ايتنا - فیسبوک بدون رضایت شفاف به عکسهای کاربران دسترسی داشت؛ جریمه ۸۰۵ میلیون یورویی متا
سازمان حفاظت از دادههای شخصی ایتالیا شرکت متا، مالک فیسبوک، را به دلیل دسترسی به عکسها، ویدئوها و اطلاعات مرتبط با آنها در گوشیهای اندرویدی کاربران، بدون دریافت رضایت آگاهانه و مشخص، ۸۰۵ میلیون یورو جریمه کرده است. این پرونده به یکی از قابلیتهای اپلیکیشن…
خلاصه تحلیلی خبر
سازمان حفاظت از دادههای شخصی ایتالیا شرکت متا، مالک فیسبوک، را به دلیل دسترسی به عکسها، ویدئوها و اطلاعات مرتبط با آنها در گوشیهای اندرویدی کاربران، بدون دریافت رضایت آگاهانه و مشخص، ۸۰۵ میلیون یورو جریمه کرده است. این پرونده به یکی از قابلیتهای اپلیکیشن…
موضوعات اصلی: پشتیبانی شبکه، هوش مصنوعی، متا، کرده، کاربران، دسترسی
سازمان حفاظت از دادههای شخصی ایتالیا شرکت متا، مالک فیسبوک، را به دلیل دسترسی به عکسها، ویدئوها و اطلاعات مرتبط با آنها در گوشیهای اندرویدی کاربران، بدون دریافت رضایت آگاهانه و مشخص، ۸۰۵ میلیون یورو جریمه کرده است.
این پرونده به یکی از قابلیتهای اپلیکیشن فیسبوک مربوط میشود که عکسها و ویدئوهای ذخیرهشده در گالری گوشی را هنگام مرور شبکه اجتماعی به کاربران پیشنهاد میدهد تا در صورت تمایل آنها را منتشر کنند. مقامهای ایتالیایی معتقدند متا بدون اطلاعرسانی شفاف و دریافت رضایت جداگانه، به اطلاعات گالری کاربران دسترسی پیدا کرده است.
قابلیت مورد بحث با عنوان «دریافت پیشنهاد از گالری هنگام مرور فیسبوک» از سال ۲۰۲۳ در دسترس کاربران قرار گرفته است. بررسیهای سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا نشان داد که اپلیکیشن فیسبوک برای دسترسی به گالری گوشی، از یک مجوز عمومی اندروید استفاده میکند که چندین قابلیت مختلف برنامه را پوشش میدهد.
مشکل این بود که پیش از درخواست مجوز، پیامی عمومی درباره فعالسازی قابلیتهای دیگر نمایش داده میشد؛ پیامی که بهروشنی توضیح نمیداد تأیید آن به فیسبوک اجازه میدهد از عکسها و ویدئوهای موجود در گالری گوشی نیز برای ارائه پیشنهادهای انتشار استفاده کند.
نکته مهمتر اینکه این قابلیت بهصورت پیشفرض فعال بود. به گفته نهاد ناظر ایتالیایی، مجوز مورد استفاده میتوانست امکان دسترسی اپلیکیشن به کل آرشیو تصاویر دستگاه را فراهم کند؛ درحالیکه کاربران و حتی مقام ناظر امکان بررسی دقیق اینکه کدام اطلاعات واقعاً مورد استفاده قرار گرفتهاند را نداشتند.
سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا برآورد کرده است که حدود ۲۰ میلیون کاربر اندرویدی در این کشور ممکن است تحت تأثیر این رویه قرار گرفته باشند. این نهاد برای تعیین مبلغ جریمه، عواملی مانند تعداد زیاد کاربران، طولانی بودن دوره تخلف، سابقه قبلی متا در پروندههای مرتبط با حریم خصوصی و همکاری ناکافی این شرکت در جریان تحقیقات را در نظر گرفته است. مبلغ جریمه معادل حدود ۰٫۴۷ درصد از درآمد جهانی گروه متا اعلام شده است.
