حمله سایبری گسترده به سیستم‌های سرمایشی اروپا؛ از فروشگاه‌ها تا فریزرهای خونی فرانسه

در روزهای پایانی اکتبر و اوایل نوامبر ۲۰۲۶، موجی از حملات سایبری هماهنگ، سیستم‌های کنترل سرمایشی را در سراسر اروپا هدف قرار داد. این حملات از فروشگاه‌های زنجیره‌ای مواد غذایی فراتر رفت و به زیرساخت‌های حیاتی پزشکی، از جمله فریزرهای نگهداری خون و پلاسما در فرانسه، رسید. خبر گستردگی این حملات در ۳ تا ۴ نوامبر ۲۰۲۶ (۱۲ تا ۱۳ آبان ۱۴۰۵) منتشر شد.

گستردگی حملات؛ از فروشگاه تا مراکز خون

ی گزارش شده است. کشورهای تأییدشده شامل فرانسه (حدود ۷۰۰ فروشگاه)، بلژیک (از جمله ۱۵ فروشگاه Carrefour)، سوئد، ایرلند (۱۳ فروشگاه SuperValu)، ایتالیا، آلمان، رومانی، هلند، لوکزامبورگ، استونی، فنلاند و پرتغال می‌شوند.

اما جدی‌ترین بخش ماجرا، نفوذ به زنجیره تأمین پزشکی فرانسه بود. هکرها از طریق پیمانکار تأسیسات برودتی سازمان ملی خون فرانسه (EFS) به نام Coolworld نفوذ کردند و تنظیمات دمای فریزرهای نگهداری پلاسما و نمونه‌های خونی را از منفی ۳۰ درجه سانتی‌گراد به ۱۱۰ درجه سانتی‌گراد تغییر دادند. تکنسین‌های EFS با رصد هشدار افزایش حرارت در طول شب متوجه تغییرات غیرعادی شدند و پیش از رسیدن دما به آستانه بحرانی، سیستم را قطع و پایداری شبکه را بازگرداندند. وزارت بهداشت فرانسه اعلام کرد این رویداد هیچ‌گونه پیامد عملیاتی یا خسارت جانی نداشته است .

هشدار از پیش اعلام‌شده؛ آسیب‌پذیری‌های شناخته‌شده

این حملات در حالی رخ داد که شرکت امنیت سایبری Claroty در ماه اوت ۲۰۲۶ درباره آسیب‌پذیری‌های امنیتی تجهیزات سرمایشی هشدار داده بود. تیم تحقیقاتی Team82 این شرکت، آسیب‌پذیری‌هایی را در کنترلرهای Danfoss AK-SM 800A و Copeland XWEB Pro کشف کرده بود که به مهاجم امکان کنترل از راه دور را می‌داد .

بر اساس research Claroty، پیش از حملات اخیر، ۲,۷۶۵ کنترلر از این دو مدل در سراسر جهان مستقیماً به اینترنت متصل بودند. مهاجمان برای نفوذ نیازی به اکسپلویت‌های پیچیده نداشتند؛ آنها صرفاً از قابلیت‌های مدیریتی قانونی روی تجهیزات در معرض اینترنت که فقط با رمزهای عبور پیش‌فرض کارخانه محافظت می‌شدند، سوءاستفاده کردند. در این حملات، مهاجمان کنترلرها را مجبور به اجرای چرخه‌های یخ‌زدایی اجباری در دمای ۵۰ درجه سانتی‌گراد کردند که منجر به نابودی انبوه موجودی حساس به دما و خسارات عملیاتی فوری بین ۵۰ تا ۲۷۰ هزار یورو به ازای هر سایت شد .

هشدار CERT-FR و واکنش‌ها

آژانس امنیت سایبری فرانسه (CERT-FR) پیش‌تر در ۱۲ اکتبر هشدار امنیتی درباره کنترلرهای Danfoss AK-SM و Copeland/Dixell XWEB صادر کرده و نسبت به قرار دادن مدیریت اینترفیس‌ها روی اینترنت عمومی هشدار داده بود. Claroty نیز تأکید کرد که قرار دادن مدیریت اینترفیس روی اینترنت، خلاف رویه‌های امنیتی رایج است و بسیاری از این تجهیزات توسط پیمانکاران شخص ثالث برای عیب‌یابی از راه دور، مستقیماً به اینترنت متصل شده‌اند .

