کشف دو گونه جدید از عنکبوت دریایی؛ موجوداتی عجیب با پاهای پشمالو و چشم‌های قرمز

در آب‌های شمال غرب اقیانوس آرام، دانشمندان دو گونه جدید از موجوداتی را شناسایی کرده‌اند که ظاهرشان بیشتر شبیه موجودات فیلم‌های علمی‌تخیلی است. این جانوران که به عنکبوت دریایی معروف‌اند، برخلاف نامشان عنکبوت واقعی نیستند و به گروه جداگانه‌ای از بندپایان دریایی به نام پیکنوگونیدا (Pycnogonida) تعلق دارند.

سی‌ان‌انپژوهشگران دانشگاه بریتیش کلمبیا دو گونه جدید را در دریای سالیش، منطقه‌ای میان بریتیش کلمبیا در کانادا و ایالت واشنگتن آمریکا، پیدا کردند. نمونه‌ها در جریان غواصی‌های علمی در سال‌های ۲۰۲۳ و ۲۰۲۴ و در آب‌هایی با عمق کمتر از ۱۸ متر جمع‌آوری شدند.

کشف تازه پس از نزدیک به صد سال، نخستین معرفی رسمی گونه جدیدی از عنکبوت‌های دریایی در این منطقه محسوب می‌شود. دانشمندان می‌گویند حتی در آب‌های ساحلی که نسبتاً در دسترس هستند، هنوز گونه‌های ناشناخته زیادی زندگی می‌کنند.

عنکبوت‌های دریایی ظاهر بسیار متفاوتی با بیشتر جانوران دریایی دارند. بدن آن‌ها کوچک و فشرده است، اما پاهای بسیار بلند و باریکی دارند که بخش زیادی از فضای بدنشان را تشکیل می‌دهد. در برخی گونه‌ها حتی بخش‌هایی از دستگاه گوارش و اندام‌های تولیدمثل درون پاها امتداد پیدا می‌کند. این جانوران با وجود شباهت ظاهری به عنکبوت‌های خشکی، تار نمی‌تنند و شکار خود را به دام نمی‌اندازند. آن‌ها معمولاً با خرطوم بلندشان مایعات بدن موجودات نرم‌تن دریایی مانند شقایق‌های دریایی، اسفنج‌ها و دیگر بی‌مهرگان را می‌مکند.

یکی از گونه‌های تازه کشف‌شده کالیپالنه پیلوسوسپدس (Callipallene pilosuspedes) نامیده شده است. این جانور روی پاهایش خارهای بلند و خمیده‌ای دارد که زیر میکروسکوپ شبیه مو دیده می‌شوند (تصویر شاخص مطلب). همچنین چشم‌هایش به رنگ قرمز است و خرطوم کوتاه و دهانی سه‌بخشی دارد.

همچنین اندام‌هایی به نام اوویگر (Oviger) در بدن عنکبوت دریایی یادشده دیده می‌شود که شبیه پا هستند، اما برای راه رفتن استفاده نمی‌شوند. این اندام‌ها به جانور کمک می‌کنند بدنش را تمیز نگه دارد. عنکبوت دریایی می‌تواند آن‌ها را دور پاهای خود حلقه کند و با ساختارهای شانه‌مانند روی آن‌ها، ذرات و موجودات ریز چسبیده به بدنش را پاک کند.

گونه دومی که دانشمندان کشف کردند تانیستیلوم کیکسین (Tanystylum kiixin) نام گرفته است. این جانور بدنی با شکل خاص شبیه ساعت شنی، چشم‌های تیره و چنگال‌هایی کوچک دارد. اما ویژگی جالب‌ترش، موجودات کوچکی هستند که روی بدنش زندگی می‌کنند. پژوهشگران نمونه‌هایی از این عنکبوت دریایی را پیدا کردند که سطح بدنشان با جانداران ریز دیگری پوشیده شده بود.

به گفته دانشمندان، بدن این جانور گاهی مانند زیست‌بوم کوچکی عمل می‌کند؛ جایی که موجودات دیگر می‌توانند روی آن زندگی کنند، تغذیه کنند و بخشی از چرخه پیچیده زندگی در دریا را شکل دهند.

اقیانوس‌ها بزرگ‌ترین زیست‌بوم زمین هستند، اما بخش زیادی از آن‌ها هنوز به‌طور کامل بررسی نشده است. حتی در مناطق نزدیک به ساحل، جانوران کوچک و کم‌تحرکی وجود دارند که ممکن است برای دهه‌ها از دید دانشمندان پنهان بمانند.

شناخت گونه‌های جدید به پیداکردن نام‌های تازه در فهرست جانوران محدود نمی‌شود. هر گونه جدید اطلاعاتی درباره چگونگی تکامل موجودات، رابطه آن‌ها با محیط و نقششان در اکوسیستم‌های دریایی در اختیار پژوهشگران قرار می‌دهد.

کشف دو عنکبوت دریایی جدید در دریای سالیش نشان می‌دهد که برای پیداکردن گونه‌های ناشناخته، همیشه لازم نیست به نقاط دورافتاده اقیانوس سفر کرد؛ گاهی موجودات عجیب در همان آب‌هایی زندگی می‌کنند که سال‌ها کنار آن‌ها رفت‌وآمد کرده‌ایم.

پژوهش در ژورنالOrganisms Diversity & Evolutionمنتشر شده است.