ورود هوش مصنوعی به صنعت کشور با تصویب نسخه دولتی تولید نسل ۴

هیئت‌ وزیران، آیین‏‏‌نامه «حمایت از تولید دانش‌‌‌بنیان و اشتغال‌آفرین» را برای بنگاه‏‏‌های اقتصادی پیشگام تصویب کرد. به نظر می‌رسد با تصویب آیین‌نامه تولید مبتنی بر نسل 4 در حوزه فناوری‌های صنعتی، شاهد مسیرهای تازه‌ای در زمینه حمایت‌گری صنعتی در عرصه اقتصادی کشور خواهیم بود. بهانه تصویب این آیین‌نامه دستیابی به تولیدی فناور و پیچیده است، که بر روندهای پیشرفته، روباتیک و دیجیتالی مبتنی خواهد بود، ضمن آنکه نگاه ویژه‌ای به مقوله هوش مصنوعی در این نظام‌نامه گردیده است. البته مسیر تازه پیش رو ابهاماتی داشته و سئوالاتی مطرح می‌کند از جمله آنها این سؤال مهم است که، حمایت دولتی جدید مشمول چه مجموعه‌ها، گروه‌‌‌ها و صنایعی خواهد بود؟ یا اینکه علی‌الاصول نسخه تولید نسل ۴ دولت سیزدهم چیست؟ در این گزارش به پاسخ این سؤالات پرداخته خواهد شد.

پاسخ دادن به سؤالات فوق در گرو مرور این آیین‌نامه خواهد بود، که چندی پیش هیئت ‌وزیران بنا به درخواست وزارت صنعت، معدن و تجارت تهیه و تصویب کرده. هدف از تصویب آیین‌نامه مزبور اجرای قانون «حمایت از شرکت‌ها و مؤسسات دانش‌بنیان و تجاری‌‌‌سازی نوآوری و اختراعات» بوده است. به صورت خلاصه می‌توان گفت، سیاستگذاران در تصویب این آیین‌نامه 6 محور را در نظر داشته‌اند، که نخستین محور آن در ماده یک این تصویب‌نامه آمده و بر موضوعاتی همچون «مطالعه و رشد در بنگاه‌‌‌های بزرگ»، «پیشرفت ماشین‌‌‌سازی توسعه‌یافته، ماشین‌‌‌آلات و تجهیزات نسل ۴ و نوسازی خطوط تولید»، «خلق توانمندی نوآوری در مجموعه‌های کوچک و متوسط و ایجاد بستر همکاری با مجموعه‌های بزرگ»، «راه‌یابی بنگاه‌‌‌ها به عرصه بین‌المللی»، «تولید محصولات پیشرفته‌تر با ارزش‌افزوده بیشتر» در کنار «عبور ازمرحله مونتاژکاری و دستیابی به تولید و ساخت» تمرکز دارد.

از دیگر سو، پشتیبانی از ایجاد برندهای مشترک داخلی با مجموعه‌‌های مطرح و بزرگ خارجی و در کنار این مهم استفاده از کارشناسان به منظور بهره‌گیری از دانش آنها در حوزه‌های طراحی، تحقیق و توسعه و بازار، از دیگر موضوعاتی است که در این آیین‌نامه انعکاس یافته است. همچنین بارزترین ویژگی‌‌‌های این اساسنامه وزارت صمت را می‌توان موضوعاتی همچون توزیع منابع مالی، اعمال معافیت‌‌‌های گمرکی و مالیاتی، سمت‌وسو بخشیدن دستوری به الگوی تجارت و تولید، و در کنار این مهم تلاش برای سوق دادن منابع مالی ارزی و ریالی کشور به سوی بانک‌ها، صندوق‌های ملی و بودجه‌‌‌ دولتی، به جهت اعمال شیوه تازه تولید صنعتی نسل ۴ برشمرد.

از نکات جالب توجه این نظام‌نامه، انتخاب ۹ رشته‌ مختلف فعالیت و حوزه گوناگون ساخت و تولید صنعتی است، که به‌عنوان کانونی جهت توزیع این امتیازها و وضع تبعیض‌‌‌ها در سالیان پیش‌رو و با هدف ‌گذار کشور از تولید وابسته به سمت تولید محصولات فناور متمرکز گردیده است. این 9 رشته‌ بر مبنای گرایشات و ترندهای معمول جهانی در حوزه انقلاب رباتیک و صنعت نسل 4 طراحی و پی‌ریزی شده‌اند و در تلاشند، تا تولیدات کشور را به سمت حوزه‌هایی همچون «خودرو و سیستم حمل‌‌‌ونقل هوشمند»، «کشف و بهره‌‌‌برداری هوشمند از معادن»،‌‌‌ «فناوری‌‌‌های الکترونیکی و میکروالکترونیکی»، «فناوری‌‌‌های مرتبط با خانه‌‌‌های هوشمند، هوش مصنوعی و مواد هوشمند»، «تولید و توسعه کاتالیزورهای موردنیاز صنعت»، «فناوری‌‌‌های بهداشت، ایمنی و محیط‌ زیست»، «فناوری‌های نوین در عرصه حمل‌ونقل هوایی»، «فناوری‌های نوین در حوزه صنایع غذایی» و «فناوری‌های نوین و مرتبط با صنایع خلاق و فرهنگی» سوق دهند.

البته محور اصلی و اساسی این نظام‌نامه حول بنگاه پیشگام و تعریف ارائه شده در این خصوص در ماده 6 پی‌ریزی گردیده است. سکانداران در عرصه تولید و تجارت داخلی بر این باورند که، بنگاه پیشگام به واحدی صنعتی اطلاق می‌گردد که حاضر به سرمایه‌گذاری قابل‌توجهی در جهت فعالیت‌های تحقیقی و توسعه‌ای و در حوزه‌‌‌های نوآورانه یا فناوری‌‌‌های جدید و پرخطر است و در این راستا به شرکت‌های دانش‌‌‌بنیان توجه ویژه‌ای می‌کند.

هرچند توجه آیین‌نامه مزبور به مقوله هوشمند‌سازی و توسعه‌ فناوری‌های نوآور موضوعی در خور توجه است، اما نکته عجیبی که در این راستا در این آیین‌نامه به آن اشاره شده، وضع موادی در خصوص تولید در حدود یک هزار واحد تحقیقی و توسعه‌ای جدید است. این واحد‌ها قرار است با منابع مالی که وزارت «صمت» در اختیار دارد، ساخته ‌شوند. در جای دیگری از این آیین‌نامه بر لزوم ایجاد 40 شرکت جدید فناورانه ظرف نهایتا 5 سال پیش‌رو تأکید شده، که به نظر می‌رسد هر دو این تصمیمات چیزی جز انحراف مالی منابع در پی نداشته باشد.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.