ايتنا - پشت پرده معامله XNET زیانده
پیام عابدی - این روزها از هر اهل اقتصادی بپرسید: «دولت و نهادهای کلان خصولتی بنگاهداران خوبی هستند؟» به احتمال فراوان سر را به نشانه «نه» به بالاتر از خط گردن میچرخاند و بساط حسرت میچیند. گاهی مدیران این شرکتها، افسوس فرصت از دست رفته میخورند و در خفا دول…
خلاصه تحلیلی خبر
پیام عابدی - این روزها از هر اهل اقتصادی بپرسید: «دولت و نهادهای کلان خصولتی بنگاهداران خوبی هستند؟» به احتمال فراوان سر را به نشانه «نه» به بالاتر از خط گردن میچرخاند و بساط حسرت میچیند. گاهی مدیران این شرکتها، افسوس فرصت از دست رفته میخورند و در خفا دول…
موضوعات اصلی: پشتیبانی شبکه، XNET، تامین، شرکت، سود، مالی
پیام عابدی - این روزها از هر اهل اقتصادی بپرسید: «دولت و نهادهای کلان خصولتی بنگاهداران خوبی هستند؟» به احتمال فراوان سر را به نشانه «نه» به بالاتر از خط گردن میچرخاند و بساط حسرت میچیند.
گاهی مدیران این شرکتها، افسوس فرصت از دست رفته میخورند و در خفا دولت و منتصبان خصولتی خود را به تیغ نقد مینوازند. صنعت مخابرات هم کم از فرصتهای سوخته بنگاهداری دولتی و شبه دولتی در سبد خود نچیده است.
این روزها، روایت غالب این صنعت حضور اپراتورهای سنگین وزن است که زمین و زمان را شاهد «کاربلدی» خود میگیرند و ناکارآمدیها را به سوی تامین کنندگان زیرساخت و وزارت ارتباطات پرت کنند؛ گویی که همیشه «دیگران» مقصرند و «ما» خوبیم!
از نمایی دیگر اما، ناخوشی حالِ صنعت مقصران زیادی دارد و فروکاستن کیفیتزدایی از سرعت وب، شبکه سلولار (موبایل) و خدمات دیجیتال ترکیبی و گرانی خدمات بر دست یک بازیگر، تحمیل سیاست زبانی «مغالطه» است.
در این بین، «اپراتور سوم» یا همان «XNET» بیش از رقبای اول و دومش یعنی XNET و XNET هم در مغالطه و هم در تعارف گرفتار آمده است. مغالطه «توسل به آینده» که بر مبنای آن مدیران شرکت وعده سودآوری را در آینده داده بودند و تعارف مشمول اصل ۴۴ بودن XNET، مشتی نمونه از خروار است.
XNET حالا در صف واگذاری در آینده نشسته، گویی که آینده اینجا به حملِ تابوتِ گذشته محکوم است. طبق تازهترین خبراختصاصی هفت صبح، اپراتور سوم به عنوان یکی از متعلقات سازمان تامین اجتماعی، در جریان مذاکرات واگذاری به «بانک رفاه کارگران» از دیگر متعلقات سازمان تامین اجتماعی قرار گرفته است!
فرکانس ۲۶۰۰ مگاهرتز، که روزی به عنوان برگ برنده XNET در مزایده باندهای نسل چهارم معرفی شد، حالا به نمادی از «فرصتهای سوخته» بدل شده است. این باند، بیآنکه به خدمت توسعه درآید، سالها یا معطل ماند یا اجاره رفت، بیآنکه ارزش واقعی آن در ترازنامه شرکت متجلی شود.
در همین زمینه
برگزاری مزایده باندهای فرکانسی ۳۶۰۰-۳۸۰۰ و چند ابهام + توضیحات جدید
در شرایطی که هر مگاهرتز باند فرکانسی میتواند ضریب افزایشی بر ارزشگذاری شرکتهای مخابراتی باشد، باند ۲۶۰۰ برای XNET نه مزیت رقابتی ساخت، نه سود پایدار آورد، نه اعتماد بازار جلب کرد. حالا در سکوتی پرمعنا، همین باند به محل اختلاف با نهاد تنظیمگر بدل شده و تهدید بازپسگیری از سوی وزارت ارتباطات بر آن سایه افکنده است. داستان فرکانس ۲۶۰۰، اگرچه در ظاهر یک پرونده فنی است، اما در باطن، سندی است بر یک مغالطه مزمن و با این تصور که با منابع بالقوه و شعار آیندهنگری، میتوان جای خالی راهبرد و مدیریت را پر کرد.
