پنل تجارت الکترونیک و خدمات مالی؛ روایت تحول کسب‌وکارها با هوش مصنوعی

در نخستین روز رویدادایران AI 2025پنل «تجارت الکترونیک و خدمات مالی» با حضور مدیران و متخصصان ازXNET، XNET‌دکتر، بازار، سایان ارتباطوAIFAبرگزار شد. سخنرانان با ارائه تجربه‌های عملی، از تأثیر مستقیم هوش مصنوعی برکاهش هزینه‌ها، رشد فروش، شخصی‌سازی خدمات، بهبود لجستیک، ارتقای مراکز تماسوحفظ حریم خصوصیگفتند و برشتاب‌دادن به پذیرش AIدر سازمان‌ها تأکید کردند.

هوش مصنوعی؛ پیشران صرفه‌جویی، رشد و رقابت در تجارت الکترونیک ایران

رضا موحدی(مدیرکل برند XNET) گفت فراهم‌شدن بسترهای AI در XNET، خروجی‌های ملموسی ایجاد کرده است

• با خرید یکاکانت سالانه حدود ۷۰۰ میلیون تومانیدر حوزه طراحی و تولید محتوا، XNET طی یک سال۱۳ تا ۱۴ میلیارد تومانصرفه‌جویی کرده است.
• XNET با تکیه برداده‌های داخلی کاربرانکمپین‌های بسیار شخصی‌سازی‌شدهاجرا می‌کند که به گفته موحدیحدود ۳۰٪ از هزینه‌های اطلاع‌رسانیرا کاهش داده است.

او درباره مرز انسان/ماشین در خلاقیت گفت: «ایده‌پردازی هنوزانسان‌محوراست؛ چون مدل‌های عمومی قوانین و حساسیت‌های بومی تبلیغات را دقیق نمی‌شناسند. اما دراجراAI سرعت و کیفیت را جهش داده است.» موحدی همچنین ازچت‌بات هوشمند «یارا»در XNET گفت که بر بستر دانش سازمانی توسعه می‌شود و به دلیل الزامات زیرساختی و داده‌ایبازگشت سرمایه برخی پروژه‌های بزرگ شخصی‌سازی را حدود ۳ سالوچت‌بات‌ها را ۱۲ تا ۱۵ ماهبرآورد کرد؛ با این تأکید که «شروع زودهنگاممزیت پایدار ایجاد می‌کند و حتییک هفته تأخیرمی‌تواند شکاف رقابتی بسازد.»

XNET‌دکتر: هوش مصنوعی در پشت‌صحنه؛ از کمبود دارو تا چیدمان نمایش

مسعود تاج‌فرد(بنیان‌گذار XNET‌دکتر) با مرور راه‌اندازی سفارش اینترنتی دارو از سال۱۳۹۹گفت: «به‌جای ورود به حوزهتجویز(به دلیل ملاحظات قانونی و اخلاقی)لجستیک و تأمینرا هوشمند کردیم.» رویکردها

• تحلیل سفارش‌های پیشینوالگوهای موجودی داروخانه‌هاحتی در غیاب اتصال مستقیم انبارها، برای یافتن سریع‌ترین و کم‌هزینه‌ترین مسیر تأمین.
• مسیر‌یابی و توزیع هوشمند سفارش‌هابر اساس ساعت‌های شلوغی داروخانه‌ها و وضعیت شبکه.

او با اشاره به نقش حیاتی الگوریتم‌هایپیشنهاددهندهگفت: «در نمونه‌های جهانی مثل آمازونسهم قابل توجهیاز خریدها از طریق ریکامندرها انجام می‌شود.» تاج‌فرد همچنینچیدمان و ترتیب نمایش(Ranking) در هر بازار دوسویه—از رستوران تا پزشک—را «کلیدی‌ترین اهرم تبدیل» خواند و دربارهقیمت‌گذاری پویانمونه‌هایی مانند حمل‌ونقل هوشمند را یادآور شد: «ابزارها مشابه‌اند؛خلاقیت در داده و استراتژیاست که تفاوت می‌سازد.»

آرمین ایلدرمی(قائم‌مقام مهندسی بازار) با اشاره به سابقه ۸–۹ ساله استفاده از AI در بازار گفت

• تمرکز امروزکاهش هزینه توسعه نرم‌افزاروافزایش بهره‌وری تیم‌هابا دستیارهای کدنویسی و بازبینی هوشمند کد است.
• بازار باانبوه داده‌های رفتاری (به‌صورت ناشناس)ازجست‌وجوها، کلیک‌ها و زنجیره نصب‌هاموتورهای جست‌وجو و پیشنهاددهنده خود را مدام بازآموزی می‌کند.

او بهحفظ حریم خصوصیو ریسک‌های استفاده از مدل‌های بیرونی اشاره کرد و گفت: «پیش از ارسال هر داده به مدل عمومیاطلاعات حساس حذفمی‌شود.» ایلدرمی همچنین از تحول درپایش خودکار کامنت‌هاخبر داد: «زیرساخت قدیمی ماهانهحدود ۲۰۰ میلیون تومانهزینه داشت و تنهابخشیاز کامنت‌ها را پوشش می‌داد؛ با ترکیبپالایش دادهوپرامپت‌انجینیرینگروی مدل‌های جدید، پوشش بهبیش از ۹۹٪رسیده وهزینه به‌شدت(حدود۱۵ دلار) کاهش یافته است.»

