنان ویترین و ارتباط مستقیم با مشتری را مدیریت می‌کند و می‌تواند از خدماتی مانند پرداخت، اعتبار، لجستیک و ابزارهای بازاریابی XNET استفاده کند. محمدی گفت این طرح برای کسب‌وکارهایی نیز در نظر گرفته شده که مدل فروش یا نوع ارتباطشان با مشتری با عرضه کالا در مارکت‌پلیس XNET سازگار نیست.

سعید محمدی از آغاز عملیات اجرایی یک مرکز پردازش رباتیک جدید خبر داد و گفت برنامه‌ریزی شده است این مرکز تا پایان سال آینده افتتاح شود. او همچنین اعلام کرد XNET در حال طراحی یک شهر هوشمند لجستیکی در حاشیه استان تهران، در فضایی حدود یک میلیون مترمربع است و اجرای تدریجی آن را آغاز کرده است.

هم‌بنیان‌گذاران XNET در این مراسم به تصمیم خود برای گذار از فروش مستقیم به مدل مارکت‌پلیس نیز پرداختند. به گفته حمید محمدی، XNET پس از حدود ۱۰ سال فعالیت، در سال ۱۳۹۵ به تنوعی نزدیک به ۱۲۰ هزار کالا رسیده بود؛ اما همچنان نمی‌توانست پاسخ‌گوی تقاضای مشتریان برای همه محصولات و کالاهای تخصصی باشد.

او گفت ورود فروشندگان دیگر به پلتفرم، در آن زمان تصمیمی دشوار بود؛ زیرا کنترل کیفیت خدمات و حفظ اعتمادی که XNET در سال‌های نخست فعالیت خود ایجاد کرده بود، به یکی از نگرانی‌های اصلی شرکت تبدیل شده بود. سعید محمدی نیز گفت مارکت‌پلیس در آغاز بسیاری از ابزارهای امروزی فروشندگان را نداشت و بازخورد آن‌ها در توسعه این بخش نقش داشته است.

به گفته سعید محمدی، اکنون ۴۲۶ هزار فروشنده از هزار و ۶۱۵ شهر در مارکت‌پلیس XNET حضور دارند. او میانگین فروش هر فروشنده در سال ۱۴۰۴ را حدود ۱٫۲ میلیارد تومان اعلام کرد. احمد نقوی، معاون بازرگانی XNET، نیز در همین مراسم گفت فروش مارکت‌پلیس در سال گذشته به‌لحاظ ارزش دلاری حدود ۲۵ درصد رشد کرده و سهم این بخش از کل کسب‌وکار XNET از حدود ۷۰ به ۷۵ درصد رسیده است.

در این مراسم، XNET قابلیت صفحه اختصاصی فروشندگان را هم معرفی کرد. خریداران می‌توانند نام فروشنده را جست‌وجو کنند و در صفحه او سابقه فعالیت، امتیازها، سفارش‌های موفق و نشان‌های فروشگاه را ببینند. فروشندگان نیز امکان چیدن کالاها در قفسه‌های دلخواه و نمایش کد تخفیف و ویدئوهای مربوط به کسب‌وکار خود را دارند.

بهنام شوشتری، مدیر محصول ارشد پلتفرم XNET، هدف این قابلیت را دیده‌شدن هویت و اعتبار فروشنده در کنار کالاهای او عنوان کرد. نسخه تازه مرکز آموزش فروشندگان یا «سلر آکادمی» نیز با امکاناتی مانند جست‌وجو میان مطالب آموزشی و تکمیل خودکار اطلاعات فروشنده معرفی شد.

محمد فاضلی، جامعه‌شناس، در این مراسم، ارزش بازارگاه را فراتر از فراهم‌کردن محلی برای فروش کالا دانست. به گفته او، بازارگاه یک شبکه است؛ شبکه‌ای که به فروشندگان امکان می‌دهد به مشتریان خارج از شهر خود دسترسی پیدا کنند، تغییرات تقاضا را زودتر ببینند و برای تامین یا ارسال کالا با یکدیگر همکاری کنند. او گفت اهمیت حضور در چنین شبکه‌ای به‌ویژه زمانی بیشتر می‌شود که شرایط اقتصادی، برنامه‌ریزی برای فروش و مدیریت موجودی را دشوار کرده باشد.

