بررسی مک‌بوک نئو؛ خوش‌ساخت و کم‌مصرف، اما با دست‌های بسته

مک‌بوک نئو همان لپ‌تاپی است که سهم اپل از بازار کامپیوترهای شخصی را تکان داد؛ محصولی که قیمت اولیه‌ی ۵۹۹ دلاری‌اش به‌قدری برای خریداران جذاب بود که در سه هفته‌ی ابتدایی عرضه، بیش‌از یک میلیون دستگاه از آن وارد بازار شد؛ اپل در این لپ‌تاپ ۱۳ اینچی، بدنه‌ی آلومینیومی، نمایشگر باکیفیت و تراشه‌ی آیفون ۱۶ پرو را کنار هم قرار داده تا بازار لپ‌تاپ‌های اقتصادی را به‌طور جدی به چالش بکشد.

البته رسیدن به قیمت تمام‌شده‌ی ۵۹۹دلاری، بدون حذف برخی امکانات ممکن نبود؛ مک‌بوک نئو در تمام کانفیگ‌ها فقط با ۸ گیگابایت رم عرضه می‌شود، کیبوردش نور پس‌زمینه ندارد و درگاه‌های ارتباطی آن محدود است. از سوی دیگر، تقاضای سنگین صنعت AI برای تراشه‌های حافظه و کمبود DRAM در بازار جهانی باعث شد قیمت دستگاه یکی دو ماه پس‌از عرضه، ۱۰۰ دلار افزایش پیدا کند و به ۶۹۹ دلار برسد؛ هرچند که دانش‌آموزان و دانشجویان واجد شرایط، همچنان می‌توانند نئو را از وب‌سایت اپل با قیمت ۵۹۹ دلار خریداری کنند.

در زمان نگارش بررسی پیش‌رو، مدل پایه‌ی مک‌بوک نئو در ایران با قیمت نه‌چندان اقتصادی ۲۰۰ میلیون تومان به‌فروش می‌رسد و انتخاب مدل ۵۱۲ گیگابایتی نیز ۲۰ تا ۲۵ میلیون تومان به قیمت می‌افزاید. شاید برچسب قیمتی ۶۹۹دلاری در بازار آمریکا، ارزش خرید نئو را به‌شدت ارتقا دهد؛ اما در بازار ایران و بادرآمد متوسط ۴۰ میلیون‌تومانی خانواربه این سادگی نمی‌توان خرید لپ‌تاپ پایین‌رده‌ی اپل را پیشنهاد داد. بابررسی مک‌بوک نئوهمراه زومیت باشید.

«مک‌بوک نئو اصلا حس‌وحال لپ‌تاپ‌های اقتصادی را منتقل نمی‌کند»؛ نخستین دیدگاهی که احتمالا در همان لحظه‌ی ابتدایی استفاده از لپ‌تاپ ۶۹۹دلاری اپل در ذهن‌تان شکل می‌گیرد. اپل برای کاهش هزینه‌های تولید سراغ بدنه‌ی پلاستیکی نرفته و شاسی نئو را مثل مدل‌های گران‌تر از آلومینیوم ماشین‌کاری‌شده با ۶۰ درصد مواد بازیافتی در وزن کل دستگاه ساخته است. همین تصمیم ساده، نئو را در بدو امر از اغلب لپ‌تاپ‌های اقتصادی ویندوزی جدا می‌کند. وقتی لپ‌تاپ را در دست می‌گیرید، متوجه بدنه‌ی متراکم و یکپارچه‌ای می‌شوید که از مک‌بوک ایر و مک‌بوک پرو سراغ داریم.

در طول مدتی که مک‌بوک نئو را هر روز داخل کوله‌پشتی جابه‌جا کرده و در محیط کار و خانه، به‌عنوان کامپیوتر اصلی‌ام، استفاده‌اش می‌کردم، کیفیت ساخت و مونتاژ آن کاملا برایم رضایت‌بخش بود. بدنه هیچ‌گونه لقی ندارد، بخش کیبورد زیر فشار دست خم نمی‌شود، لولای نمایشگر محکم است و درِ لپ‌تاپ به‌راحتی با یک دست باز می‌شود. وزن حدود ۱٫۲ کیلوگرمی (هم‌وزن مک‌بوک ایر ۱۳٫۶ اینچی) در کنار ضخامت ۱٫۲۷ سانتی‌متری بدنه باعث می‌شود حمل روزمره‌ی دستگاه بسیار راحت باشد.