این پرونده بر اساس ماده ۱۲۲ قانون حفاظت از دادههای ایتالیا بررسی شده است؛ مادهای که مفاد دستورالعمل اروپایی حریم خصوصی الکترونیکی (ePrivacy) را در قوانین این کشور اجرا میکند. بر اساس این مقررات، دسترسی به اطلاعات ذخیرهشده در تلفن هوشمند به رضایت آزادانه و آگاهانه کاربر نیاز دارد.

بر اساس حکم صادرشده، متا باید ظرف ۶۰ روز تغییرات لازم را اعمال کند. مهمترین الزامات عبارتاند از
• قابلیت پیشنهاد عکس از گالری باید بهصورت پیشفرض غیرفعال باشد؛ حتی برای کاربرانی که قبلاً مجوز دسترسی عمومی به تصاویر را صادر کردهاند.
• اپلیکیشن باید پیش از فعالسازی این قابلیت، رضایت جداگانه و مشخص کاربر را دریافت کند.
• متا باید بهروشنی توضیح دهد این قابلیت چه اطلاعاتی را دریافت میکند، با چه هدفی از آنها استفاده میشود و چگونه میتوان آن را غیرفعال کرد.
این شرکت همچنین باید گزارش اقدامات اولیه خود را ظرف ۳۰ روز و جزئیات اقدامات اصلاحی را حداکثر ظرف ۹۰ روز به نهاد ناظر ارائه کند.
متا با تصمیم مقامهای ایتالیایی مخالفت کرده و اعلام کرده است که تفسیر آنها از قوانین نادرست و مبلغ جریمه نامتناسب است. این شرکت تأکید دارد که قابلیت مورد بحث برای آسانتر کردن انتشار عکسها و ویدئوها طراحی شده و فعالشدن آن به اعطای مجوز از سوی کاربر در تنظیمات دستگاه نیاز دارد. متا همچنین قصد دارد به این تصمیم اعتراض کند.
بااینحال، سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا تأکید کرده است که تحقیقات این پرونده درباره استفاده احتمالی از تصاویر کاربران برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی نبوده است. بررسیها صرفاً به دسترسی اپلیکیشن فیسبوک به محتوای گالری گوشی و اعتبار رضایتی مربوط میشود که از کاربران دریافت شده است. این نهاد اعلام کرده است که موضوع استفاده از محتوای گالری برای آموزش هوش مصنوعی را در این پرونده بررسی نکرده و متا نیز چنین استفادهای را رد کرده است.
این پرونده بار دیگر نشان میدهد که اعطای یک مجوز عمومی به اپلیکیشن برای دسترسی به اطلاعات گوشی، لزوماً به معنای رضایت آگاهانه کاربر برای تمام کاربردهای آن اطلاعات نیست. موضوعی که با گسترش قابلیتهای مبتنی بر عکس و هوش مصنوعی در شبکههای اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
این پرونده به یکی از قابلیتهای اپلیکیشن فیسبوک مربوط میشود که عکسها و ویدئوهای ذخیرهشده در گالری گوشی را هنگام مرور شبکه اجتماعی به کاربران پیشنهاد میدهد تا در صورت تمایل آنها را منتشر کنند. مقامهای ایتالیایی معتقدند متا بدون اطلاعرسانی شفاف و دریافت رضایت جداگانه، به اطلاعات گالری کاربران دسترسی پیدا کرده است.
مشکل از کجا شروع شد؟
قابلیت مورد بحث با عنوان «دریافت پیشنهاد از گالری هنگام مرور فیسبوک» از سال ۲۰۲۳ در دسترس کاربران قرار گرفته است. بررسیهای سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا نشان داد که اپلیکیشن فیسبوک برای دسترسی به گالری گوشی، از یک مجوز عمومی اندروید استفاده میکند که چندین قابلیت مختلف برنامه را پوشش میدهد.
مشکل این بود که پیش از درخواست مجوز، پیامی عمومی درباره فعالسازی قابلیتهای دیگر نمایش داده میشد؛ پیامی که بهروشنی توضیح نمیداد تأیید آن به فیسبوک اجازه میدهد از عکسها و ویدئوهای موجود در گالری گوشی نیز برای ارائه پیشنهادهای انتشار استفاده کند.