AIFA: مرکز تماسِ هوشمند، گزارش‌گیری با یک سؤال و «هر کارمند یک ایجنت»

سهیل تهرانی‌پور(مدیر فنی LLM درAIFA) از دگردیسی مراکز تماس گفت

• پیاده‌سازیتشخیص گفتار خودکار (ASR)وتحلیل احساسی/محتوایی مکالماتبرای گزارش‌دهی مدیریتی واتوماسیون پاسخ‌ها.
• طراحیچت‌بات‌های تعاملی متصل به پایگاه دانشکه سؤالات مدیران را بهپرس‌وجوی SQLتبدیل می‌کنند و پاسخ ساختارمند می‌دهند؛ محصولی با نامSmart AIبرای گزارش‌های روزانه فروش، موجودی و عملکرد.
• پروژه «هر کارمند یک ایجنت»: الزام داخلی که تا پایان اردیبهشت، هر نفردستیار هوشمند اختصاصیبرای کارهای روتین (ایمیل، زمان‌بندی جلسات، گزارش‌گیری و…) داشته باشد؛ این کاردرگیری عملی کارکنان با AIوافزایش بهره‌وریرا به‌دنبال داشته است.
• اتوماسیون فرآیندهای تماس تکراریازثبت درخواست نصب لوازم خانگیتنها با دریافتکدپستی(تبدیل به مختصات و تخصیص نصاب نزدیک) تاتماس‌های خروجی تعاملیبرای راه‌اندازی تلویزیون‌های هوشمند. این‌هابار قابل‌توجهیاز روی دوش اپراتورها برمی‌دارند و زمان انتظار مشتری را کاهش می‌دهند.

اخلاق، محرمانگی و سوگیری؛ چالش‌هایی که باید جدی گرفته شوند

در بخش اخلاق و حریم خصوصی، حاضران به نمونه‌های جهانینشت اطلاعات محرمانهدر مدل‌های عمومی اشاره کردند و هشدار دادند

• ارسال داده به مدل‌های خارجی باید تنها پس ازناشناس‌سازی کاملوحذف شناسه‌های شخصیانجام شود.
• توهم (Hallucination)در پاسخ‌های مدل‌ها واقعیتی شناخته‌شده است؛ باید باطراحی درست پرامپت‌هاوبازخورد چندمرحله‌ایریسک خطا را کم کرد.

آینده نیروی کار: از «نگرانی» تا «توانمندسازی»

موحدیبا قیاسی روشن گفت: «هوش مصنوعی مثلورود کامپیوتر به شرکت‌هااست؛شغلِ کسانی در خطر است که AI مرتبط با کارشان را یاد نگیرند. AI جایگزین انسان نمی‌شود؛توان‌افزاست.» او همچنینهم‌افزایی سه‌ضلعی اپراتورها، استارت‌آپ‌ها و دانشگاه‌هارا شرط لازمِ عقب‌نماندن از رقبا در منطقه دانست.

تاج‌فردنیز تأکید کرد سرعت پیشرفت AI بسیار بالاست ومحدودیت دسترسی به برخی ابزارهاهزینه فرصت ایجاد می‌کند: «باید آنچه خودمان محدود کرده‌ایم را بازنگری کنیم و برای دسترسی به ابزارهای ضروریراه‌حل‌های عملیبیابیم.»

ایلدرمیدر جمع‌بندی گفت: «AI یکواقعیت اکنوناست؛ بافرآیندها و ساختارهای قدیمینمی‌شود با این سرعت همراه شد. بایدسریع تطبیقپیدا کنیم؛ تعلل، فاصله ما را با دنیا بیشتر می‌کند.»

تهرانی‌پورنیز بر نگاه «محصول‌محور و بهره‌ور» تأکید کرد: «AI زمانیارزش‌آفریناست که درزندگی و کار روزمرهادغام شود، از یک فایل اکسل که خودش هشدار می‌دهد تا ایجنت‌هایی کهکار واقعیانجام می‌دهند.»

نتیجه‌گیری

هوش مصنوعی در ایران وارد مرحله‌ای شده است که دیگر نمی‌توان آن را به چشم یک «فناوری لوکس» نگاه کرد.سازمان‌هایی که زودتر وارد میدان شوند، برنده‌اند؛ آن‌ها نه‌تنها هزینه‌های خود را کاهش می‌دهند، بلکه تجربه مشتری را بهبود می‌بخشند، فرآیندهای عملیاتی را هوشمند می‌کنند و برای آینده‌ای رقابتی آماده می‌شوند.

این پنل نشان داد کهآینده تجارت الکترونیک و خدمات مالی در ایراندر گرو سه اصل است

توانمندسازی نیروی انسانی با ابزارهای هوشمند

سرمایه‌گذاری هدفمند در داده و مدل

تمرکز بر تجربه کاربر

برای ارزیابی پایداری، امنیت و نگهداری این زیرساخت، راهنمای پشتیبانی شبکه را نیز مطالعه کنید.