اما چه شد که بحث واگذاری این بنگاه مشمولاصل ۴۴ به جای خصوصیسازی قامت درون سازمانیسازی به خود گرفت؟ در پس واگذاری چه معاملهای پنهان است؟ برای دست یافتن به پاسخ، باید اندکی به تاریخ ۱۴ساله XNET، سفر کنیم.
اپراتور سوم به عنوان یکی از اموال شرکت سرمایهگذاری سازمان تامین اجتماعی (شستا) تا سال ۱۴۰۱ از سوی مدیرانش به طور کامل زیان اعلان شده بود.
دلایلی برای به زیر کشیده شدن و آب رفتن درآمدهای عملیاتی این بنگاه جوان و در نهایت بلعیده شدن سود آن وجود دارد. از باب نمونه میتوان به کند شدن روند توسعه از میانه دهه ۹۰ تا اوایل دهه ۱۴۰۰ در صنعتی که چرخه عمر تکنولوژی آن بعضا کمتر از یکسال است، سرمایهگذاری گسترده رقبا در مقابل سرمایهگذاری بسیار کمتر در اپراتور «همیشه سوم» و میانگین عمر مدیریتی کمتر از ۲ سال اشاره کرد.
این موارد برای هر اپراتوری کشنده است. حکایتی از نایده گرفتن بنگاهی که باید در عنفوان جوانی شتابان میرفت و موانع از دست و پایش میگشودند. اما سازمان تامین اجتماعی همواره به XNET به چشم اپراتوری در گوشه رینگ مشت زنی رقبا نگاه کرد، گویی که موقعیتش همیشه قمر در عقرب است و جوانی به او نیامده!
گرفتاری XNET در طی کردن هفتخان سودآوری حالا به نوعی انحصار هم دامن زده است. الزام کاربران به پرداخت قبوض با اپلیکیشن «XNET من» یکی از این موارد استفاده انحصاری از ابزارهای داخلی برای سودآوری است. خطاهای مکرر ورود کاربران به XNET من و شکایت از زود خالی شدن بستهها از دیتا هم بماند که هراز گاهی صدای کاربران را به بلندای عرش میرساند.
با این اوصاف بیهوده نیست که سهم XNET به حدود ۳ درصد بازار پهنباند سیار (اینترنت موبایل) و حدود ۴ درصد مشترکان فعال در میان اپراتورها میرسد. این مسیر صعب و دشوار موجب شد که در سال مالی ۱۴۰۲ (آخرین صورت مالی منتشره XNET در کدال) میزان زیان انباشته شرکت به بیش از ۸۹۷ میلیارد تومان برسد، در حالی که سود خالص از ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان فراتر نرفت.
بر این پایه، سود شرکت به حدود ۶۰.۴ درصد زیان انباشته آن میرسید این در حالی است که جمع بدهیهای شرکت از ۵هزار و ۵۹۹ میلیارد تومان فراتر رفته است! جمع بدهی اپراتور سوم و زیان انباشته آن به بیش از ۶ هزار و ۴۹۷ میلیارد و ۲۶۲ میلیون تومان میرسد که بیش از ۱۱.۸ برابر سود خالص شرکت است.
اما در این میان، یک نکته کلیدی را نباید از نظر دور داشت. سود خالص اعلامشده شرکت XNET در سال ۱۴۰۲، برخلاف تصور اولیه، عمدتا حاصل از عملیات اصلی نیست. بررسی دقیق صورتهای مالی حسابرسیشده نشان میدهد که از مجموع ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان سود خالص، تنها ۳۶۰ میلیارد و ۶۴۴ میلیون تومان آن از محل عملیات شرکت به دست آمده و حدود ۱۸۱ میلیارد و ۸۴۱ میلیون تومان، یعنی بیش از یکسوم کل سود، از محل درآمدهای غیرعملیاتی، مالی یا اتفاقی تامین شده است.