نکته مهمتر اینکه این قابلیت بهصورت پیشفرض فعال بود. به گفته نهاد ناظر ایتالیایی، مجوز مورد استفاده میتوانست امکان دسترسی اپلیکیشن به کل آرشیو تصاویر دستگاه را فراهم کند؛ درحالیکه کاربران و حتی مقام ناظر امکان بررسی دقیق اینکه کدام اطلاعات واقعاً مورد استفاده قرار گرفتهاند را نداشتند.
حدود ۲۰ میلیون کاربر ممکن است تحت تأثیر قرار گرفته باشند
سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا برآورد کرده است که حدود ۲۰ میلیون کاربر اندرویدی در این کشور ممکن است تحت تأثیر این رویه قرار گرفته باشند. این نهاد برای تعیین مبلغ جریمه، عواملی مانند تعداد زیاد کاربران، طولانی بودن دوره تخلف، سابقه قبلی متا در پروندههای مرتبط با حریم خصوصی و همکاری ناکافی این شرکت در جریان تحقیقات را در نظر گرفته است. مبلغ جریمه معادل حدود ۰٫۴۷ درصد از درآمد جهانی گروه متا اعلام شده است.
این پرونده بر اساس ماده ۱۲۲ قانون حفاظت از دادههای ایتالیا بررسی شده است؛ مادهای که مفاد دستورالعمل اروپایی حریم خصوصی الکترونیکی (ePrivacy) را در قوانین این کشور اجرا میکند. بر اساس این مقررات، دسترسی به اطلاعات ذخیرهشده در تلفن هوشمند به رضایت آزادانه و آگاهانه کاربر نیاز دارد.
متا ۶۰ روز برای اصلاح قابلیت فرصت دارد
بر اساس حکم صادرشده، متا باید ظرف ۶۰ روز تغییرات لازم را اعمال کند. مهمترین الزامات عبارتاند از
• قابلیت پیشنهاد عکس از گالری باید بهصورت پیشفرض غیرفعال باشد؛ حتی برای کاربرانی که قبلاً مجوز دسترسی عمومی به تصاویر را صادر کردهاند.
• اپلیکیشن باید پیش از فعالسازی این قابلیت، رضایت جداگانه و مشخص کاربر را دریافت کند.
• متا باید بهروشنی توضیح دهد این قابلیت چه اطلاعاتی را دریافت میکند، با چه هدفی از آنها استفاده میشود و چگونه میتوان آن را غیرفعال کرد.
این شرکت همچنین باید گزارش اقدامات اولیه خود را ظرف ۳۰ روز و جزئیات اقدامات اصلاحی را حداکثر ظرف ۹۰ روز به نهاد ناظر ارائه کند.
واکنش متا به جریمه سنگین ایتالیا
متا با تصمیم مقامهای ایتالیایی مخالفت کرده و اعلام کرده است که تفسیر آنها از قوانین نادرست و مبلغ جریمه نامتناسب است. این شرکت تأکید دارد که قابلیت مورد بحث برای آسانتر کردن انتشار عکسها و ویدئوها طراحی شده و فعالشدن آن به اعطای مجوز از سوی کاربر در تنظیمات دستگاه نیاز دارد. متا همچنین قصد دارد به این تصمیم اعتراض کند.
بااینحال، سازمان حفاظت از دادههای ایتالیا تأکید کرده است که تحقیقات این پرونده درباره استفاده احتمالی از تصاویر کاربران برای آموزش مدلهای هوش مصنوعی نبوده است. بررسیها صرفاً به دسترسی اپلیکیشن فیسبوک به محتوای گالری گوشی و اعتبار رضایتی مربوط میشود که از کاربران دریافت شده است. این نهاد اعلام کرده است که موضوع استفاده از محتوای گالری برای آموزش هوش مصنوعی را در این پرونده بررسی نکرده و متا نیز چنین استفادهای را رد کرده است.
این پرونده بار دیگر نشان میدهد که اعطای یک مجوز عمومی به اپلیکیشن برای دسترسی به اطلاعات گوشی، لزوماً به معنای رضایت آگاهانه کاربر برای تمام کاربردهای آن اطلاعات نیست. موضوعی که با گسترش قابلیتهای مبتنی بر عکس و هوش مصنوعی در شبکههای اجتماعی اهمیت بیشتری پیدا کرده است.
برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.