مک‌بوک نئو در چهار رنگ نقره‌ای (Silver)، صورتی (Blush)، زرد (Citrus) و سرمه‌ای (Indigo) عرضه می‌شود که هرکدام ظاهر شادتر و متفاوت‌تری به آن می‌دهند. مدلی که ما برای بررسی در اختیار داشتیم، رنگ سرمه‌ای بود که البته در عمل بیشتر به بنفش تمایل دارد تا سرمه‌ای کلاسیک. نکته‌ی مثبت دیگر در بخش ساخت، بهبود تعمیرپذیری دستگاه نسبت به بسیاری از مک‌بوک‌های سال‌های اخیر است؛ موضوعی که باعث شده نئو از وب‌سایت iFixit امتیاز قابل‌قبول ۶ از ۱۰ را بگیرد.

وقتی درِ لپ‌تاپ را باز می‌کنید، تفاوت‌های ظاهری آن با مک‌بوک‌های گران‌تر مشخص می‌شود. حاشیه‌های اطراف نمایشگر نسبت به مک‌بوک ایر ضخیم‌تر هستند و خبری هم از بریدگی (ناچ) بالای صفحه نیست؛ اما عجیب‌ترین جزئیات طراحی به گوشه‌های تصویر برمی‌گردد؛ بخش بالایی نمایشگر گوشه‌های گرد دارد؛ درحالی‌که گوشه‌های پایین پنل کاملا تیز و مربعی هستند. این ناهماهنگی در استفاده‌ی روزمره آزاردهنده نیست و خیلی زود به آن عادت می‌کنید؛ اما از اپلی که همیشه روی تقارن و جزئیات طراحی وسواس زیادی دارد، کمی بعید به نظر می‌رسد.

بخش زیادی از تجربه‌ی کار طولانی‌مدت با یک لپ‌تاپ به کیبورد و ترک‌پد آن بستگی دارد و مک‌بوک نئو در این زمینه عملکرد دوگانه‌ای دارد. از نظر تجربه‌ی تایپ، با کیبورد بسیار خوبی روبه‌رو هستیم؛ اندازه و فاصله‌ی کلیدها استاندارد است، کلیدها بازخورد دقیق و رضایت‌بخشی دارند و در تایپ‌های طولانی‌مدت کاملا قابل‌اتکا هستند. در مدل سرمه‌ای‌رنگی که در اختیار ما بود، کلیدها به‌رنگ فیلی طراحی شده‌اند که کنتراست زیبایی با رنگ بدنه ایجاد می‌کند.

مشکل اصلی کیبورد زمانی خودش را نشان می‌دهد که در محیط‌های تاریک کار می‌کنید؛ کیبورد مک‌بوک نئو نور پس‌زمینه ندارد. حذف نور پس‌زمینه‌ی کیبورد در یک لپ‌تاپ مدرن، به‌ویژه محصولی که حالا نسخه‌ی پایه‌ی آن ۶۹۹ دلار قیمت دارد، تصمیم عجیبی است و هنگام کار در شب واقعا جای خالی آن حس می‌شود. در نسخه‌ی پایه‌ی نیز از حسگر اثر انگشت خبری نیست و به‌جای آن یک دکمه‌ی قفل ساده (Lock Key) در گوشه‌ی بالای کیبورد قرار دارد. برای داشتن تاچ‌آیدی باید ۱۰۰ دلار بیشتر هزینه کنید و سراغ نسخه‌ی ۵۱۲ گیگابایتی بروید.

در پایین کیبورد، ترک‌پدی قرار گرفته که برخلاف مک‌بوک ایر و پرو از نوع فورس‌تاچ (مبتنی بر موتور لرزشی) نیست و مکانیزم کلیک فیزیکی دارد؛ البته کیفیت ساخت و دقت آن همچنان بالاست؛ سطح ترک‌پد حرکت انگشت را با دقت تشخیص می‌دهد، ژست‌های حرکتی چندلمسی مک‌اواس بسیار روان اجرا می‌شوند و تقریبا روی تمام سطح آن امکان کلیک‌کردن وجود دارد.

