«مایکروسافت» استفاده از مدل‌های اختصاصی هوش مصنوعی را در «Word» و «Excel» آغاز کرد

شرکت «مایکروسافت» بخشی از درخواست‌های کاربران در قابلیت‌های هوش مصنوعی «Excel» و «Word» را از مدل‌های شرکت‌های «OpenAI» و «Anthropic» به مدل‌های اختصاصی خود با نام «MAI» منتقل کرده است.

بر اساس گزارشی از «بلومبرگ»، این اقدام نخستین استفاده گسترده از مدل‌های داخلی «مایکروسافت» در دو محصول اصلی «Office 365» محسوب می‌شود و نشان‌دهنده تلاش این شرکت برای کاهش هزینه‌های پردازش هوش مصنوعی و کاهش وابستگی به شرکای خارجی است.

حرکت به سمت مدل‌های اختصاصی برای کاهش هزینه AI

انتقال بخشی از پردازش‌ها به مدل‌های «MAI» بیش از آنکه یک تغییر فنی باشد، یک تصمیم اقتصادی است.

هزینه اجرای مدل‌های هوش مصنوعی پیشرفته در ماه‌های اخیر افزایش یافته و شرکت‌های بزرگ فناوری به دنبال راه‌هایی برای کاهش هزینه هر درخواست (Inference Cost) هستند.

بسیاری از درخواست‌های کاربران در «Excel» و «Word» مانند پیشنهاد فرمول، خلاصه‌سازی متن، بازنویسی محتوا و قالب‌بندی اسناد، به توانایی مدل‌های پیشرفته مرزی (Frontier Models) نیاز ندارند.

به همین دلیل، یک مدل داخلی ارزان‌تر که کیفیت قابل قبولی ارائه دهد، می‌تواند در مقیاس صدها میلیون کاربر، صرفه‌جویی قابل توجهی ایجاد کند.

«MAI» از پروژه تحقیقاتی به زیرساخت عملیاتی تبدیل شد

«مایکروسافت» در کنفرانس سالانه «Build 2026» از هفت مدل جدید خانواده «MAI» رونمایی کرد؛ مجموعه‌ای که شامل مدل‌هایی مانند یک برنامه‌نویس عامل‌محور (Agentic Coder) و یک مدل تولید تصویر از متن بود.

این معرفی نشان داد که «مایکروسافت» قصد دارد مدل‌های داخلی خود را از یک پروژه تحقیقاتی محدود به یک خانواده مدل قابل استفاده در محصولات تجاری تبدیل کند.

استفاده از «MAI» در «Excel» و «Word» نخستین نمونه بزرگ از به‌کارگیری این مدل‌ها در مقیاس گسترده کاربران محسوب می‌شود.

چرا «Excel» و «Word» نقطه شروع مناسبی هستند؟

انتخاب این دو نرم‌افزار تصادفی نیست.

«Excel» و «Word» حجم بسیار زیادی از درخواست‌های کوتاه و ساختاریافته تولید می‌کنند؛ از ساخت فرمول و خلاصه‌سازی گرفته تا اصلاح متن و ایجاد قالب‌بندی.

این وظایف معمولاً به پیچیده‌ترین قابلیت‌های مدل‌های هوش مصنوعی نیاز ندارند و می‌توان آن‌ها را با مدل‌های سبک‌تر و ارزان‌تر نیز انجام داد.

موج کاهش هزینه‌های هوش مصنوعی در شرکت‌ها

«مایکروسافت» تنها شرکتی نیست که در حال بازنگری هزینه‌های هوش مصنوعی خود است.

گزارش‌ها نشان می‌دهند شرکت‌هایی مانند «Amazon»، «Uber»، «Meta» و «Accenture» نیز در ماه‌های اخیر تلاش کرده‌اند هزینه‌های استفاده از مدل‌های هوش مصنوعی را کنترل کنند.