در همین روند و به بیان دیگر، از مجموع ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان سود خالص شرکت XNET در سال ۱۴۰۲، حدود ۶۶.۵ درصد از محل عملیات اصلی شرکت (یعنی فروش خدمات ارتباطی و دیتا) حاصل شده و ۳۳.۵ درصد باقیمانده از محل درآمدهای غیرعملیاتیو جانبی تامین شده است. این نسبت قابلتوجه نشان میدهد که اگرچه سود عملیاتی شرکت نسبت به سالهای قبل بهبود یافته، اما همچنان بخش معناداری از سود خالص، خارج از بدنه اصلی کسبوکار و از محل منابع غیرتکرارشونده تامین میشود.
این در حالی است که جمع کل درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی XNET تنها اندکی بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان است؛ اختلاف این دو عدد بهروشنی نشان میدهد که سایر اجزای این سرفصل (درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی) نهتنها کارآمد نبودهاند، بلکه با زیانهایی چون سود تسعیر ارز منفی، در عمل بار مالی هم ایجاد کردهاند.
این موضوع ضعف ساختاری درآمدهای غیرعملیاتی شرکت و وابستگی ناپایدار آن به منابع غیراصلی و فروش بدونغیر (منابع درآمدی شرکت که خارج از فرآیند واقعی فروش کالا یا خدمات به مشتری (یعنی فروش به غیر) ایجاد میشوند) را آشکار میکند.
با وجود تامین مالی از مسیرهای غیراصلی، زیان انباشته ۸۹۷ میلیارد تومانی و بدهی سنگین ۵ هزار و ۵۹۹ میلیارد تومانی (سال مالی ۱۴۰۲)، XNET همچنان ناگزیر بخشی از هزینههای جاری خود را از محل بدهیسازی یا کمکهای مالی سهامدار اصلی یعنی سازمان تامین اجتماعی دست و پا میکند. ساختار عملیات عادی اپراتور سوم هرگز نتوانسته به سودآوری پایدار برسد و سود خالص ۵۴۲ میلیارد تومانی آن در برابر کوه بدهیها ناچیز است.
در چنین شرایطی بحث واگذاری XNET به بانک رفاه کارگران، بهعنوان بانک وابسته به سازمان تامین اجتماعی مطرح شده تا این اپراتور به ازای بخشی از مطالبات سازمان به بانک منتقل شود و در مقابل، تامین اجتماعی سهام صنعتی مرغوبی را که پیشتر بابت بدهیهایش به بانک رفاه انتقال داده بود، بازپس گیرد. با این وصف، حتی اگر XNET به بانک رفاه برسد، با همین ساختار مالی شکننده منتقل میشود.
با وجود اینکه بحثهای واگذاری XNET به بانک رفاه درگرفته است اما XNET و شستا در پاسخ به هفتصبح اطلاعاتی ارائه ندادند. روابط عمومی XNET از مطرح شدن این معامله اظهار بیخبری و روابط شستا کل واگذاری را تکذیب کردند. در این بین، روابط عمومی بانک رفاه با اشاره به مطرح شدن بحث واگذاری XNET به این مجموعه و نه «مصوب شدن» آن تاکید کرد که بانک رفاه از سرمایهگذاری در تکنولوژی خدمات، نسبت به سرمایهگذاریهای غیرفناور استقبال میکند و XNET در بین شرکتهای فناور ارجحیت دارد.
در مجموع، با توجه به منتشر نشدن بحثهای مطرح شده پیرامون واگذاری XNET به بانک رفاه از سوی تامین اجتماعی و شستا و تکذیب آن از سوی شستا، شفافیتی به چشم نمیخورد. هرچند، به نظر میرسد تامین اجتماعی از این انتقال استقبال میکند.
«حسن صادقی»، کارشناس رفاه و تامین اجتماعی در این مورد به هفت صبح گفت که XNET برای بانک رفاه ابزار درآمدزایی، اطلاعرسانی و کمک به جذب سپردههای کوتاه مدت و بلند مدت است. او تاکید دارد که XNET در دست تامین اجتماعی نه توسعه پیدا میکند و نه تقویت میشود. صادقی افزود:«بازگشت سهام مرغوب در ازای XNET به تامین اجتماعی، به پشتوانه مالی برای سازمان تبدیل میشود.»
