وزیر ارتباطات در پیام سالروز تأسیس سازمان فناوری اطلاعات تأکید کرد؛ «ایران‌بوم»؛ بستر حکمرانی یکپارچه و هوشمند دیجیتال

محمدمحسن صدر، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، با گرامیداشت هفتم مهرماه، سالروز تأسیس این سازمان، بر ضرورت حرکت به سوی یکپارچگی اطلاعات و خدمات، استفاده از زیرساخت‌های مشترک، حکمرانی داده‌محور و توسعه زیست‌بوم دیجیتال یکپارچه دولت تأکید کرد.

رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران در این پیام، «ایران‌بوم» را چارچوبی برای هم‌افزایی میان زیرساخت‌ها، داده‌ها، خدمات و بازیگران مختلف حوزه فناوری اطلاعات دانست و بر نقش این سازمان در توسعه زیرساخت‌های پایدار، خدمات یکپارچه و هوشمند و تسهیل دسترسی مردم به خدمات عمومی تأکید کرد.

متن کامل پیام محمدمحسن صدر، رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، به این شرح است

بسم‌الله الرحمن الرحیم

تحول دیجیتال، امروز دیگر صرفاً به معنای به‌کارگیری فناوری‌های نوین نیست؛ بلکه بخشی جدایی‌ناپذیر از مسیر پیشرفت کشور و یکی از الزامات ارائه خدمات عمومی کارآمد، سریع و متناسب با نیازهای مردم است. در چنین شرایطی، فناوری اطلاعات نقشی فراتر از یک ابزار دارد و به بستری برای تسهیل امور مردم، ارتقای کیفیت خدمات و بهبود فرایندهای اداره کشور تبدیل شده است.

هفتم مهرماه، سالروز تأسیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، فرصتی است برای پاسداشت بیش از سه دهه تلاش و تجربه مجموعه‌ای که بخش مهمی از زیرساخت‌ها و خدمات فناوری اطلاعات کشور برآمده از فعالیت آن است؛ و در عین حال، فرصتی برای بازخوانی مسئولیت‌هایی که امروز بر عهده این سازمان قرار دارد و نگاهی به مسیری که باید در آینده طی شود.

سازمان فناوری اطلاعات ایران امروز در نقطه‌ای قرار دارد که باید میان زیرساخت، داده، خدمت و نیازهای واقعی جامعه پیوند برقرار کند. مأموریت ما، فراهم‌کردن زمینه‌ای است که در آن اطلاعات و خدمات، به‌صورت منسجم و هماهنگ در اختیار دستگاه‌های اجرایی، مردم و کسب‌وکارها قرار گیرد و فناوری بتواند به‌طور ملموس، کیفیت و سهولت دریافت خدمات را ارتقا دهد.

یکی از ضرورت‌های این مسیر، پایان‌دادن به تعدد سامانه‌ها و شکل‌گیری راهکارهای موازی است. توسعه فناوری زمانی ارزشمند است که به ساده‌ترشدن فرایندها و کاهش هزینه‌ها منجر شود، نه اینکه بر پیچیدگی آنها بیفزاید. ایجاد سامانه‌های جدید بدون توجه به ظرفیت‌های موجود، علاوه بر تحمیل هزینه‌های مضاعف، دسترسی مردم به خدمات را نیز دشوارتر می‌کند.

از این رو، حرکت به سوی یکپارچگی اطلاعات و خدمات، استفاده از زیرساخت‌های مشترک و فراهم‌کردن امکان بهره‌برداری چندباره از داده‌ها، از اولویت‌های جدی سازمان است. باید به نقطه‌ای برسیم که داده، یک‌بار و با کیفیت مناسب تولید شود و در چارچوب قوانین، ضوابط و ملاحظات امنیتی، بتوان از آن برای ارائه خدمات مختلف استفاده کرد. این رویکرد، هم منابع کشور را صیانت می‌کند و هم مسیر دریافت خدمات را برای مردم کوتاه‌تر و ساده‌تر خواهد کرد.