دوره‌ای که برخی فعالان صنعت آن را رقابت برای مصرف هرچه بیشتر توکن‌ها می‌نامیدند، ظاهراً جای خود را به تمرکز بر بهره‌وری اقتصادی داده است.

برخی شرکت‌ها به مدل‌های ارزان‌تر چینی نیز نگاه می‌کنند

افزایش هزینه استفاده از مدل‌های پیشرفته باعث شده برخی شرکت‌های سیلیکون‌ولی مدل‌های چینی را نیز برای وظایف عامل‌محور ارزان‌تر بررسی کنند.

با این حال، نگرانی درباره امنیت، حریم خصوصی و مدیریت داده‌ها همچنان مانعی جدی برای استفاده گسترده از این مدل‌ها در سازمان‌ها محسوب می‌شود.

«مایکروسافت» به جای حرکت به سمت ارائه‌دهندگان خارجی ارزان‌تر، مسیر توسعه مدل‌های داخلی را انتخاب کرده است.

رابطه پیچیده‌تر «مایکروسافت» و «OpenAI»

این تغییر می‌تواند نشانه‌ای از تحول در رابطه نزدیک «مایکروسافت» و «OpenAI» باشد.

«مایکروسافت» طی سال‌های اخیر مدل‌های «OpenAI» را به‌عنوان موتور اصلی هوش مصنوعی محصولات «Office 365» معرفی کرده بود و سرمایه‌گذاری گسترده‌ای روی این شرکت انجام داده است.

با این حال، انتقال بخشی از پردازش‌ها به «MAI» نشان می‌دهد «مایکروسافت» قصد دارد کنترل بیشتری بر هزینه‌ها و زیرساخت هوش مصنوعی خود داشته باشد.

تأثیر احتمالی بر «Anthropic»

«Anthropic» نیز جایگاهی مشابه دارد. «مایکروسافت» پیش‌تر مدل‌های «Claude» این شرکت را برای برخی بخش‌های «Office 365» اضافه کرده بود تا وابستگی خود به «OpenAI» را کاهش دهد.

اگر سهم پردازش‌های اختصاص‌یافته به مدل‌های «Claude» کاهش پیدا کند، این تغییر می‌تواند روی درآمدهای تجاری «Anthropic» نیز اثر بگذارد.

چالش کیفیت؛ آیا مدل‌های داخلی آماده‌اند؟

با وجود مزایای اقتصادی، استفاده از مدل‌های داخلی بدون ریسک نیست.

مدل‌های اختصاصی «مایکروسافت» هنوز در برخی وظایف پیچیده استدلالی و پردازش متن‌های طولانی ممکن است از مدل‌های پیشرفته «OpenAI» و «Anthropic» عقب‌تر باشند.

همچنین «مایکروسافت» هنوز اعلام نکرده چه درصدی از درخواست‌های کاربران «Excel» و «Word» اکنون توسط «MAI» پردازش می‌شود.

اگر کیفیت پاسخ‌ها کاهش پیدا کند، صرفه‌جویی مالی ممکن است در برابر هزینه‌های مربوط به تجربه کاربری و اعتبار محصول کم‌رنگ شود.

آینده بازار؛ رقابت بر سر مدل‌های ارزان‌تر آغاز شده است

حرکت «مایکروسافت» نشان می‌دهد حتی بزرگ‌ترین مشتریان مدل‌های هوش مصنوعی نیز در حال تقسیم‌بندی دقیق‌تر استفاده از مدل‌ها هستند.

مدل‌های پیشرفته همچنان برای پیچیده‌ترین درخواست‌ها اهمیت دارند، اما بخش بزرگی از بازار شامل وظایف روزمره و پرتعداد سازمانی اکنون می‌تواند به سمت مدل‌های ارزان‌تر و اختصاصی حرکت کند.

این تغییر فشار مستقیمی بر درآمد شرکت‌هایی مانند «OpenAI» و «Anthropic» وارد می‌کند؛ شرکت‌هایی که بخش مهمی از کسب‌وکار API آن‌ها به تقاضای سازمانی وابسته است.

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.