«قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» از دیدگاه متخصصان در پاسخ به XNET

محمدرضا عارف، معاون اول رئیس‌جمهور، با استقبال از ابلاغ «قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» در جلسه ستاد توسعه فناوری و کاربرد هوش مصنوعی اعلام کرد که راهبرد دولت، دستیابی ایران به جایگاه تک‌رقمی جهان در حوزه هوش مصنوعی است XNET با طرح پرسشی از سخنرانان، به بررسی میزان تحقق‌پذیری ابلاغ «قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» و اهداف بلندپروازانه آن پرداخته و نقد فعالان صنعت را جویا شد.

قانون ملی توسعه هوش مصنوعی ابلاغ شد

«مسعود مظلوم»، مدیرعامل مرکز نوآوری علم داده و هوش مصنوعی ICDS در پاسخ به پرسش XNET، ابتدا به نام‌گذاری این مصوبه واکنش نشان داد و بیان کرد که استفاده از عنوان «قانون ملی هوش مصنوعی» از اساس اشتباه و حتی خنده‌دار است، زیرا مباحث قانون‌گذاری و سیاست‌گذاری در واقع زیرمجموعه مفهوم کلان‌تری به نام «حکمرانی هوش مصنوعی» (AI Governance) قرار می‌گیرند. بااین‌وجود، وی از یک اتفاق مثبت نهادی ابراز خرسندی کرد و آن قرارگرفتن سازمان ملی هوش مصنوعی در ذیل نهاد ریاست‌جمهوری بود. به گفته مظلوم، پیش‌ازاین اقدام، این نهاد متولی مشخصی نداشت و سازمان‌هایی نظیر معاونت علمی و وزارت ارتباطات هر کدام ادعای مالکیت آن را داشتند، اما اکنون حداقل جایگاه و استراتژی کلان آن تعیین تکلیف شده است.

عارف: هدف‌گذاری ایران دستیابی به جایگاه تک‌رقمی جهان در هوش مصنوعی است

با وجود این ساماندهی ساختاری، مظلوم دو نگرانی عمده را مطرح کرد. نخست اینکه او صراحتاً اعلام کرد با وجود ابلاغ این قانون، هنوز محتوا و خروجی مشخصی از آن ندیده است و ابعاد آن برایش گنگ و مبهم است. نگرانی دوم و حیاتی‌تر وی، ترکیب افراد تصمیم‌گیر در این سازمان است. او هشدار داد که اگر قرار باشد تمام افراد مستقر در سازمان ملی هوش مصنوعی از بدنه دولتی باشند، این یک زنگ خطر جدی برای اکوسیستم است. وی با تأکید فراوان از سیاست‌گذاران درخواست کرد که حتماً از نخبگان دانشگاهی، نخبگان صنعتی و فعالان بخش خصوصی استفاده کنند، زیرا این افراد تجربه عملی دارند و حرف‌های مهمی برای گفتن خواهند داشت.

«قانون ملی توسعه هوش مصنوعی» چیست و چه می‌گوید؟

در خصوص هدف‌گذاری برای رسیدن به رتبه تک‌رقمی جهان، مظلوم توضیح داد که داشتن برنامه و آرزو برای قرارگرفتن در جمع ۱۰ کشور برتر فی‌نفسه بسیار خوب است، اما صرفِ ادعاکردن کاری از پیش نمی‌برد. او بیان کرد که هر فردی می‌تواند ادعا کند در حوزه خود در دنیا بهترین است، اما ملاک اصلی این است که برای رسیدن به این جایگاه چه اقدامات و برنامه‌ریزی‌های عملیاتی صورت گرفته است. وی همچنین نسبت به ارائه آمارهای بدون پشتوانه داده‌ای در کشور انتقاد کرد و آن را خطرناک دانست.

«محمدعلی چمنیان»، بنیان‌گذار و مدیرعامل گروه صنعتی نیان الکترونیک نیز با نگاهی آسیب‌شناسانه به این موضوع ورود کرد. او با اشاره به ملزومات پیاده‌سازی گسترده هوش مصنوعی اظهار داشت که عواملی نظیر فرهنگ، سرمایه، زیرساخت و منطقِ مسئله برای توسعه این فناوری ضروری هستند. چمنیان با انتقاد از وضعیت فعلی نتیجه‌گیری کرد که در حال حاضر ما در ایران از میان تمام این عوامل بنیادین، تنها و تنها «مسئله» را داریم و فاقد سایر فاکتورهای ضروری برای پیاده‌سازی هوش مصنوعی هستیم.

سه‌شنبه ۲۴ شهریورماه ۱۴۰۵، اولین «همایش هوش مصنوعی صنعتی: مدیران موفق چگونه هوش مصنوعی را در بهره‌وری عملیاتی به کار می‌گیرند؟» به میزبانی دانشکده مهندسی دانشگاه فردوسی مشهد با محوریت بررسی راهکارهای بهره‌وری عملیاتی برگزار شد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.