ربط‌هاست رونمایی شد؛ پلتفرمی برای درآمدزایی پادکست‌ها و تبلیغات صوتی پویا

پلتفرم «ربط‌هاست» (Rabt Host) در رویدادی با حضور جمعی از پادکسترهای ایرانی، مدیران کسب‌وکارها و فعالان رسانه‌ای رونمایی شد. سیاوش صفاریان‌پور و امیرحسن موسوی، هم‌بنیان‌گذاران ربط‌هاست، در این نشست درباره وضعیت اقتصاد پادکست فارسی، مشکلات مدل فعلی اسپانسرینگ و راهکاری که این پلتفرم برای درآمدزایی تولیدکنندگان محتوا و تبلیغات صوتی ارائه می‌کند، توضیح دادند.

ربط‌هاست خود را نخستین پلتفرم ایرانی میزبانی و درآمدزایی پادکست با پشتیبانی از تبلیغات صوتی پویا و برنامه‌ریزی‌شده معرفی می‌کند. این پلتفرم علاوه‌بر میزبانی پادکست، امکان تزریق پویای تبلیغات به اپیزودها را فراهم می‌کند؛ مدلی که برخلاف تبلیغات سنتی پادکست، آگهی برای همیشه به فایل صوتی متصل نمی‌ماند.

مشکل این روش زمانی آشکارتر می‌شود که کاربر چند سال بعد به یک اپیزود قدیمی گوش می‌دهد و همچنان تبلیغ محصول یا کمپینی را می‌شنود که ممکن است مدت‌ها از پایان آن گذشته باشد. از طرف دیگر، تغییر یا حذف این تبلیغ معمولاً بدون ویرایش و انتشار مجدد فایل ممکن نیست.

قیمت‌گذاری تبلیغات نیز در چنین مدلی عمدتاً براساس مذاکره میان پادکستر و تبلیغ‌دهنده انجام می‌شود و معیار واحد و شفافی برای محاسبه ارزش تبلیغ وجود ندارد. تعداد شنونده هم به‌تنهایی نمی‌تواند معیار دقیقی باشد؛ چراکه یک پادکست کوچک و تخصصی ممکن است برای یک کسب‌وکار، مخاطبان بسیار ارزشمندتری نسبت‌به یک پادکست عمومی با تعداد شنونده بیشتر داشته باشد.

آن‌ها در جریان این نشست گفتند حدود ۲۰ تا ۳۰ پادکست بزرگ فارسی معمولاً برای جذب اسپانسر مشکل چندانی ندارند و حتی ممکن است ظرفیت تبلیغاتی آن‌ها برای ماه‌های آینده رزرو شده باشد؛ درحالی‌که تعداد زیادی پادکست کوچک و متوسط، باوجود تولید محتوای باکیفیت، عملاً به بازار تبلیغات دسترسی ندارند.

در این مدل، آگهی به‌صورت دائمی داخل فایل اصلی اپیزود قرار نمی‌گیرد؛ بلکه هنگام دریافت یا پخش محتوا، تبلیغ مناسب در جایگاه‌های مشخصی مانند ابتدای اپیزود یا بخش‌های میانی آن به صوت اضافه می‌شود.

این سازوکار باعث می‌شود حتی اپیزودهایی که چند سال قبل منتشر شده‌اند نیز همچنان قابلیت درآمدزایی داشته باشند. برای مثال، تبلیغ یک کمپین می‌تواند برای مدت مشخصی در آرشیو یک پادکست پخش شود و پس از پایان کمپین، تبلیغ دیگری جایگزین آن شود.

ربط‌هاست می‌گوید هزینه تبلیغ نیز فقط درصورت تحویل و شنیده‌شدن معتبر محتوا محاسبه می‌شود و سیستم تلاش می‌کند ترافیک‌های غیرواقعی، ربات‌ها و دانلودهای کوتاه یا نامعتبر را از محاسبات کنار بگذارد.

یکی دیگر از موضوعاتی که در مراسم رونمایی مطرح شد، ارتباط ربط‌هاست با فیدیبو بود.

امیرحسن موسوی توضیح داد که فیدیبو در مراحل اولیه و آزمایش فنی این پروژه به آن‌ها کمک کرده است. در آن مقطع، تیم توسعه برای آزمایش RSS، پخش فایل‌ها و رفع مشکلات فنی به یک پلتفرم عملیاتی نیاز داشت و فیدیبو زیرساخت لازم را در اختیار پروژه قرار داد.

این همکاری باعث شده بود این تصور ایجاد شود که ربط‌هاست قرار است سیستمی بسته یا انحصاری برای فیدیبو باشد؛ موضوعی که بنیان‌گذاران این پلتفرم آن را رد کردند.