گاهی مدیران این شرکتها، افسوس فرصت از دست رفته میخورند و در خفا دولت و منتصبان خصولتی خود را به تیغ نقد مینوازند. صنعت مخابرات هم کم از فرصتهای سوخته بنگاهداری دولتی و شبه دولتی در سبد خود نچیده است.
این روزها، روایت غالب این صنعت حضور اپراتورهای سنگین وزن است که زمین و زمان را شاهد «کاربلدی» خود میگیرند و ناکارآمدیها را به سوی تامین کنندگان زیرساخت و وزارت ارتباطات پرت کنند؛ گویی که همیشه «دیگران» مقصرند و «ما» خوبیم!
از نمایی دیگر اما، ناخوشی حالِ صنعت مقصران زیادی دارد و فروکاستن کیفیتزدایی از سرعت وب، شبکه سلولار (موبایل) و خدمات دیجیتال ترکیبی و گرانی خدمات بر دست یک بازیگر، تحمیل سیاست زبانی «مغالطه» است.
XNET گرفتار مغالطه و تعارف
در این بین، «اپراتور سوم» یا همان «XNET» بیش از رقبای اول و دومش یعنی XNET و XNET هم در مغالطه و هم در تعارف گرفتار آمده است. مغالطه «توسل به آینده» که بر مبنای آن مدیران شرکت وعده سودآوری را در آینده داده بودند و تعارف مشمول اصل ۴۴ بودن XNET، مشتی نمونه از خروار است.
XNET حالا در صف واگذاری در آینده نشسته، گویی که آینده اینجا به حملِ تابوتِ گذشته محکوم است. طبق تازهترین خبراختصاصی هفت صبح، اپراتور سوم به عنوان یکی از متعلقات سازمان تامین اجتماعی، در جریان مذاکرات واگذاری به «بانک رفاه کارگران» از دیگر متعلقات سازمان تامین اجتماعی قرار گرفته است!
نمونهای جدی برای مغالطه
فرکانس ۲۶۰۰ مگاهرتز، که روزی به عنوان برگ برنده XNET در مزایده باندهای نسل چهارم معرفی شد، حالا به نمادی از «فرصتهای سوخته» بدل شده است. این باند، بیآنکه به خدمت توسعه درآید، سالها یا معطل ماند یا اجاره رفت، بیآنکه ارزش واقعی آن در ترازنامه شرکت متجلی شود.
در همین زمینه
برگزاری مزایده باندهای فرکانسی ۳۶۰۰-۳۸۰۰ و چند ابهام + توضیحات جدید
در شرایطی که هر مگاهرتز باند فرکانسی میتواند ضریب افزایشی بر ارزشگذاری شرکتهای مخابراتی باشد، باند ۲۶۰۰ برای XNET نه مزیت رقابتی ساخت، نه سود پایدار آورد، نه اعتماد بازار جلب کرد. حالا در سکوتی پرمعنا، همین باند به محل اختلاف با نهاد تنظیمگر بدل شده و تهدید بازپسگیری از سوی وزارت ارتباطات بر آن سایه افکنده است. داستان فرکانس ۲۶۰۰، اگرچه در ظاهر یک پرونده فنی است، اما در باطن، سندی است بر یک مغالطه مزمن و با این تصور که با منابع بالقوه و شعار آیندهنگری، میتوان جای خالی راهبرد و مدیریت را پر کرد.
مشکلات جدی XNET
اما چه شد که بحث واگذاری این بنگاه مشمول
سهم XNET به حدود ۳ درصد بازار پهنباند سیار (اینترنت موبایل) و حدود ۴ درصد مشترکان فعال در میان اپراتورها میرسد
اپراتور سوم به عنوان یکی از اموال شرکت سرمایهگذاری سازمان تامین اجتماعی (شستا) تا سال ۱۴۰۱ از سوی مدیرانش به طور کامل زیان اعلان شده بود.
