ابلاغ آیین‌نامه جی‌نف؛ دریافت خدمات دولتی به تطبیق کد ملی و نشانی محل اقامت مشروط شد

آیین‌نامه اجرایی گسترش و به‌کارگیری کد پستی و نشانی استاندارد مکان‌محور «جی‌نف» (GNAF) در سامانه‌ها و پایگاه‌های اطلاعات دستگاه‌های اجرایی و ارائه‌دهندگان خدمات عمومی ابلاغ شد. این مصوبه، ثبت و تطبیق نشانی را در فرایندهایی مانند دریافت خدمات دولتی، تنظیم قراردادهای ملکی، استفاده از انشعاب‌ها و پرداخت حمایت‌های یارانه‌ای الزامی می‌کند.

آیین‌نامه در جلسه هشتم مهر ۱۴۰۵ هیئت وزیران تصویب شده و محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، آن را در تاریخ ۲۹ مهر ابلاغ کرده است.

بر اساس ماده ۳ آیین‌نامه، ارائه خدمات رقومی و استعلامی دولت در تمامی سطوح، به تطابق قطعی شماره ملی متقاضی با کد پستی و نشانی استاندارد اقامتگاه قانونی او در پایگاه اطلاعات املاک و اسکان مشروط شده است.

اگر نشانی ثبت نشده باشد یا میان اطلاعات مغایرت وجود داشته باشد، پنجره ملی خدمات دولت هوشمند، پنجره واحد دستگاه یا پیشخوان الکترونیکی باید متقاضی را به‌صورت خودکار و برخط به خدمت اظهار و تدقیق نشانی هدایت کند. ارائه خدمت تا دریافت تاییدیه آنلاین، تعلیق می‌شود.

دستگاه‌ها هم‌چنین موظف‌اند هنگام ارائه خدمات، علاوه بر احراز هویت متقاضی، کد پستی و نشانی استاندارد او را از پایگاه نظام ملی نشانی‌گذاری مکان‌محور شرکت ملی پست دریافت کنند. برای خدماتی که به استعلام اقامتگاه اصلی اشخاص حقیقی نیاز دارند، مرجع استعلام، پایگاه اطلاعات املاک و اسکان خواهد بود.

طبق ماده ۴، تمامی اشخاص حقیقی و حقوقی باید پس از تغییر محل اقامت یا سکونت، ظرف حداکثر یک ماه نشانی جدید را از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند در پایگاه اطلاعات املاک و اسکان ثبت کنند.

تا زمان ثبت نهایی، به‌روزرسانی و احراز نشانی، پاسخ استعلام در سامانه‌های خدمت‌دهنده با وضعیت «فاقد اعتبار مکانی» بازگردانده می‌شود. پس از دو بار ارائه مشروط خدمت، دریافت خدمت جدید تا اصلاح یا درج نشانی اقامتگاه قانونی تعلیق خواهد شد.

اگر ملک در پایگاه شرکت ملی پست فاقد کد پستی و نشانی استاندارد باشد، اظهار نشانی در پنجره ملی خدمات دولت هوشمند تا زمان تخصیص آن کفایت می‌کند.

این حکم خدمات حمایتی و یارانه‌ای را نیز دربرمی‌گیرد. وزارت تعاون، کار و رفاه اجتماعی، سازمان هدفمندسازی یارانه‌ها و دیگر مراجع حمایتی باید پس از دو بار ارائه مشروط خدمت، تا احراز اقامتگاه قانونی، ارائه این خدمات را تعلیق کنند. آیین‌نامه تصریح کرده که تعلیق به معنای تاخیر در ارائه خدمت تا احراز هویت مکانی است. این مراجع نیز موظف‌اند ثبت نشانی افراد تحت پوشش را تسهیل کنند.

سکوها و درگاه‌های ثبت معاملات و اجاره املاک و دفاتر اسناد رسمی باید هنگام تنظیم قراردادهایی مانند فروش، رهن، اجاره و سرقفلی، محل اقامت طرفین را از پایگاه املاک و اسکان استعلام کنند.

صحت کد پستی و نشانی استاندارد ملک نیز باید از شرکت ملی پست استعلام شود. ثبت قطعی تغییر مالکیت، بهره‌بردار یا انواع منافع ملک به رعایت این الزامات مشروط شده است.

مراجع صدور پروانه نیز باید در فرایند تایید نقشه، صدور پروانه ساخت و گواهی پایان کار، کد پستی و نشانی استاندارد را دریافت و ثبت کنند. بانک‌ها و مؤسسات مالی و اعتباری هم هنگام ثبت رهن یا وثیقه‌گذاری املاک ملزم به انجام استعلام‌های این ماده هستند.

شرکت‌های آب و فاضلاب، توزیع برق و گاز باید ساختار اطلاعات مشترکان را از الگوی «کنتور محور» به الگویی مبتنی بر کد پستی، نشانی، مختصات جغرافیایی کنتور و کد یا شناسه ملی مالک و بهره‌بردار تغییر دهند. قبض‌ها نیز باید مستقیما به نام مصرف‌کننده قانونی یا بهره‌بردار نهایی صادر شوند.

این شرکت‌ها موظف‌اند ظرف حداکثر شش ماه، امکان اعلام آنلاین شروع و پایان بهره‌برداری از انشعاب را فراهم کنند. در صورت مغایرت شماره ملی بهره‌بردار یا ثبت‌نشدن اطلاعات در سامانه، پس از اخطار الکترونیکی و سپری‌شدن مهلت مقرر، امکان اعمال محدودیت و تعلیق خدمت تا تعیین تکلیف و ثبت رسمی بهره‌بردار پیش‌بینی شده است.

آیین‌نامه شرکت‌های ارائه‌دهنده خدمات زیرساختی و عمومی، از جمله آب، برق، گاز و خدمات ارتباطی را موظف کرده است سامانه‌های قرائت، بازرسی و خدمات در محل خود را ارتقا دهند.

بر اساس این حکم، در مراجعات اداری و میدانی به واحدهای مسکونی، تجاری، اداری و صنعتی، مختصات جغرافیایی مکان باید با استفاده از خدمات برخط شرکت ملی پست ثبت شود و شناسه یکتای قبض یا کنتور با کد پستی و نشانی استاندارد تطبیق داده شود.

شرکت ملی پست نیز موظف است خدمات تخصیص، ثبت، اعتبارسنجی، احراز هویت مکانی، اصلاح، به‌روزرسانی و تأییدیه کد پستی و نشانی استاندارد را به‌صورت آنلاین ارائه کند.

این الزامات در سرشماری ثبتی‌مبنای نفوس و مسکن سال ۱۴۰۵ نیز به کار گرفته می‌شود. اگر اقامتگاه شخص پس از تطبیق داده‌ها شناسایی یا احراز نشود، او باید نشانی خود را از طریق پنجره ملی خدمات دولت هوشمند در پایگاه املاک و اسکان خوداظهاری کند.

متن کامل آیین‌نامه نظام ملی آدرس‌گذاری مکان‌محور کشور رااین‌جابخوانید.