وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در آیین افتتاحیه هفته جهانی فضا، با تبریک این مناسبت به دانشمندان، نخبگان، پژوهشگران، دانشگاهیان و فعالان صنعت فضایی کشور، یاد شهدای جنگ رمضان و همه شهدای عرصه فناوری و دفاع از کشور را گرامی داشت و از تلاش‌های مجموعه‌های فعال در صنعت فضایی قدردانی کرد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات با اشاره به اینکه در سال‌های اخیر دستاوردهای فنی قابل توجهی در صنعت فضایی کشور به دست آمده است، گفت: در کنار موضوع اقتدار و دستاوردهای فناورانه، باید به ظرفیت اقتصادی صنعت فضایی و نقش آن در آینده اقتصاد کشور نیز توجه ویژه‌ای داشته باشیم.
اقتصاد فضایی؛ بازاری با رشد سالانه ۹ درصد
هاشمی با اشاره به برآوردهای مجمع جهانی اقتصاد و مؤسسه مکنزی درباره آینده اقتصاد فضایی، اظهار کرد: بر اساس این برآوردها، حجم اقتصاد فضایی جهان تا سال ۲۰۳۵ به حدود یک‌هزار و ۸۰۰ میلیارد دلار خواهد رسید؛ در حالی که رشد سالانه این صنعت حدود ۹ درصد برآورد می‌شود که تقریباً دو برابر رشد اسمی اقتصاد جهانی است.
وی افزود: این ارقام نشان می‌دهد که اقتصاد فضایی ظرفیت قابل توجهی برای خلق ارزش دارد و ضروری است جهت‌گیری سیاست‌گذاری کشور نیز متناسب با این روند تنظیم شود.
وزیر ارتباطات با تأکید بر ضرورت تغییر پارادایم در سیاست‌گذاری این حوزه، ادامه داد: توسعه فناوری اقدامی ارزشمند و قابل تقدیر است، اما زمانی ارزش واقعی خود را پیدا می‌کند که بهره‌بردار نیز در کنار توسعه‌دهنده فناوری قرار گیرد. از این منظر باید از رویکرد عرضه‌محور به سمت تقاضامحوری حرکت کنیم.
صنعت فضایی باید وارد زندگی مردم شود
هاشمی با بیان اینکه کشور در حوزه‌های مختلف نیازهای فزاینده‌ای به خدمات فضایی دارد، گفت: اگر بهره‌بردار در کنار فعالان صنعت فضایی قرار گیرد، فضای جدیدی برای توسعه این صنعت شکل می‌گیرد و صنعت فضایی زمانی در حوزه اقتصاد پایدار خواهد شد که خدمات آن در جریان زندگی مردم قرار گیرد.
وی یکی از نمونه‌های این رویکرد را توجه به نسل آینده و ترویج فرهنگ فضایی در میان کودکان و نوجوانان دانست و از برنامه‌های کانون پرورش فکری کودکان و نوجوانان در این زمینه قدردانی کرد.
وزیر ارتباطات افزود: آشنا کردن کودکان و نوجوانان با فناوری فضایی و ایجاد تصویر و علاقه نسبت به این حوزه، از همان سال‌های نخست می‌تواند مسیر انتخاب و فعالیت نسل آینده را تحت تأثیر قرار دهد. همکاری وزارت آموزش و پرورش، وزارت دفاع، وزارت ارتباطات، بخش خصوصی و شرکت‌های دانش‌بنیان در این زمینه، نمونه‌ای از یک کار تیمی موفق است.
شبکه اینترنت ماهواره‌ای جایگزین شبکه‌های زمینی نمی‌شود
هاشمی با اشاره به نیازهای ارتباطی کشور و تکالیف برنامه‌ای برای پوشش روستاهای بالای ۲۰ خانوار، گفت: برای مناطقی که به دلیل شرایط جغرافیایی و صعب‌العبور بودن، ایجاد ارتباط زمینی با کیفیت در آنها زمان‌بر است، باید از هم‌اکنون ریل‌گذاری لازم برای استفاده از ظرفیت‌های فضایی را انجام دهیم.