کمیسیون اروپا این حملات را «اختلال عمدی در زنجیره تأمین غذا» خواند و اعلام کرد در تماس نزدیک با کشورهای عضو و مقامات ملی برای رسیدگی به وضعیت است.

هویت مهاجمان؛ ابهام ادامه دارد

هیچ گروهی مسئولیت این حملات را نپذیرفته و هیچ انتساب رسمی به یک کشور خاص انجام نشده است. ریچارد هورن، رئیس مرکز امنیت سایبری بریتانیا (NCSC)، گفت هنوز زود است که بگوییم چه کسی پشت حملات است. با این حال، برخی کارشناسان با توجه به نبود درخواست مالی و هدف آشکار ایجاد اختلال، احتمال حمایت دولتی را مطرح کرده‌اند.

تحلیل ICTNews

این حملات را باید در چارچوب یک تحول خطرناک دید: همگرایی حملات سایبری با زیرساخت‌های فیزیکی. مهاجمان دیگر برای ایجاد خسارت گسترده به بدافزارهای پیچیده یا اکسپلویت‌های صفر-روز نیاز ندارند. کافی است کنترلرهای صنعتی را که با رمز پیش‌فرض به اینترنت متصل شده‌اند، پیدا کنند و از قابلیت‌های عادی آنها علیه خودشان استفاده کنند. آنچه این حملات را متمایز می‌کند، سرعت و هماهنگی آنهاست: در عرض چند روز، از فروشگاه‌های مواد غذایی به فریزرهای خونی بیمارستان‌ها رسید.

نکته دوم، شکاف امنیتی در زنجیره تأمین است. نفوذ به EFS از طریق پیمانکار تأسیسات برودتی (Coolworld) نشان می‌دهد که حتی سازمان‌های حیاتی نیز وقتی امنیت پیمانکاران خود را کنترل نمی‌کنند، در معرض خطر قرار می‌گیرند. Claroty در گزارش خود تأکید کرد که ۵۲ درصد از رهبران حوزه سلامت اعلام کرده‌اند فقط نظارت جزئی یا هیچ نظارتی بر اتصالات خارجی به شبکه‌های عملیاتی خود ندارند .

نکته سوم، هشدار از پیش اعلام‌شده است. Claroty ماه‌ها قبل از این حملات، آسیب‌پذیری‌ها را کشف و به سازندگان اطلاع داده ب ود. سازندگان firmware اصلاحی منتشر کردند، اما نصب آن‌ها بر عهده اپراتورها بود و بسیاری از سیستم‌ها همچنان به‌روزرسانی نشده‌اند. این نشان می‌دهد که در حوزه امنیت OT (فناوری عملیاتی)، دانش فنی کافی نیست؛ اجرا و انطباق حلقه مفقوده است.

برای سازمان‌های ایرانی که زیرساخت‌های حیاتی مشابهی دارند، این حملات یک هشدار عملی است: کنترلرهای سرمایشی، سیستم‌های HVAC و تجهیزات Building Management System (BMS) که برای عیب‌یابی از راه دور به اینترنت متصل شده‌اند، می‌توانند به دروازه‌ای برای نفوذ به عملیات فیزیکی تبدیل شوند. جداسازی این تجهیزات از اینترنت عمومی، تغییر رمزهای پیش‌فرض و نظارت بر دسترسی پیمانکاران، حداقل اقداماتی است که می‌تواند از تکرار چنین فاجعه‌ای جلوگیری کند.

نوشتهحمله سایبری گسترده به سیستم‌های سرمایشی اروپا؛ از فروشگاه‌ها تا فریزرهای خونی فرانسهاولین بار درآی سی تی نیوز | مرجع اخبار فناوری اطلاعات و ارتباطات ایران. پدیدار شد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.