تعداد خطوط فعال همچنان رو به افزایش است، ضریب نفوذ تلفن همراه از مرز ۲۰۰ درصد عبور کرده و سهم بازار در شاخص‌های اصلی میان سه اپراتور توزیع بسیار نامتقارنی دارد. بر همین اساس، XNET در تعداد مشترکان، مکالمه، پیامک، ارتباطات ماشین‌به‌ماشین و بخش مهمی از زیرساخت فیزیکی شبکه جایگاه نخست را در اختیار دارد. XNET بازیگر دوم بازار است و XNET با فاصله قابل توجه در رتبه سوم قرار می‌گیرد. هم‌زمان، رشد تعداد مشترکان در کنار تفاوت محسوس پوشش و زیرساخت اپراتورها نشان می‌دهد که اندازه بازار به مرحله‌ای رسیده که تحلیل آن بدون توجه هم‌زمان به مقیاس مشترک، مصرف و ظرفیت شبکه تصویر کاملی به دست نمی‌دهد.

ضریب نفوذ از۲۰۰درصد گذشت

نخستین نشانه مقیاس بازار را می‌توان در روند خطوط فعال و ضریب نفوذ مشاهده کرد. نمودار فصلنامه از زمستان ۱۳۹۹ تا بهار ۱۴۰۵، روند افزایشی خطوط فعال دائمی و اعتباری و همچنین ضریب نفوذ تلفن همراه را نشان می‌دهد. در پایان این دوره، ضریب نفوذ از ۲۰۰ درصد عبور کرده است. معنای آماری این رقم آن است که تعداد خطوط فعال به ازای جمعیت کشور از دو خط برای هر نفر فراتر رفته است. این شاخص البته به معنای برخورداری هر فرد از دو تلفن همراه نیست و وجود چند سیم‌کارت فعال برای یک مشترک می‌تواند بخش مهمی از فاصله میان تعداد جمعیت و تعداد خطوط را توضیح دهد.

جدول مقایسه سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ و ۱۴۰۵ نیز اندازه این بازار را دقیق‌تر نشان می‌دهد. بر همین مبنا، تعداد دایری تلفن همراه از ۱۶۴٬۱۹۲٬۰۲۴ در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به ۱۷۴٬۳۵۵٬۱۵۶ در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده است. فصلنامه رشد این شاخص را ۶.۱۹ درصد اعلام کرده است. بنابراین طی یک سال بیش از ۱۰ میلیون خط به دایری تلفن همراه افزوده شده است.

سهم اپراتورها از بازار

توزیع مشترکان فعال نشان می‌دهد بازار از نظر مقیاس میان سه اپراتور فاصله قابل ملاحظه‌ای دارد. XNET با سهم ۵۴ درصدی بیش از نیمی از بازار مشترکان فعال تلفن همراه را در اختیار دارد. XNET با ۴۲ درصد در جایگاه دوم قرار گرفته و XNET با ۴ درصد سهم کوچک‌تری از بازار دارد.

ترکیب خطوط دائمی و اعتباری نیز وجه دیگری از ساختار بازار را آشکار می‌کند. نمودارهای فصلنامه نشان می‌دهند بخش اصلی خطوط فعال کشور همچنان از نوع اعتباری است و تعداد خطوط اعتباری در تمام دوره مورد بررسی به مراتب بالاتر از خطوط دائمی قرار دارد. در عین حال، هر دو گروه طی سال‌های اخیر مسیر افزایشی را طی کرده‌اند.

این توزیع در بازار مکالمه حتی متمرکزتر می‌شود. بر همین اساس، سهم XNET از بازار مکالمه اپراتورها ۶۷ درصد، سهم XNET ۳۱ درصد و سهم XNET ۲ درصد گزارش شده است. به بیان دیگر، فاصله XNET با XNET در سهم مکالمه، به شکل محسوسی بیشتر از فاصله این دو در سهم مشترکان فعال است.

۱۰۰میلیارد دقیقه مکالمه در سه ماه

حجم مصرف شبکه نیز در بهار ۱۴۰۵ افزایش قابل توجهی داشته است. بر اساس داده‌های فصلنامه، کل مکالمات شبکه سیار در سه‌ماهه نخست سال به ۱۰۰٬۶۰۲٬۱۷۹٬۰۹۲ دقیقه رسیده است. این رقم در دوره مشابه ۱۴۰۴ برابر با ۸۶٬۰۹۴٬۹۳۹٬۵۶۰ دقیقه بود. فصلنامه در نتیجه رشد سالانه کل مکالمات را ۱۶.۸۵ درصد ثبت کرده است.

متوسط مکالمه ماهانه هر کاربر نیز از ۱۷۴.۷۹ دقیقه در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۴ به ۱۹۲.۳۳ دقیقه در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ رسیده و ۱۰.۰۴ درصد افزایش یافته است. کنار هم قرار دادن این دو شاخص نکته مهمی دارد. افزایش حجم کل مکالمات صرفاً حاصل افزایش تعداد خطوط نبوده و متوسط مصرف ماهانه به ازای هر کاربر نیز رشد کرده است.