در همین مسیر، «ایران‌بوم» به‌عنوان چارچوبی برای شکل‌گیری و توسعه زیست‌بوم‌های دیجیتال دولت، بر پیوند و هم‌افزایی میان زیرساخت‌ها، داده‌ها، خدمات و بازیگران مختلف این حوزه تأکید دارد. هدف آن است که ظرفیت‌های موجود کشور، به‌جای حرکت‌های جزیره‌ای و موازی، در بستری یکپارچه و تعامل‌پذیر در کنار یکدیگر قرار گیرند و امکان ارائه خدمات منسجم‌تر، دسترسی ساده‌تر مردم و بهره‌گیری مؤثرتر از داده فراهم شود. ایران‌بوم می‌تواند زمینه‌ای برای هم‌افزایی میان دستگاه‌های اجرایی، بخش خصوصی، سکوهای دیجیتال و زیرساخت‌های ملی فراهم کند؛ به‌گونه‌ای که هر یک از این اجزا، ضمن حفظ نقش و کارکرد خود، در شکل‌گیری یک زیست‌بوم دیجیتال منسجم و کارآمد برای کشور نقش‌آفرین باشند. این نگاه، در نهایت، معطوف به آن است که فناوری اطلاعات از مجموعه‌ای از سامانه‌ها و زیرساخت‌های منفرد، به شبکه‌ای به‌هم‌پیوسته از ظرفیت‌ها و خدمات تبدیل شود که نتیجه آن در زندگی مردم و کیفیت حکمرانی قابل مشاهده باشد.

در این میان، مرکز ملی تبادل اطلاعات جایگاهی ویژه دارد. این زیرساخت ملی، امکان تبادل برخط و امن اطلاعات میان دستگاه‌های اجرایی را فراهم کرده و بستر بسیاری از خدمات الکترونیکی کشور را شکل داده است. توسعه و پایداری چنین زیرساخت‌هایی، پیش‌شرط ارائه خدمات به‌هم‌پیوسته و کاهش نیاز مردم به مراجعه و ارائه مکرر اطلاعات است.

در کنار توسعه، پایداری نیز یک ضرورت اساسی است. تجربه استمرار خدمات دیجیتال کشور در شرایط دشوار و حتی در دوره جنگ، نشان داد که زیرساخت‌های فناوری اطلاعات باید برای شرایط عادی و غیرعادی، هر دو، آماده باشند. خدمت‌رسانی دیجیتال زمانی معنا پیدا می‌کند که مردم و دستگاه‌ها ی اجرایی بتوانند در شرایط مختلف، به خدمات ضروری دسترسی داشته باشند. از این منظر، تاب‌آوری، امنیت و تداوم خدمت، از الزامات اساسی توسعه زیرساخت‌های فناوری اطلاعات کشور است.

پنجره ملی خدمات دولت هوشمند نیز با هدف فراهم‌کردن دسترسی متمرکز و ساده‌تر مردم به خدمات دستگاه‌های اجرایی، گام مهمی در مسیر تحول خدمات عمومی به شمار می‌رود. در کنار آن، سامانه زمین، زیرساخت‌های ابری و مراکز داده دولت، سکوهای ارائه خدمات و سایر زیرساخت‌های ملی سازمان، هر یک بخشی از ظرفیت‌هایی هستند که برای شکل‌گیری یک شبکه منسجم از خدمات دیجیتال در کشور توسعه یافته‌اند.

در این میان، داده را باید یکی از مهم‌ترین سرمایه‌های کشور دانست. بدون داده‌های دقیق، معتبر، به‌هنگام و قابل دسترس، نه تصمیم‌گیری درست امکان‌پذیر است و نه می‌توان خدماتی متناسب با نیازهای واقعی جامعه ارائه کرد. حرکت به سمت حکمرانی داده، نیازمند ایجاد زیرساخت‌های فنی، ضوابط و سازوکارهایی است که امکان استفاده درست، امن و مؤثر از این سرمایه ملی را فراهم کند. سازمان فناوری اطلاعات ایران نیز در این مسیر، در کنار توسعه زیرساخت‌ها، ایجاد الزامات و زمینه‌های لازم برای بهره‌گیری مؤثرتر از داده را دنبال می‌کند.

هم‌زمان، هوش مصنوعی فرصت تازه‌ای برای بازتعریف بسیاری از خدمات و فرایندها فراهم کرده است. آینده خدمات عمومی، می‌تواند از ظرفیت هوش مصنوعی برای تحلیل و پیش‌بینی، تصمیم‌گیری دقیق‌تر، افزایش بهره‌وری و ارائه خدمات متناسب‌تر با ویژگی‌ها و نیازهای هر فرد بهره ببرد. فراهم‌کردن زیرساخت‌های مورد نیاز و ایجاد زمینه برای استفاده مسئولانه و اثربخش از این فناوری و پیوند آن با خدمات عمومی و فرایندهای حکمرانی، از موضوعات مهم پیش‌روی سازمان است.