ربط‌هاست براساس استانداردOpen RSSفعالیت می‌کند و فید پادکست‌های میزبانی‌شده روی آن می‌تواند توسط پادگیرهای مختلف خوانده شود. براساس اطلاعات اعلام‌شده، تیم فنی این پلتفرم سازگاری RSS خود را با سرویس‌هایی مانند Apple Podcasts، Spotify و Castbox و همچنین پلتفرم‌های ایرانی بررسی کرده است.

به این ترتیب، مهاجرت یک پادکست به ربط‌هاست به معنی محدودشدن انتشار آن به اپلیکیشن خاصی نیست.

پادکسترها همچنین مالکیت کامل محتوای خود را حفظ می‌کنند و درصورت تمایل می‌توانند فید پادکست را به سرویس دیگری منتقل کنند یا همچنان به‌صورت مستقل اسپانسر جذب کنند.

تیم ربط‌هاست تعداد شنوندگان فعال پادکست در داخل ایران را حدود۱۵ میلیون نفربرآورد می‌کند. منظور از شنونده فعال در این برآورد، کاربری است که حداقل ماهانه یک اپیزود از پادکست موردعلاقه خود را گوش می‌دهد.

بنیان‌گذاران ربط توضیح دادند که این عدد با اتکا به گزارش‌هایی ازجمله داده‌های منتشرشده درباره بازار پادکست فارسی و یکتانت و همچنین داده‌های در دسترس خود پلتفرم تخمین زده شده است.

آن‌ها همچنین تخمین می‌زنند حدود پنج میلیون شنونده پادکست فارسی خارج از ایران حضور داشته باشند و بنابراین، مجموع بالقوه مخاطبان پادکست فارسی می‌تواند به حدود۲۰ میلیون نفربرسد.

این ارقام فعلاً برآورد ربط‌هاست از اندازه بازار هستند و نباید آن‌ها را معادل آمار رسمی و مستقل کل صنعت پادکست فارسی در نظر گرفت.

به گفته‌ی تیم ربط، بخش قابل توجهی از مخاطبان پادکست را افراد تحصیل‌کرده، متخصصان، مدیران و کاربران متعلق به طبقات اقتصادی متوسط و متوسط رو به بالا تشکیل می‌دهند؛ گروهی که می‌تواند برای بسیاری از برندها مخاطب ارزشمندی باشد.

تفاوت دیگر پادکست با بسیاری از رسانه‌های تصویری به شرایط مصرف محتوا مربوط می‌شود. کاربران معمولاً هنگام رانندگی، پیاده‌روی، ورزش یا انجام کارهای روزمره پادکست گوش می‌دهند و در بسیاری از این موقعیت‌ها نمایشگر دیگری مقابل آن‌ها قرار ندارد.

میزبانی پادکست در این سرویس برای تولیدکنندگان محتوا رایگان است. پادکسترهایی که هم‌اکنون از سرویس میزبانی دیگری استفاده می‌کنند نیز می‌توانند با واردکردن آدرس RSS فعلی خود فرایند انتقال پادکست را انجام دهند.

یکی دیگر از اهداف این زیرساخت، کاهش وابستگی پادکسترهای ایرانی به سرویس‌های خارجی است. استفاده از پلتفرم‌های بین‌المللی برای کاربران ایرانی در بسیاری از موارد با مشکلاتی مانند تحریم، احراز هویت، حساب بانکی بین‌المللی و محدودیت‌های دسترسی همراه است.

ربط‌هاست همچنین می‌گوید استفاده از زیرساخت ابری داخلی باعث می‌شود در زمان بروز اختلال در ارتباطات بین‌المللی، دسترسی کاربران داخل کشور به فایل‌های صوتی تا حد امکان حفظ شود.

سیاوش صفاریان‌پور و امیرحسن موسوی هدف نهایی ربط‌هاست را شکل‌گیری اقتصادی پایدارتر برای تولیدکنندگان پادکست می‌دانند؛ اقتصادی که در آن ادامه فعالیت یک پادکستر الزاماً به توانایی او در مذاکره مستقیم با اسپانسرها وابسته نباشد.

آن‌ها در بیانیه رسمی رونمایی از ربط‌هاست می‌گویند زیرساخت شفاف و متکی بر فناوری می‌تواند تولید پادکست را از یک فعالیت صرفاً شخصی به مسیری حرفه‌ای و پایدار تبدیل کند.

درنهایت، موفقیت این مدل به ایجاد تعادل میان چند ضلع وابسته است: پادکسترهایی که انتظار درآمد قابل قبول دارند، برندهایی که به‌دنبال تبلیغات اثربخش و قابل اندازه‌گیری هستند، پادگیرهایی که محتوا را به دست مخاطب می‌رسانند و درنهایت شنونده‌ای که نباید تجربه گوش‌دادن به پادکست برایش به تجربه‌ای آزاردهنده تبدیل شود.

ربط‌هاست اکنون فعالیت خود را در آدرسrabt.hostآغاز کرده و پنل پادکسترها و اطلاعات مربوط به خدمات این پلتفرم در دسترس قرار گرفته است.