تونل زمان - ۱۹ مهر؛ از تولد تلویزیون رنگی تا پروازی که راه ماه را دوباره باز کرد

گاهی آینده با یک پیروزی درخشان جلو می‌رود و گاهی از دل شکستی آموزنده بیرون می‌آید. پنج روایت امروز از آزمایشگاه شخصی ژول تا مدار زمین، همین دو مسیر را دنبال می‌کنند.

پشت هر دستاورد، مسئله‌ای عملی دیده می‌شود؛ سازگاری تلویزیون‌های قدیمی، ایمنی فضانوردان، طراحی تجهیزات و توان تبدیل یک ماموریت ناکام به دانشی ماندگار.

تصویری رنگی روی صفحه ظاهر شد؛ اما میلیون‌ها تلویزیون سیاه‌وسفید توان نمایش آن را نداشتند. کمیسیون ارتباطات فدرال آمریکا پس از ۶۲ روز جلسه، شنیدن شهادت ۳۳ نفر، بررسی ۲۶۵ مدرک و ثبت ۹٬۷۱۷ صفحه صورت‌جلسه، سامانه‌ی رنگی متوالی میدان CBS را به‌عنوان نخستین استاندارد رسمی تلویزیون رنگی آمریکا پذیرفت.

پس از ۷۶ سال، شکست CBS هنوز درس روشنی برای سازندگان فناوری دارد. استاندارد تازه وقتی موفق می‌شود که مسیر مهاجرت کاربران را هموار کند؛ همان مسئله‌ای که امروز در نسل‌های نمایشگر، درگاه‌های ارتباطی و قالب‌های رسانه‌ای سرنوشت برندگان جنگ استانداردها را تعیین می‌کند.

سه فضانورد با یک فضاپیمای بازطراحی‌شده روی موشک Saturn IB نشسته بودند و سایه‌ی آتش‌سوزی مرگ‌بار آپولو ۱ بر سکوی پرتاب ۳۴ سنگینی می‌کرد.والتر شیرادان آیزلیووالتر کانینگهامباید ثابت می‌کردند برنامه‌ی سرنشین‌دار ناسا هنوز می‌تواند انسان را سالم به فضا ببرد و بازگرداند.

موفقیت پرواز، اعتماد مدیران ناسا را بازگرداند و راه را برای حرکت آپولو ۸ به مدار ماه تنها ۲ ماه بعد گشود. ۵۸ سال بعد، آپولو ۷ یادآوری می‌کند که پیش از هر جهش تاریخی، باید سامانه‌های حیاتی را در آزمونی واقعی و بی‌رحمانه محک زد.

محفظه‌ی بار XNET چلنجر به فضایی باز می‌شد که هنوز هیچ زن آمریکایی در آن کار نکرده بود.کاترین دی. سالیواندیوید لیستمااز XNET خارج شد و حدود ۳٫۵ ساعت در خلا، اتصالات سامانه‌ای آزمایشی برای سوخت‌گیری ماهواره‌ها در مدار را آزمود.

ماموریت STS-41-G چند رکورد را کنار هم قرار داد. خدمه‌ی ۷نفره‌ی آن بزرگ‌ترین گروه حاضر در یک پرواز XNET تا آن زمان بود و حضور سالیوان در کنارسالی رایدنخستین پرواز هم‌زمان ۲ زن را رقم زد.سوتلانا ساویتسکایاحدود ۳ ماه زودتر نخستین زن جهان در راهپیمایی فضایی شده بود.

سالیوان پیش از پرواز با نقد داده‌های پزشکی، ادعای نیاز زنان به دوره‌ی طولانی‌تر اکسیژن‌گیری را به چالش کشید. دستاورد ۴۲ سال پیش فقط یک رکورد شخصی نبود؛ مسیر حضور گسترده‌تر زنان در عملیات برون‌فضاپیمایی را باز کرد و بحث تناسب لباس‌های فضایی با بدن‌های گوناگون را به مسئله‌ای عملی در طراحی ماموریت بدل ساخت.

آزمایشگاه جیمز پرسکات ژول در دل یک دانشگاه بزرگ قرار نداشت. فرزند خانواده‌ای آبجوساز، بخش مهمی از پژوهش‌هایش را با ابزارهای شخصی و اندازه‌گیری‌های وسواس‌گونه پیش برد تا رابطه‌ی میان حرکت، گرما و الکتریسیته را از دل عددها بیرون بکشد.

او در ۷۰ سالگی در خانه‌اش در سیلِ چشر درگذشت؛ اما نامش ۱۳۷ سال بعد روی واحد انرژی دستگاه بین‌المللی باقی مانده است. نماد J از برچسب انرژی مواد غذایی تا ظرفیت باتری و محاسبه‌ی مصرف برق حضور دارد؛ میراثی روزمره برای مردی که نشان داد گرما و کار، صورت‌های متفاوت انرژی‌اند.

ناسا تنها ۱۰ روز از عمر رسمی خود را پشت سر گذاشته بود که کاوشگری ۳۸ کیلوگرمی را به سوی ماه فرستاد. پایونیر ۱ با موشک Thor-Able از مجتمع پرتاب 17A کیپ کاناورال برخاست؛ اما کاهش سرعت و انحراف مسیر، رؤیای ورود به مدار ماه را از میان برد.

نخستین فضاپیمای ناسا به مقصد نرسید، ولی داده‌ها و تجربه‌ی ارتباط با فاصله‌های دور را به مهندسان سپرد. ماموریت ۶۸ سال پیش نمونه‌ی کلاسیک یک شکست موفق شد؛ پروازی که هدف اصلی را از دست داد، اما دانشی ساخت که برای برنامه‌های بعدی فضایی ارزش داشت.