به گفته او، در صورت گشایش تدریجی مرزهای کشور، بازارگاه می‌تواند به فروشندگان کمک کند بازگشت تقاضا را در گروه‌های کالایی و مناطق مختلف سریع‌تر تشخیص دهند. با این‌ حال، فاضلی هشدار داد که بهبود احتمالی شرایط به‌معنای ترمیم سریع قدرت خرید مردم نیست و فروشنده برای استفاده از فرصت‌های تازه همچنان به موجودی کالا و امکان ارسال نیاز دارد. در سناریوی ادامه شرایط جنگی و فرسایش اقتصادی هم داده‌های بازار می‌توانند نشان دهند خریداران به‌سمت چه کالاهای جایگزین و رده‌های قیمتی حرکت می‌کنند؛ اطلاعاتی که برای تصمیم فروشنده درباره خرید بعدی و تکمیل انبار اهمیت دارد.

فاضلی گفت در شرایط درگیری یا بحران، نیاز فروشنده و خریدار به اطلاعات روشن‌تر می‌شود: چه کالایی موجود است، سفارش چگونه پیگیری می‌شود و وضعیت پرداخت، ارسال و مرجوعی چیست. به باور او، در چنین وضعیتی مسئولیت بازارگاه برای حفظ کارکرد این زیرساخت‌ها سنگین‌تر خواهد بود. او تاکید کرد که در بحران نمی‌توان بقای کسب‌وکارها را تضمین کرد، اما می‌توان وضعیت سفارش و پول مشتری و فروشنده را شفاف نگه داشت و مسیرهای فروشی را که همچنان کار می‌کنند، حفظ کرد.

این جامعه‌شناس افزایش احتمالی هزینه سوخت را نیز یکی از تغییراتی دانست که می‌تواند بر تجارت آنلاین اثر بگذارد. از نگاه او، گران‌ترشدن سوخت هم رفت‌وآمد مشتری برای خرید حضوری و هم ارسال بسته را پرهزینه‌تر می‌کند. فاضلی پیشنهاد کرد بازارگاه با استفاده از داده‌های سفارش و مسیر، امکان تجمیع بسته‌ها و ارسال آن‌ها در مسیرهای مشترک را بررسی کند. به گفته او، داده‌ها همچنین می‌توانند به فروشنده نشان دهند هزینه واقعی ارسال چه اثری بر حاشیه سود کالایش دارد.

فاضلی پیشنهاد کرد XNET داشبوردی کاربردی برای فروشندگان و «نقشه فرصت و کمبود کالا» توسعه دهد. چنین ابزاری، به گفته او، می‌تواند جست‌وجوهای بی‌نتیجه، شکاف موجودی و تقاضای مناطق مختلف را به فروشنده نشان دهد؛ برای مثال مشخص کند در کدام منطقه کالایی با یک رده قیمتی مشخص کم است و آیا فروشنده امکان تامین آن را دارد یا نه. او ارائه این اطلاعات را به‌ویژه در دوره‌های بحران برای تنظیم محتاطانه موجودی و شناسایی نیازهای فوری مفید دانست.

او در پایان پیشنهاد کرد نمایندگانی از فروشندگان، سلر آکادمی و XNET روی شیوه استفاده از این داده‌ها کار کنند. به گفته فاضلی، داده‌ای که با مشارکت همه اعضای بازارگاه ساخته می‌شود باید به ابزاری منصفانه برای تصمیم‌گیری فروشندگان و پاسخ‌دادن به نیاز خریداران تبدیل شود؛ ابزاری که در شرایط رونق، رکود یا بحران به هر دو طرف کمک کند تصمیم دقیق‌تری بگیرند.