جهان مدرن بر پایه نوآوری‌های تکنولوژیک بنا شده است و بسیاری از این پیشرفت‌ها ریشه در گذشته دارند. در این مقاله ۱۲ اختراع فناوری دهه ۶۰ میلادی را معرفی می‌کنیم که زیربنای دنیای امروزی را شکل دادند.

از گذشته تا امروز، بشریت همواره با کمک اختراعات و نوآوری‌های تازه، زندگی را برای خود ساده‌تر و کارآمدتر ساخته است و بسیاری از ایناختراعات فناوری دهه ۶۰ میلادیجهان مدرن را متحول کردند. تصور زندگی بدون فناوری‌های پیشرفته امروزی دشوار است، اما ریشه‌های بسیاری از آن‌ها به دهه‌های گذشته، به‌ویژه دهه ۱۹۶۰ بازمی‌گردد که دوران طلایی نوآوری‌های تکنولوژیک محسوب می‌شود. در این مقاله، به ۱۲ مورد از مهم‌تریناختراعات فناوری دهه ۶۰نگاهی می‌اندازیم که زیربنای دنیای امروزی ما را شکل دادند.

لیزر

لیزرها که از تئوری‌های آلبرت اینشتین سرچشمه گرفتند، اولین بار در سال ۱۹۶۰ ساخته شدند. این فناوری که مخففتقویت نور با گسیل تحریک‌شده تابش (light amplification by stimulated emission of radiation)است، کاربردهای گسترده‌ای از اشاره‌گرهای ساده تا کاربردهاینظامی(مانند ساقط کردن پهپادها و موشک‌ها) دارد. در زندگی روزمره، لیزرها در درایوهای نوری، اسکنرهای بارکد، چاپگرهای لیزری، لیدار در خودروهای خودران و فیبر نوری برای ارتباطات پرسرعت نقش حیاتی ایفا می‌کنند و بسیاری از ما بدون آگاهی، از مزایای آن‌ها بهره‌مند می‌شویم.

ربات‌ها

در حالی که مفهوم رباتیک به دوران باستان بازمی‌گردد، اولین ربات صنعتی قابل برنامه‌ریزییونیمیت (Unimate)در سال ۱۹۶۱ توسط جرج سی. دوول اختراع و برای جنرال موتورز در کارخانه اینلند فیشر گاید در نیوجرسی به کار گرفته شد. وظیفه آن خارج کردن قطعات داغ فلزی از دستگاه‌های ریخته‌گری بود. یونیمیت راه را برای رباتیک صنعتی و کاربردهای گسترده آن در ساخت خودرو، لوازم الکترونیکی مصرفی و حتی ربات‌های پیشرفته امروزی هموار کرد که نمونه‌های آن در خطوط تولید و حتی در قالب ربات‌های خانگی دیده می‌شوند.

ال‌ای‌دی‌ها

دیودهای ساطع‌کننده نور یاال‌ای‌دی‌هاعملی در سال ۱۹۶۱ اختراع شدند و اولین مدل تجاری آناس‌ان‌ایکس-۱۰۰ (SNX-100)در سال ۱۹۶۲ توسط مهندسان تگزاس اینسترومنتس معرفی شد که نور فروسرخ ساطع می‌کرد. با گذشت زمان، ال‌ای‌دی‌های قرمز و سپس رنگ‌های دیگر توسعه یافتند، ارزان‌تر و روشن‌تر شدند. اینفناوریدر دهه ۱۹۸۰ وارد محصولات مصرفی مانند ساعت‌های زنگ‌دار و ساعت‌های دیجیتال شد. امروزه، ال‌ای‌دی‌ها در نمایشگرهای بزرگ (مانند جامبوترون‌ها)، تابلوهای تبلیغاتی و لامپ‌های روشنایی جایگزین لامپ‌های رشته‌ای شده‌اند، زیرا تا ۸۰٪ انرژی کمتری مصرف می‌کنند و عمر طولانی‌تری دارند.