دلایلی برای به زیر کشیده شدن و آب رفتن درآمدهای عملیاتی این بنگاه جوان و در نهایت بلعیده شدن سود آن وجود دارد. از باب نمونه میتوان به کند شدن روند توسعه از میانه دهه ۹۰ تا اوایل دهه ۱۴۰۰ در صنعتی که چرخه عمر تکنولوژی آن بعضا کمتر از یکسال است، سرمایهگذاری گسترده رقبا در مقابل سرمایهگذاری بسیار کمتر در اپراتور «همیشه سوم» و میانگین عمر مدیریتی کمتر از ۲ سال اشاره کرد.
این موارد برای هر اپراتوری کشنده است. حکایتی از نایده گرفتن بنگاهی که باید در عنفوان جوانی شتابان میرفت و موانع از دست و پایش میگشودند. اما سازمان تامین اجتماعی همواره به XNET به چشم اپراتوری در گوشه رینگ مشت زنی رقبا نگاه کرد، گویی که موقعیتش همیشه قمر در عقرب است و جوانی به او نیامده!
گرفتاری XNET در طی کردن هفتخان سودآوری حالا به نوعی انحصار هم دامن زده است. الزام کاربران به پرداخت قبوض با اپلیکیشن «XNET من» یکی از این موارد استفاده انحصاری از ابزارهای داخلی برای سودآوری است. خطاهای مکرر ورود کاربران به XNET من و شکایت از زود خالی شدن بستهها از دیتا هم بماند که هراز گاهی صدای کاربران را به بلندای عرش میرساند.
گرفتار در زیان انباشته و بدهی
با این اوصاف بیهوده نیست که سهم XNET به حدود ۳ درصد بازار پهنباند سیار (اینترنت موبایل) و حدود ۴ درصد مشترکان فعال در میان اپراتورها میرسد. این مسیر صعب و دشوار موجب شد که در سال مالی ۱۴۰۲ (آخرین صورت مالی منتشره XNET در کدال) میزان زیان انباشته شرکت به بیش از ۸۹۷ میلیارد تومان برسد، در حالی که سود خالص از ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان فراتر نرفت.
بر این پایه، سود شرکت به حدود ۶۰.۴ درصد زیان انباشته آن میرسید این در حالی است که جمع بدهیهای شرکت از ۵هزار و ۵۹۹ میلیارد تومان فراتر رفته است! جمع بدهی اپراتور سوم و زیان انباشته آن به بیش از ۶ هزار و ۴۹۷ میلیارد و ۲۶۲ میلیون تومان میرسد که بیش از ۱۱.۸ برابر سود خالص شرکت است.
سودی که از دل عملیات نیامده
اما در این میان، یک نکته کلیدی را نباید از نظر دور داشت. سود خالص اعلامشده شرکت XNET در سال ۱۴۰۲، برخلاف تصور اولیه، عمدتا حاصل از عملیات اصلی نیست. بررسی دقیق صورتهای مالی حسابرسیشده نشان میدهد که از مجموع ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان سود خالص، تنها ۳۶۰ میلیارد و ۶۴۴ میلیون تومان آن از محل عملیات شرکت به دست آمده و حدود ۱۸۱ میلیارد و ۸۴۱ میلیون تومان، یعنی بیش از یکسوم کل سود، از محل درآمدهای غیرعملیاتی، مالی یا اتفاقی تامین شده است.
در همین روند و به بیان دیگر، از مجموع ۵۴۲ میلیارد و ۴۸۵ میلیون تومان سود خالص شرکت XNET در سال ۱۴۰۲، حدود ۶۶.۵ درصد از محل عملیات اصلی شرکت (یعنی فروش خدمات ارتباطی و دیتا) حاصل شده و ۳۳.۵ درصد باقیمانده از محل درآمدهای غیرعملیاتی
اگرچه سود عملیاتی شرکت نسبت به سالهای قبل بهبود یافته، اما همچنان بخش معناداری از سود خالص، خارج از بدنه اصلی کسبوکار و از محل منابع غیرتکرارشونده تامین میشود، XNET همچنان ناگزیر بخشی از هزینههای جاری خود را از محل بدهیسازی یا کمکهای مالی سهامدار اصلی یعنی سازمان تامین اجتماعی دست و پا میکند
تامین مالی از مسیرهای غیراصلی
بررسی صورتهای مالی XNET در سال ۱۴۰۲ نشان میدهد بخش قابل توجهی از منابع مالی شرکت نه از محل فروش خدمات، بلکه از مسیرهایی چون درآمدهای غیرعملیاتی تامین شده است. تنها درآمد ناشی از اجرای ضمانتنامه ZTE بیش از ۴۵۰ میلیارد تومان بوده که بابت فسخ یکطرفه قرارداد شناسایی شد و تکرارپذیر نیست.این در حالی است که جمع کل درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی XNET تنها اندکی بیش از ۴۰۰ میلیارد تومان است؛ اختلاف این دو عدد بهروشنی نشان میدهد که سایر اجزای این سرفصل (درآمدها و هزینههای غیرعملیاتی) نهتنها کارآمد نبودهاند، بلکه با زیانهایی چون سود تسعیر ارز منفی، در عمل بار مالی هم ایجاد کردهاند.