وی با اشاره به منظومه ماهواره‌ای شهید سلیمانی اظهار کرد: حرکت از ماهواره منفرد به سمت منظومه ماهواره‌ای، یکی از مسیرهای مهم توسعه صنعت فضایی کشور است و بر اساس گزارش‌های ارائه‌شده، سه ماهواره از مجموعه ۲۴ ماهواره منظومه شهید سلیمانی آماده است که ان‌شاءالله امسال در مدار قرار می‌گیرند و در دهه فجر رونمایی خواهند شد.
وزیر ارتباطات در ادامه با طرح این پرسش که آیا ارتباطات ماهواره‌ای جایگزین ارتباطات زمینی خواهد شد، گفت: تجربه توسعه شبکه‌های سیار نیز نشان داده است که شبکه‌های جدید الزاماً جایگزین شبکه‌های موجود نمی‌شوند، بلکه هر یک کارکرد خود را دارند.
هاشمی با تأکید بر اهمیت توسعه
فیبر نوری، افزود: اگر ارتباطات مبتنی بر فیبر نوری با کیفیت و پایدار در اختیار مردم باشد، استفاده از شبکه سیار در شرایط عادی اولویت نخست نخواهد بود. به همین دلیل، پروژه جایگزینی سیم مسی با فیبر نوری نیز در راستای ایجاد یک شبکه ثابت باکیفیت دنبال می‌شود.
وی ادامه داد: در شرایط فعلی، سهم ترافیک شبکه ثابت در مقایسه با شبکه سیار پایین‌تر است و باید این نسبت در آینده تغییر کند. در جهان نیز سهم شبکه‌های ثابت مبتنی بر فیبر نوری همچنان قابل توجه است؛ بنابراین اینکه شبکه‌های ماهواره‌ای را جایگزین زیرساخت‌های فیبر نوری بدانیم، رویکرد دقیقی نیست، بلکه این فناوری‌ها باید در کنار یکدیگر و متناسب با نیازهای مختلف مورد استفاده قرار گیرند.
سنجش از دور؛ ظرفیت مهم برای مدیریت منابع کشور
وزیر ارتباطات، ارتباطات را تنها یکی از کاربردهای صنعت فضایی دانست و گفت: در حوزه سنجش از دور نیز ظرفیت‌های قابل توجهی وجود دارد؛ از مدیریت منابع و پیکره‌های آبی کشور گرفته تا اکتشاف معادن، حدنگاری و دیگر نیازهای کشور که می‌تواند با استفاده از داده‌ها و خدمات ماهواره‌های سنجشی تسهیل شود.
هاشمی با اشاره به تعامل اخیر وزارت ارتباطات با وزارت صنعت، معدن و تجارت برای استفاده از ظرفیت‌های فضایی در حوزه معدن، افزود: بهره‌بردار باید در کنار فعالان صنعت فضایی قرار گیرد و این تغییر نگاه از توسعه صرف فناوری به سمت تقاضامحوری باید در همه حوزه‌های صنعت فضایی مورد توجه باشد.
«انقلاب ماهواره‌برها»؛ گامی برای اقتصادی‌تر شدن صنعت فضایی
وی با اشاره به شعار هفته جهانی فضا با عنوان «انقلاب ماهواره‌برها»، این موضوع را از منظر اقتصادی نیز دارای اهمیت دانست و گفت: بخش قابل توجهی از هزینه‌های صنعت فضایی به ماهواره‌برها مربوط می‌شود و تلاش برای کاهش هزینه پرتاب، یکی از الزامات اقتصادی شدن این صنعت است.
هاشمی افزود: استفاده از یک ماهواره‌بر برای قرار دادن تعداد بیشتری ماهواره در مدار و همچنین تلاش برای استفاده مجدد از ماهواره‌برها، در همین راستا انجام می‌شود و می‌تواند هزینه‌های صنعت فضایی را کاهش دهد.
وزیر ارتباطات و فناوری اطلاعات در پایان با قدردانی از تلاش‌های متخصصان و فعالان صنعت فضایی کشور، یاد شهدای این عرصه از جمله سردار شهید حاجی‌زاده و دیگر افرادی را که در مسیر توسعه فناوری و صنعت فضایی کشور تلاش کرده‌اند، گرامی داشت و ابراز امیدواری کرد مسیر توسعه و تحول صنعت فضایی با رویکرد اقتصادی و با تکیه بر توان متخصصان کشور ادامه یابد.