دامنه فعالیت سازمان نیز به این حوزه‌ها محدود نمی‌شود. توسعه راهکارهای هوشمند در حوزه‌هایی مانند مدیریت انرژی، کمک به هوشمندسازی فرایندهای کشور، تقویت اقتصاد و زیست‌بوم فناوری اطلاعات، حمایت از بخش خصوصی و کسب‌وکارهای دیجیتال، ارتقای امنیت و تاب‌آوری زیرساخت‌ها و توسعه خدمات ابری و زیرساختی، بخشی از برنامه‌ها و مسئولیت‌های سازمان در مسیر پیش‌روست.

فناوری اطلاعات، عرصه‌ای فراتر از مرزهای جغرافیایی است و میزان پیشرفت کشور در این حوزه، در تعاملات و ارزیابی‌های بین‌المللی نیز بازتاب می‌یابد. حضور در اجلاس‌ها و مجامع تخصصی بین‌المللی، از جمله اجلاس جهانی جامعه اطلاعاتی در ژنو، معرفی توانمندی‌ها و دستاوردهای جمهوری اسلامی ایران، توسعه تعامل با نهادهای تخصصی و تلاش برای بهبود جایگاه کشور در شاخص‌های جهانی فناوری اطلاعات، دولت الکترونیکی و دولت هوشمند، بخش دیگری از مسئولیت‌های سازمان در این عرصه است.

با این همه، هیچ زیرساخت و سامانه‌ای بدون نیروی انسانی توانمند، متعهد و متخصص نمی‌تواند به نتیجه برسد. مهم‌ترین پشتوانه سازمان فناوری اطلاعات ایران، دانش و تجربه مدیران، کارشناسان و متخصصانی است که در طول سال‌ها، در شرایط مختلف برای استمرار خدمت و پیشبرد مأموریت‌های سازمان تلاش کرده‌اند. آنچه امروز در قالب زیرساخت‌ها، خدمات و پروژه‌های ملی در اختیار کشور قرار دارد، حاصل همین سرمایه انسانی و تلاش جمعی است.

در سالروز تأسیس سازمان فناوری اطلاعات ایران، صمیمانه از همه همکارانم در خانواده بزرگ سازمان که در مسیر توسعه و استمرار خدمات فناوری اطلاعات کشور تلاش می‌کنند، قدردانی می‌کنم. همچنین از مدیران و متخصصانی که در سال‌های گذشته، پایه‌های این مجموعه را بنا نهادند و در دوره‌های مختلف، مسیر رشد و توسعه آن را ادامه دادند، سپاسگزارم.

راه پیش‌رو، راهی است که در آن باید زیرساخت‌های دیجیتال کشور را پایدارتر، خدمات را یکپارچه‌تر، دسترسی مردم را آسان‌تر و تصمیم‌گیری‌ها را داده‌محورتر کنیم. در این مسیر، ایران‌بوم می‌تواند به‌عنوان چارچوبی برای هم‌افزایی و به‌هم‌پیوستن این ظرفیت‌ها، به شکل‌گیری زیست‌بوم دیجیتال یکپارچه دولت کمک کند؛ زیست‌بوم‌هایی که در آن فناوری، داده و خدمات در خدمت مردم و بهبود کیفیت حکمرانی قرار گیرند. فناوری اطلاعات زمانی به معنای واقعی کلمه در خدمت توسعه کشور قرار می‌گیرد که نتیجه آن در زندگی مردم، در کیفیت خدمات عمومی، در کاهش هزینه‌ها و در افزایش کارآمدی نظام اداری قابل مشاهده باشد.

هفتم مهرماه، سالروز تأسیس سازمان فناوری اطلاعات ایران را به همه همکاران و فعالان حوزه فناوری اطلاعات کشور تبریک می‌گویم و برای یکایک آنان، در ادامه این مسیر، توفیق، سربلندی و تداوم اثرگذاری را آرزومندم.

محمدمحسن صدر
رئیس سازمان فناوری اطلاعات ایران