روی لبه‌ی سمت چپ بدنه فقط دو درگاه USB-C و یک جک ۳٫۵ میلی‌متری هدفون دیده می‌شود و از درگاه شارژ MagSafe خبری نیست. باید توجه کنید که دو درگاه USB-C عملکرد یکسانی ندارند و هیچ علامتی هم کنار آن‌ها درج نشده است. یکی از پورت‌ها از استاندارد USB 3 با سرعت ۱۰ گیگابیت‌برثانیه پشتیبانی می‌کند و برای انتقال سریع اطلاعات یا خروجی تصویر کاربرد دارد؛ اما پورت دوم با استاندارد قدیمی USB 2 و سرعت ۴۸۰ مگابیت‌برثانیه کار می‌کند. جالب اینکه وقتی SSD اکسترنال را به پورت USB 2 وصل می‌کنید، سیستم‌عامل پیغامی نشان می‌دهد و پیشنهاد می‌کند برای سرعت بیشتر، آن را به درگاه دیگر متصل کنید.

مک‌بوک نئو از تاندربولت هم پشتیبانی نمی‌کند و فقط می‌تواند تصویر را به یک مانیتور خارجی با وضوح 4K و نرخ ۶۰ هرتز منتقل کند؛ محدودیتی که البته برای کاربران عادی که گاهی فلش، موس یا یک مانیتور به لپ‌تاپ وصل می‌کنند، مشکل بزرگی ایجاد نمی‌کند.

مک‌بوک نئو از نمایشگر ۱۳ اینچی Liquid Retina با پنل IPS LCD، وضوح ۲۴۰۸ در ۱۵۰۶ پیکسل و تراکم پیکسلی معقول ۲۱۶ پیکسل‌براینچ بهره می‌برد. این نمایشگر در پس لایه‌ی محافظ شیشه‌ای قرار گرفته که در میان لپ‌تاپ‌های هم‌قیمت ویندوزی، مورد بسیار نادری محسوب می‌شود؛ اما ظاهرا فاصله‌‌ی میان پوشش شیشه‌ای و پنل نمایشگر، بیشتر از نمونه‌های به‌کاررفته در مک‌بوک پرو و مک‌بوک ایر است و همین موضوع باعث می‌شود تا نمایشگر نئو شفافیت مدل‌های گران‌تر نداشته باشد.

پنل مک‌بوک نئو ۱۰بیتی نیست؛ اما به‌لطف فناوری FRC، از نمایش یک میلیارد رنگ پشتیبانی می‌کند. در اندازه‌گیری‌های زومیت، مک‌بوک نئو توانست تقریبا تمام فضای رنگی sRGB (به‌طور دقیق‌، ۹۸٫۲ درصد) را پوشش دهد؛ اما دقت دستگاه در نمایش رنگ‌ها کمتر از مک‌بوک ایر بود و رنگ‌ها به سردی تمایل داشتند. از پوشش کامل فضای رنگی گسترده‌ی DCI P3 و قابلیت True Tone خبری نیست. در اندازه‌گیری‌های ما، نئو حدود ۷۷ درصد از فضای DCI P3 را پوشش داد.

اپل روشنایی نمایشگر نئو را ۵۰۰ نیت اعلام می‌کند؛ ما در اندازه‌گیری‌های‌مان به روشنایی ۴۳۳ نیت دست یافتیم؛ البته در حاشیه‌های پنل، روشنایی تا حدود ۳۳۰ نیت افت می‌کند، کنتراست تصویر نیز به‌پای مک‌بوک ایر نمی‌رسد. حداقل روشنایی ۰٫۱۴نیتی پنل، نئو را به گزینه‌‌‌ی بسیار خوبی برای مطالعه در تاریکی بدل می‌سازد. نرخ نوسازی ۶۰هرتزی پنل را نیز نمی‌توان نقطه‌ضعف بزرگی برای نئو به حساب آورد؛ چراکه خود مک‌بوک ایر با قیمت بسیار بالاتر هم کماکان از نمایشگر ۶۰هرتزی استفاده می‌کند.