نوارهای کاست

نوارهای کاست صوتی، که تکاملی از نوارهای مغناطیسی آنالوگ بودند، برای اولین بار در سال ۱۹۶۳ در نمایشگاه رادیوی برلین معرفی شدند. این فناوری با قابلیت ضبط و پخش صدا، شیوه گوش دادن به موسیقی را متحول کرد و امکان حمل و نقل آن را در دستگاه‌هایی مانند واکمن فراهم آورد. شرکت فیلیپس فروش کاست‌ها و ضبط‌کننده‌های آن را در دهه ۶۰ آغاز کرد. نوارهای کاست همچنین برای ذخیره‌سازی برنامه‌ها در کامپیوترهای اولیه مانندکومودور ۶۴مورد استفاده قرار می‌گرفتند و زمینه را برای صنعت پخش‌کننده‌های موسیقی قابل حمل فراهم کردند، پیش از آن‌که با سی‌دی‌ها و سپس رسانه‌های دیجیتال جایگزین شوند.

پیکچرفون

تماس تصویری، امروزه فراگیر شده اما در بیشتر قرن بیستم یک رویای علمی تخیلی بود.پیکچرفون (Picturephone)شرکت بل‌لبز وابسته به AT&T، برای اولین بار در نمایشگاه جهانی نیویورک ۱۹۶۴ معرفی شد. این محصول تجاری، امکان تماس تصویری زنده را فراهم می‌کرد. اگرچه در سال ۱۹۷۰ در دو شهر برای اجاره در دسترس قرار گرفت، اما به دلیل هزینه بسیار بالا، هرگز موفقیت تجاری گسترده‌ای نیافت. با این حال، پیکچرفون فناوری مهمی را پایه‌گذاری کرد که امروزه در اپلیکیشن‌هایی مانندفیس‌تایمبه اوج خود رسیده است.

ماوس کامپیوتر

ماوس کامپیوتر، یکی از ابزارهای حیاتی برای تعامل با نمایشگرهای گرافیکی، در سال ۱۹۶۱ توسط داگلاس انگلبارت طراحی شد. او این وسیله را که شامل چرخ‌های غلتان درون یک جعبه چوبی با یک دکمه قرمز بود، به ثبت رساند. اولین نمونه اولیه آن در سال ۱۹۶۴ توسط بیل انگلیش در موسسه تحقیقاتی استنفورد ساخته شد. نام «ماوس» از شباهت آن به موش دم‌دار گرفته شد. اگرچه ماوس‌های مدرن بی‌سیم، با بازخورد لمسی و ال‌ای‌دی‌های رنگی پیشرفته‌تر شده‌اند، اما عملکرد بنیادی آن‌ها همانند نمونه اولیه باقی مانده است.

صفحه‌نمایش لمسی

فناوری صفحه‌نمایش لمسی یاتاچ‌اسکریننیز در دهه ۱۹۶۰ معرفی شد. اولین صفحه‌نمایش لمسی خازنی در سال ۱۹۶۵ به منظور بهبود کنترل ترافیک هوایی در بریتانیا توسعه یافت. این فناوری با تشخیص لمس انگشت از طریق سیم‌های مسی، دستورات را اجرا می‌کرد و تا سال ۱۹۹۵ مورد استفاده بود. مرکز سرن در سال ۱۹۷۲ اولین نمونه عملی برای کاربردهای پیچیده را ساخت. صفحه‌نمایش‌های لمسی مدرن بسیار پیشرفته‌تر هستند و قابلیت‌هایی مانند چندلمسی، حساسیت به فشار برای طراحان و حتی حسگرهای اثر انگشت تعبیه‌شده زیر نمایشگر را ارائه می‌دهند.

دی‌رم

حافظه دسترسی تصادفی پویا یادی‌رم (DRAM)یکی از اجزای اساسی اما پنهان در فناوری‌های مدرن مانند گوشی‌های هوشمند و کنسول‌های بازی است. رابرت دنارد این فناوری انقلابی را در سال ۱۹۶۶ در IBM اختراع کرد. او با کاهش نیاز به شش ترانزیستور برای ذخیره یک بیت اطلاعات به تنها یک ترانزیستور، معماری حافظه‌ای مبتنی بر نیمه‌هادی‌ها را ایجاد کرد که نحوه کار کامپیوترها، تلفن‌های همراه و بسیاری از لوازم الکترونیکی مصرفی را دگرگون کرد. DRAM با ذخیره موقت داده‌های فعال و وظایف سیستم‌عامل، سرعت سیستم‌های کامپیوتری را به‌طور چشمگیری افزایش می‌دهد.

