جنگ آمریکا علیه ایران، بازار پنل‌های خورشیدی چین را در آفریقا داغ کرد

افزایش قیمت نفت و بنزین در پی جنگ آمریکا علیه ایران، پیامد غیرمنتظره‌ای برای بازار جهانی انرژی داشته است. درحالی‌که هزینه استفاده از سوخت‌های فسیلی در برخی کشورهای آفریقایی افزایش یافته، پنل‌های خورشیدی ساخت چین به گزینه‌ای جذاب‌تر برای تأمین برق خانه‌ها و کسب‌وکارها تبدیل شده‌اند.

لس‌آنجلس‌تایمزدر یکی از بزرگ‌ترین بازارهای تجهیزات الکترونیکی آفریقا در شهر لاگوس نیجریه، فروش پنل‌های خورشیدی، باتری‌های لیتیومی و اینورترهای برق به‌شدت افزایش یافته است. رونق بازار به اندازه‌ای است که بسیاری از فروشندگان تجهیزات الکتریکی نیز فعالیت خود را به حوزه انرژی خورشیدی گسترش داده‌اند.

نامدی نکمکا، صاحب یکی از فروشگاه‌های تجهیزات خورشیدی در لاگوس، می‌گوید زمانی که در سال ۲۰۰۸ کسب‌وکار خود را آغاز کرد، فقط چند فروشگاه تخصصی در این بازار فعالیت داشتند؛ اما اکنون تعداد آن‌ها به بیش از ۲۰۰ فروشگاه رسیده است.

افزایش قیمت سوخت در پی جنگ آمریکا علیه ایران، روند حرکت به سمت انرژی خورشیدی را سرعت بخشیده است. ظرفیت جدید سامانه‌های خورشیدی نصب‌شده در نیجریه از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون، از مجموع ظرفیت اضافه‌شده در سال‌های ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ بیشتر بوده است.

گسترش استفاده از انرژی خورشیدی در نیجریه البته پیش از تحولات اخیر نیز آغاز شده بود. طبق گزارش نشریهEnvironment 360دانشگاه ییل، واردات پنل‌های خورشیدی چینی به این کشور از ژوئن ۲۰۲۴ تا ژوئن ۲۰۲۵ حدود ۶۷ درصد افزایش یافت.

بازار انرژی خورشیدی نیجریه اکنون به صنعتی چندمیلیارددلاری تبدیل شده است؛ هرچند هزینه اولیه خرید تجهیزات و نصب سامانه‌ها همچنان یکی از موانع اصلی استفاده گسترده‌تر از این فناوری محسوب می‌شود.

افزایش هزینه سوخت باعث شده بسیاری از خانوارهای نیجریه‌ای در محاسبات اقتصادی خود تجدیدنظر کنند. اولوواسیون آگودا، یکی از ساکنان نیجریه، پیش‌تر برای تأمین برق خانه خود از موتوربرق بنزینی استفاده می‌کرد؛ اما به گفته او، قیمت بنزین از زمان آغاز جنگ آمریکا علیه ایران حدود ۴۰ درصد افزایش یافته و استفاده ازموتور برقبنزینی را دشوار کرده است.

آگودا توضیح می‌دهد که ادامه استفاده از موتور برق عملاً امکان پس‌انداز را از او گرفته بود. به همین دلیل تصمیم گرفت یک سامانه خورشیدی سه‌کیلوواتی ساخت چین نصب کند. او اکنون می‌گوید دیگر برای تأمین برق خانه‌اش با مشکلات گذشته روبه‌رو نیست و همین موضوع آرامش خاطر بیشتری برایش به همراه داشته است.

افزایش تقاضا برای تجهیزات خورشیدی در نیجریه بخشی از روند گسترده‌تری است که در کشورهای درحال‌توسعه مشاهده می‌شود. در این کشورها، هزینه سوخت‌های فسیلی و دسترسی نامطمئن به برق، خانوارها و کسب‌وکارها را به جست‌وجوی منابع جایگزین انرژی سوق داده است.

در چنین شرایطی، شرکت‌های چینی که بخش بزرگی از بازار جهانی تولید پنل‌های خورشیدی و تجهیزات مرتبط را در اختیار دارند، از موقعیت مناسبی برای پاسخ‌گویی به تقاضای روبه‌رشد برخوردارند.

بااین‌حال، رشد بازار خورشیدی نیجریه صرفاً نتیجه جنگ اخیر نیست. واردات پنل‌های چینی پیش از این بحران نیز افزایش یافته بود و مشکلات دیرینه شبکه برق، هزینه بالای سوخت و کاهش قیمت تجهیزات خورشیدی از عوامل مؤثر در گسترش استفاده از این فناوری به شمار می‌روند.

آنچه در ماه‌های اخیر تغییر کرده، انگیزه اقتصادی مصرف‌کنندگان برای کنارگذاشتن موتور برق‌های بنزینی است. با افزایش هزینه سوخت، سامانه‌های خورشیدی با وجود قیمت اولیه نسبتاً بالا، برای تعداد بیشتری از خانوارها و کسب‌وکارهای نیجریه به گزینه‌ای مقرون‌به‌صرفه تبدیل شده‌اند.