در بالای نمایشگر، وب‌کم فول‌اچ‌دی FaceTime HD در کنار دو میکروفون با فناوری حذف نویز محیط قرار گرفته است که در نور مناسب، تصویر واضح و طبیعی را برای جلسات کاری و کلاس‌های آنلاین ارائه می‌دهد.

اسپیکرهای مک‌بوک نئو، طراحی متفاوتی دارند و صدا را به‌جای بخش زیرین کیبورد، از شکاف‌های جانبی نزدیک به محل استراحت دست پخش می‌کنند. این اسپیکرهای دوگانه از Spatial Audio و Dolby Atmos پشتیبانی می‌کنند؛ اما کیفیت صدایشان به‌پای مک‌بوک ایر نمی‌رسد؛ بیس ضعیف‌تر است، صدا عمق کمتری دارد و در حجم صدای بالا بخشی از جزئیات از دست می‌رود؛ اما اگر نئو را با لپ‌تاپ‌های ویندوزی هم‌قیمت مقایسه کنیم، اسپیکرها همچنان کیفیت خوبی دارند و برای تماشای فیلم، گوش‌دادن به موسیقی یا تماس‌های تصویری کاملا راضی‌کننده هستند.

مهم‌ترین و بحث‌برانگیزترین جنبه‌ی مک‌بوک نئو به سخت‌افزار آن مربوط می‌شود؛ جایی که اپل به‌جای تراشه‌های سری M، سراغ تراشه‌ی موبایل A18 Pro رفته است. این تراشه از پردازنده‌ی مرکزی ۶هسته‌ای شامل ۲ هسته‌ی پرقدرت و ۴ هسته‌ی کم‌مصرف و پردازنده‌ی گرافیکی ۵هسته‌ای بهره می‌برد و تفاوت ظریفش با تراشه‌ی آیفون ۱۶ پرو در همین یک هسته گرافیک کمتر خلاصه می‌شود.

در تست‌های تک‌هسته‌ای، مک‌بوک نئو حتی در محدوده‌ی مک‌بوک‌های مجهز به تراشه‌ی M3 قرار می‌گیرد و در برخی آزمون‌ها حدود ۱۰ درصد سریع‌تر ظاهر می‌شود؛ به‌همین دلیل در استفاده‌ی عادی، دستگاه بسیار سریع‌تر از آنچه از یک لپ‌تاپ اقتصادی انتظار می‌رود، ظاهر می‌شود و به‌خوبی حس لپ‌تاپ‌های کارآمد و مدرن را انتقال می‌دهد.

در کاربری‌های روزمره، قدرت تک‌هسته‌ای بالای A18 Pro باعث می‌شود لپ‌تاپ بسیار سریع و چابک عمل کند. بازشدن برنامه‌ها، جابه‌جایی بین پنجره‌ها، وب‌گردی، کار با نرم‌افزارهای آفیس، استفاده از قابلیت‌های هوش مصنوعی Apple Intelligence، پخش ویدیو و حتی ویرایش سبک عکس، همگی روان و بدون مکث انجام می‌شوند.

وقتی سراغ پردازش‌های سنگین و چندهسته‌ای می‌رویم، کمبود هسته‌های پرقدرت نسبت به تراشه‌های سری M کاملا مشخص می‌شود. در تست سنگین پایتون زومیت که تمام هسته‌های پردازنده را هم‌زمان درگیر می‌کند، مک‌بوک نئو برای اتمام محاسبات به حدود ۹۳ ثانیه زمان نیاز داشت؛ درحالی‌که مک‌بوک ایر M2 همین پردازش را در حدود ۵۰ ثانیه به پایان رساند و ویووبوک S14 ایسوس با پردازنده‌ی Core Ultra 5 226V نیز برای اجرای همین کد به ۴۵٫۶ ثانیه زمان نیاز داشت.