این موضوع ضعف ساختاری درآمدهای غیرعملیاتی شرکت و وابستگی ناپایدار آن به منابع غیراصلی و فروش بدونغیر (منابع درآمدی شرکت که خارج از فرآیند واقعی فروش کالا یا خدمات به مشتری (یعنی فروش به غیر) ایجاد میشوند) را آشکار میکند.
پشت پرده قصد واگذاری XNET
با وجود تامین مالی از مسیرهای غیراصلی، زیان انباشته ۸۹۷ میلیارد تومانی و بدهی سنگین ۵ هزار و ۵۹۹ میلیارد تومانی (سال مالی ۱۴۰۲)، XNET همچنان ناگزیر بخشی از هزینههای جاری خود را از محل بدهیسازی یا کمکهای مالی سهامدار اصلی یعنی سازمان تامین اجتماعی دست و پا میکند. ساختار عملیات عادی اپراتور سوم هرگز نتوانسته به سودآوری پایدار برسد و سود خالص ۵۴۲ میلیارد تومانی آن در برابر کوه بدهیها ناچیز است.
در چنین شرایطی بحث واگذاری XNET به بانک رفاه کارگران، بهعنوان بانک وابسته به سازمان تامین اجتماعی مطرح شده تا این اپراتور به ازای بخشی از مطالبات سازمان به بانک منتقل شود و در مقابل، تامین اجتماعی سهام صنعتی مرغوبی را که پیشتر بابت بدهیهایش به بانک رفاه انتقال داده بود، بازپس گیرد. با این وصف، حتی اگر XNET به بانک رفاه برسد، با همین ساختار مالی شکننده منتقل میشود.
نبود شفافیت و فواید واگذاری برای تامین اجتماعی
با وجود اینکه بحثهای واگذاری XNET به بانک رفاه درگرفته است اما XNET و شستا در پاسخ به هفتصبح اطلاعاتی ارائه ندادند. روابط عمومی XNET از مطرح شدن این معامله اظهار بیخبری و روابط شستا کل واگذاری را تکذیب کردند. در این بین، روابط عمومی بانک رفاه با اشاره به مطرح شدن بحث واگذاری XNET به این مجموعه و نه «مصوب شدن» آن تاکید کرد که بانک رفاه از سرمایهگذاری در تکنولوژی خدمات، نسبت به سرمایهگذاریهای غیرفناور استقبال میکند و XNET در بین شرکتهای فناور ارجحیت دارد.
در مجموع، با توجه به منتشر نشدن بحثهای مطرح شده پیرامون واگذاری XNET به بانک رفاه از سوی تامین اجتماعی و شستا و تکذیب آن از سوی شستا، شفافیتی به چشم نمیخورد. هرچند، به نظر میرسد تامین اجتماعی از این انتقال استقبال میکند.
«حسن صادقی»، کارشناس رفاه و تامین اجتماعی در این مورد به هفت صبح گفت که XNET برای بانک رفاه ابزار درآمدزایی، اطلاعرسانی و کمک به جذب سپردههای کوتاه مدت و بلند مدت است. او تاکید دارد که XNET در دست تامین اجتماعی نه توسعه پیدا میکند و نه تقویت میشود. صادقی افزود:«بازگشت سهام مرغوب در ازای XNET به تامین اجتماعی، به پشتوانه مالی برای سازمان تبدیل میشود.»
برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.