حتی حیات‌وحش مناطق دورافتاده هم از آلودگی پلاستیکی در امان نیست

آلودگی میکروپلاستیکی دیگر به شهرها و مناطق صنعتی محدود نمی‌شود. پژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا در مطالعه‌ای تازه دریافته‌اند که ذرات ریز پلاستیک حتی در خون جانوران وحشی ساکن مناطق دورافتاده برزیل نیز وجود دارند. یافته‌ها نشان می‌دهد جانورانی که به سکونتگاه‌های انسانی و مراکز مدیریت زباله نزدیک‌تر هستند، معمولاً غلظت بیشتری از این ذرات را در خون خود دارند.

به‌گزارشدانشگاه بریتیش کلمبیاپژوهشگران نمونه خون ۴۷ تاپیر جلگه‌ای و مورچه‌خوار بزرگ را در سه منطقه آمازون، سرادو و تالاب پانتانال برزیل بررسی کردند. آن‌ها با استفاده از داده‌های دقیق GPS، محل زندگی و مسیرهای جابه‌جایی جانوران را با میزان آلودگی خون آن‌ها مقایسه کردند.

نتایج نشان داد که میکروپلاستیک‌ها در خون ۴۳ جانور از مجموع ۴۷ جانور شناسایی شدند. میانگین غلظت این ذرات ۷۳٫۸ ذره در هر میلی‌لیتر خون بود؛ هرچند مقدار آن در نمونه‌های مختلف از صفر تا بیش از ۱۲۰۰ ذره متغیر بود. این میانگین در محدوده مقادیری قرار دارد که پیش‌تر در خون انسان گزارش شده است.

یکی از جالب‌ترین یافته‌های پژوهش به تالاب پانتانال، بزرگ‌ترین تالاب گرمسیری جهان، مربوط می‌شود. تمام جانوران نمونه‌برداری‌شده در این منطقه میکروپلاستیک در خون خود داشتند؛ درحالی‌که محل زندگی آن‌ها بیش از ۶۵ کیلومتر با نزدیک‌ترین منطقه توسعه‌یافته و بیش از ۱۱۲ کیلومتر با نزدیک‌ترین مرکز مدیریت پسماند فاصله داشت.

حتی در مناطقی که فعالیت انسانی تقریباً وجود نداشت، مدل پژوهشگران غلظتی در حدود ۱۰ ذره میکروپلاستیک در هر میلی‌لیتر خون را پیش‌بینی می‌کرد. دانشمندان احتمال می‌دهند باد و جریان آب، این ذرات را از مناطق آلوده به زیستگاه‌های دورافتاده منتقل کرده باشند.

مایکل نونان، استادیار زیست‌شناسی دانشگاه بریتیش کلمبیا، می‌گوید این نخستین مطالعه‌ای است که میزان میکروپلاستیک‌های موجود در بدن جانوران وحشی را با محل زندگی و مسیرهای جابه‌جایی آن‌ها مرتبط می‌کند. به گفته او، پژوهش‌های قبلی عمدتاً بر شناسایی میکروپلاستیک‌ها متمرکز بودند، اما مطالعه جدید تلاش کرده توضیح دهد چرا برخی جانوران بیشتر از دیگران در معرض این آلودگی قرار می‌گیرند.

با وجود گستردگی آلودگی، پژوهشگران تأکید می‌کنند که مطالعه آن‌ها فقط میزان مواجهه جانوران با میکروپلاستیک‌ها را اندازه‌گیری کرده و آسیب مستقیم این ذرات به سلامت حیوانات را اثبات نکرده است.

پژوهشگران همچنین یادآور می‌شوند که بسیاری از آزمایش‌های مربوط به اثرات میکروپلاستیک‌ها با غلظت‌هایی بسیار بالاتر از شرایط طبیعی انجام شده‌اند؛ بنابراین، نمی‌توان نتایج آن‌ها را مستقیماً به حیات‌وحش تعمیم داد.

یافته‌های جدید نشان می‌دهد که دوری از شهرها و فعالیت‌های انسانی لزوماً به معنای مصونیت از آلودگی پلاستیکی نیست. بااین‌حال، برای مشخص‌شدن پیامدهای واقعی این ذرات بر سلامت جانوران و نقش مسیرهای انتقال آلودگی، پژوهش‌های بیشتری لازم است.

پژوهش در ژورنالNatureمنتشر شده است.