عملکرد گرافیکی دستگاه نیز در محدوده‌ی مک‌بوک ایر M1 قرار می‌گیرد و حدود ۳۵ درصد ضعیف‌تر از مک‌بوک ایر M2 است. در تست تبدیل یک ویدیوی ۹۰ ثانیه‌ای ۱۰ بیتی 4K HDR به Full HD با نرم‌افزار HandBrake، نئو به حدود ۲۵۰ ثانیه زمان نیاز داشت؛ همین نتیجه نشان می‌دهد که نمی‌توان از مک‌بوک نئو برای کاربری فراتر از استفاده‌ی روزمره و خانگی انتظار داشت.

یکی از نقاط قوت لپ‌تاپ‌های اپل به ارائه‌ی عملکرد یکسان چه در حالت متصل به پریز برق (Plugged)، چه متکی به باتری (Unplugged) و در تمامی سطوح شارژ بازمی‌گردد. مک‌بوک نئو نیز با اینکه عملکرد شگفت‌انگیزی ارائه نمی‌کند؛ اما در حالت Plugged و Unplugged عملکرد یکسانی ارائه می‌دهد.

مک‌بوک نئو فاقد فن است و در تمام شرایط کاملا بی‌صدا کار می‌کند. در تست استرس هم‌زمان پردازنده و گرافیک زومیت، توان مصرفی کل لپ‌تاپ تنها ۱۴ تا ۱۵ وات بود؛ اما، نبود سیستم خنک‌کننده‌ی فعال باعث می‌شود در پردازش‌های طولانی، گرما روی بدنه جمع شود و تراشه برای کنترل دما به‌مرور فرکانس کاری خود را کاهش دهد.

در آزمون پایداری عملکرد زومیت که به‌مدت ۲۰ دقیقه، CPU را تحت بار پردازشی سنگین چندهسته‌ای قرار می‌دهد، هسته‌های پرقدرت هیچ‌گاه به فرکانس بیشینه‌ی ۴٫۰۵ گیگاهرتزی A18 Pro دست نیافتند و صرفا در لحظات ابتدایی فرکانس آن‌ها به بیش‌از ۳٫۵ گیگاهرتز رسید و در ادامه به محدوده‌ی ۲٫۰ گیگاهرتز افت کرد.

در گذشته بارها و بارها راجع‌به بهره‌وری بی‌رقیب تراشه‌های اپل صحبت کرده‌ایم؛ تراشه‌ی A18 Pro نیز از این قاعده مستثنی نیست. در طول آزمون پایداری عملکرد، تنها در لحظات ابتدایی، توان مصرفی به سطح ۵ وات نزدیک شد و در ادامه‌ی آزمون در محدوده‌ی ۳ وات باقی ماند؛ در مقام مقایسه، تراشه‌ی Core Ultra 5 226V در همین آزمون به‌صورت میانگین ۳۲ وات مصرف می‌کند؛ ۱۱برابر مصرف بیشتر برای دستیابی به ۱٫۸برابر عملکرد بهتر!

فقدان سیستم خنک‌کننده‌ی فعال باعث شد تا دمای داغ‌ترین نقطه‌ی تراشه در کل آزمون فراتر از ۱۰۰ درجه‌ی سانتی‌گراد باشد؛ اندازه‌گیری‌های ما نشان داد که در این شرایط، حداکثر دمای تراشه‌ی A18 Pro بالغ‌بر ۱۰۵ درجه‌ی سانتی‌گراد بوده است.

مهم‌ترین عامل محدودکننده برای مک‌بوک نئو، رم ۸گیگابایتی آن است. سیستم‌عامل مک‌اواس بلافاصله پس‌از روشن‌شدن لپ‌تاپ و بدون اجرای هیچ برنامه‌ی سنگینی، حدود ۴ تا ۴٫۵ گیگابایت از رم را (بخشی برای مدیریت حافظه و کش‌کردن اطلاعات) اشغال می‌کند. در یک سناریوی کاری معمول در تحریریه‌ی زومیت شامل ۶ تا ۷ تب باز در کروم، پیام‌رسان، پخش موسیقی، نوشتن متن در ورد و ویرایش سبک عکس، مصرف رم به نزدیکی ۷ گیگابایت رسید.