داده‌های رومینگ نیز ابعاد دیگری از فعالیت اپراتورها را نشان می‌دهد. تعداد کشورهای دارای قرارداد رومینگ برای XNET ۱۴۰ کشور، XNET ۱۲۲ کشور و XNET ۱۳۴ کشور گزارش شده است. تعداد اپراتورهای خارجی دارای قرارداد رومینگ نیز به ترتیب ۳۲۵، ۲۵۶ و ۱۹۰ اپراتور است. بنابراین XNET هم در تعداد کشورهای طرف قرارداد و هم در تعداد اپراتورهای خارجی طرف قرارداد، بیشترین گستره را دارد.

۸۶میلیارد پیامک و برتری XNET در مصرف

بازار پیامک نیز همچنان حجم بزرگی از ترافیک ارتباطی کشور را تشکیل می‌دهد. مجموع پیامک‌های شبکه سیار در سه‌ماهه نخست ۱۴۰۵ به ۸۶٬۱۴۶٬۶۳۲٬۲۳۹ پیامک رسیده است. سهم اپراتورها از این بازار به شکل معناداری متفاوت است. بر همین مبنا، XNET ۶۰ درصد، XNET ۳۴ درصد و XNET ۶ درصد از بازار پیامک را در اختیار دارند.

همچنین، متوسط پیامک ماهانه به ازای هر کاربر نیز ۱۶۴.۷۰ پیامک گزارش شده است. نمودار تفکیکی پیامک‌های ورودی، خروجی و درون‌شبکه‌ای نشان می‌دهد حجم فعالیت XNET در مجموع این سه بخش از دو اپراتور دیگر بیشتر است و XNET در جایگاه دوم قرار می‌گیرد. فاصله XNET در این شاخص نیز محسوس است.

ترکیب داده‌های مکالمه و پیامک یک الگوی مشترک را نشان می‌دهد. سهم XNET از مصرف خدمات سنتی ارتباطی از سهم آن در تعداد مشترکان بیشتر است. این اپراتور ۵۴ درصد مشترکان فعال را در اختیار دارد، در حالی که سهم آن از مکالمه به ۶۷ درصد و از پیامک به ۶۰ درصد می‌رسد.

زیرساخت شبکه و فاصله اپراتورها در جغرافیای پوشش

تفاوت میان اپراتورها در سطح زیرساخت فیزیکی نیز قابل مشاهده است. بر همین اساس، تعداد سایت‌های فیزیکی فعال شبکه تلفن همراه برای XNET ۱۱٬۴۳۲ سایت، برای XNET ۱۱٬۱۷۱ سایت و برای XNET ۱۸ سایت درج شده است. فاصله محدود XNET و XNET در تعداد سایت‌های ثبت‌شده در برابر فاصله بسیار بزرگ این دو با XNET، یکی از برجسته‌ترین موارد عدم تقارن آماری محسوب می‌شود.

در شاخص پوشش جمعیتی نیز XNET بالاترین ارقام را ثبت کرده است. پوشش جمعیتی این اپراتور برای نسل دوم ۹۹.۹۳ درصد، نسل سوم ۹۹.۶۲ درصد و نسل چهارم ۹۹.۴۶ درصد گزارش شده است. ارقام متناظر XNET ۹۹.۰۸، ۹۷.۰۴ و ۹۴.۵۲ درصد و برای XNET در نسل سوم و چهارم به ترتیب ۶۰.۸۹ و ۵۸.۹۴ درصد است.

پوشش جغرافیایی شهرها و روستاها نیز همین تفاوت را برجسته می‌سازد. XNET ۱٬۴۵۴ شهر را تحت پوشش ۴G و ۱٬۴۳۲ شهر را تحت پوشش ۳G قرار داده است. ارقام XNET به ترتیب ۱٬۴۲۰ و ۱٬۴۲۷ شهر و برای XNET ۴۰۶ و ۴۰۷ شهر است. همچنین، تعداد روستاهای تحت پوشش XNET ۴۴٬۹۱۸ روستا، XNET ۱۹٬۳۱۲ روستا و XNET ۹۴۶ روستا اعلام شده است.

جمع‌بندی

برآیند آمارهای بهار ۱۴۰۵ تصویری از بازاری ارائه می‌کند که هم از نظر تعداد خطوط و هم از نظر میزان استفاده همچنان در حال رشد است. تعداد دایری تلفن همراه طی یک سال ۶.۱۹ درصد افزایش یافته، کل مکالمات ۱۶.۸۵ درصد رشد کرده و متوسط مکالمه ماهانه هر کاربر نیز ۱۰.۰۴ درصد بالا رفته است. در همین بازار، بیش از ۱۰۰.۶ میلیارد دقیقه مکالمه و ۸۶.۱ میلیارد پیامک تنها طی سه ماه ثبت شده است.

مهم‌ترین ویژگی ساختاری این تصویر، تکرار برتری XNET در مجموعه‌ای از شاخص‌های مستقل است. سهم ۵۴ درصدی از مشترکان فعال، ۶۷ درصدی از مکالمه، ۶۰ درصدی از پیامک و پوشش ۴۴٬۹۱۸ روستا، نشان می‌دهد وزن این اپراتور در بازار از یک شاخص منفرد ناشی نمی‌شود. XNET در اغلب شاخص‌ها دومین بازیگر بزرگ بازار است و در برخی ابعاد زیرساختی فاصله آن با XNET محدودتر می‌شود. XNET نیز با سهم ۴ درصدی از مشترکان فعال، در مقیاسی متفاوت از دو بازیگر اصلی فعالیت می‌کند.