نرم‌افزار هدایت برنامه آپولو

برنامه هدایت‌کننده آپولو، نرم‌افزاری حیاتی که فضانوردان را به ماه هدایت کرد، در دهه ۶۰ انقلابی بود. مارگارت همیلتون و تیمش این نرم‌افزار را نوشتند و اصطلاح«مهندس نرم‌افزار»را ابداع کردند. این نرم‌افزار که روی سیم‌های بلند در حافظهکامپیوترهدایت‌کننده آپولو کدنویسی شده بود، بدون هیچ نقصی کار کرد. کار همیلتون اصول مهندسی نرم‌افزار، نرم‌افزارهای ناهمگام و بازیابی خطا را که از جنبه‌های بنیادی برنامه‌نویسی مدرن هستند، رسمی کرد و تاثیر گسترده‌ای بر سیستم‌های کنترل پرواز در هواپیماهای مدرن گذاشت.

• 12 تا از عجیب‌ترین گجت‌های ساخته شده در دهه 1970
• 10 اختراع بزرگ در قرون تاریک که مسیر تاریخ را تغییر دادند
• ۸ اختراع تاثیرگذار شوروی که جهان را متحول کردند
• 10 اختراع تاریخی که جنگ‌ها را برای همیشه تغییر دادند

جعبه قهوه‌ای

صنعت بازی‌های ویدیویی امروزی مدیون«جعبه قهوه‌ای»است که با نام TV Game Unit #7 نیز شناخته می‌شود. این دستگاه در سال ۱۹۶۷ توسط رالف بائر و همکارانش به‌عنوان نمونه اولیه برای آزمایش بازی‌های چندنفره و چندبرنامه‌ای ساخته شد. این جعبه چوبی ساده با دو کنترلر، توانایی اجرای چندین بازی از جمله پینگ‌پنگ، شطرنج و گلف را داشت. پنج سال پس از اختراع آن، Magnavox این فناوری را خریداری و در سال ۱۹۷۲، کنسولMagnavox Odysseyرا عرضه کرد که اولین نسل از کنسول‌های بازی ویدیویی را آغاز کرد.

آرپانت

پیش از ظهور وب جهانی در سال ۱۹۸۹، اینترنت باآرپانت (ARPANET)آغاز شد. این شبکه توسط آژانس پروژه‌های تحقیقاتی پیشرفته که سلف دارپا (DARPA) بود، برای ایجاد ارتباط بین چندین کامپیوتر طراحی شد. اولین کامپیوترها در سال ۱۹۶۹ به آرپانت متصل شدند و ابتدا شامل دانشگاه‌ها و مراکز دولتی می‌شد. در دهه ۱۹۷۰، این فناوری امکان تبادل پیام‌ها (ایمیل و آی‌آرسی) را فراهم آورد. اگرچه آرپانت در سال ۱۹۹۰ از بین رفت، اما پایه‌گذار اینترنت امروزی بود و امکان اتصال کامپیوترها را در فواصل طولانی برای اولین بار فراهم ساخت.

یونیکس

سیستم‌عاملیونیکس (UNIX)که در سال ۱۹۶۹ در آزمایشگاه‌های بل شرکت AT&T خلق شد، اولین سیستم‌عاملی بود که برای اجرا روی انواع مختلف کامپیوترها طراحی شد و به پایه و اساس اینترنت تبدیل گشت. دنیس ریچی و کن تامپسون، مخترعان آن، به‌دلیل طراحی باز و تاثیر گسترده‌اش، در سال ۲۰۱۹ به تالار مشاهیر مخترعان ملی راه یافتند. یونیکس تاثیر عمیقی بر برنامه‌نویسی مدرن گذاشت و سیستم‌عامل‌هایی مانند مک‌اواس، آی‌اواس، اندروید و لینوکس ریشه‌های خود را در آن دارند. حتی ویندوز نیز از مفاهیم یونیکس تاثیر پذیرفته است، که این امر یونیکس را به یکی از مهم‌تریناختراعات فناوری دهه ۶۰تبدیل می‌کند.