تا زمانی که حجم کار در همین سطح بماند، همه‌چیز روان است؛ اما اگر تعداد تب‌های مرورگر بالا برود، چند فایل تصویری سنگین را هم‌زمان باز کنید یا کنار مرورگر سراغ فتوشاپ و ابزارهای سنگین‌تر بروید، رم خیلی زود پر می‌شود و مک‌اواس به حافظه‌ی Swap (استفاده‌ی موقت از SSD به‌عنوان رم) روی می‌آورد. در تست نرم‌افزار Blender، مصرف رم تقریبا به سقف ۸ گیگابایت رسید و ۲ تا ۳ گیگابایت حافظه‌ی Swap هم درگیر شد. توجه کنید که سرعت SSD هرگز نمی‌تواند به سرعت رم برسد.

مصرف بسیار پایین تراشه‌ی A18 Pro باعث شده باتری کوچک ۳۶٫۵ وات‌ساعتی نئو شارژدهی بسیار خوبی داشته باشد. در تست پخش ویدیوی زومیت، لپ‌تاپ حدود ۱۶ ساعت و نیم دوام آورد و در استفاده‌ی روزمره‌ی کاری هم به حدود ۸ ساعت شارژدهی رسیدیم؛ بنابراین برای یک روز کاری یا دانشگاه، نیازی به همراه‌داشتن دائمی شارژر نخواهید داشت. شارژر داخل جعبه ۲۰ واتی است و سرعت شارژ بالایی ندارد؛ اما در تست‌های ما مشخص شد که با استفاده از آداپتور ۶۵ واتی، می‌توان دستگاه را با توان حداکثر ۳۰ وات کمی سریع‌تر شارژ کرد.

اما برای خریدار ایرانی که باید حدود ۲۰۰ میلیون تومان برای مک‌بوک نئو بپردازد، شرایط بازار متفاوت است و باید گزینه‌های دست‌دوم، اوپن‌باکس و کم‌کارکرد را هم در نظر گرفت

• گزینه‌های جایگزین در اکوسیستم اپلاگر بتوانید با بودجه‌ای نزدیک، مک‌بوک ایر M2 یا M3 سالم و کم‌کارکرد پیدا کنید، انتخاب منطقی‌تری خواهید داشت؛ چراکه توان چندهسته‌ای و گرافیکی بسیار بالاتر، درگاه‌های سریع‌تر، کیبورد دارای نور پس‌زمینه و حسگر اثر انگشت را به دست می‌آورید.
• گزینه‌های جایگزین ویندوزیدر بازار لپ‌تاپ‌های اوپن‌باکس یا کم‌کارکرد ویندوزی، مدل‌هایی مثل اچ‌پی الیت‌بوک با پردازنده‌ی Lunar Lake، نمایشگر لمسی و ۳۲ گیگابایت رم یا آمنی‌بوک ایکس با تراشه‌ی XNETدراگون ایکس الیت و ۱۶ گیگابایت رم با قیمت‌های جذابی پیدا می‌شوند. این مدل‌ها شاید به اندازه‌ی نئو جمع‌وجور و یکپارچه نباشند؛ اما برای کسانی که به ویندوز، رم بیشتر، نرم‌افزارهای تخصصی یا قدرت چندهسته‌ای بالاتر نیاز دارند، گزینه‌های بهتری هستند.

در نهایت، اگر دانشجو، نویسنده، خبرنگار یا کاربر آفیس هستید، بیشتر وقتتان در مرورگر می‌گذرد، حتما به‌دنبال خرید لپ‌تاپ نو هستید، بودجه‌ی ۲۰۰ میلیون‌تومانی دارید و ترجیح هم می‌‌دهید که از اکوسیستم اپل استفاده کنید، مک‌بوک نئو می‌تواند در فهرست خریدتان باشد؛ اما اگر برنامه‌نویسی جدی انجام می‌دهید، پروژه‌های مهندسی و ماشین مجازی اجرا می‌کنید، کارتان تدوین و طراحی حرفه‌ای است یا عادت دارید ده‌ها تب و برنامه را هم‌زمان باز نگه دارید، محدودیت ۸ گیگابایت رم و توان چندهسته‌ای A18 Pro خیلی زود دست‌وپایتان را خواهد بست.