با آغاز پدیده «سوپر ال‌نینو» در سال‌های پیش رو، گمانه‌زنی‌ها درباره احتمال وقوع زلزله‌های بزرگ افزایش یافته است. اما آیا واقعاً باید منتظر زمین‌لرزه‌های مخرب باشیم؟

کارشناسان زلزله‌شناسی هشدار می‌دهند که پدیده‌های اقلیمی مانندال نینومی‌توانند فعالیت‌های لرزه‌ای محلی را در گسل‌های با تنش بحرانی تحریک کنند. با این حال، برقراری ارتباط مستقیم و علت و معلولی بین چرخه‌های اقلیمی کوتاه‌مدت و زلزله‌های بزرگ پیچیده است. پژوهش‌ها نشان می‌دهد که گاه جهت این علیت از فعالیت‌های لرزه‌ای به سمت اقلیم است، نه برعکس.

سوپر ال‌نینو چگونه بر پوسته زمین تأثیر می‌گذارد؟

استاد زلزله‌شناسیمهدی زارعبیان می‌کند که «سوپر ال‌نینو» می‌تواند تغییرات کش‌سان و موقتی در پوسته زمین ایجاد کند. این پدیده با بازتوزیع جرم آب از خشکی‌ها و غرب اقیانوس آرام به سمت مرکز و شرق، باعث جابه‌جایی سطح آب دریا تا ۴۰ تا ۶۰ سانتی‌متر و حرکت الاکلنگی پوسته اقیانوسی تا ۲۰ سانتی‌متر می‌شود. با این حال، تغییرات تنش ناشی از این جابه‌جایی در حد چند کیلوپاسکال است که در مقایسه با تنش‌های عظیم زمین‌ساختی لازم برای زلزله‌های بزرگ، بسیار ناچیز است. لذا، انتظار افزایش جهانی زلزله‌های بزرگ یا تغییر نرخ کلی فعالیت‌های لرزه‌ای نمی‌رود، اگرچه ممکن است گسل‌های حساس در شرق اقیانوس آرام تحریک شوند.

• شدیدترین ال‌نینوی تاریخ در حال شکل‌گیری است؛ گرمای زمین در 2027 رکوردشکنی می‌کند
• سوپر ال‌نینو به ایران می‌رسد؛ احتمال افزایش بارندگی و وقوع سیلاب
• ال نینوی قدرتمند در راه است؛ جهان در آستانه تغییرات شدید آب‌وهوایی

همبستگی‌های تاریخی و نقش ال‌نینو در تحریک زلزله‌ها

تحقیقات علمی به ارتباط زمانی میان رویدادهای ال‌نینو-نوسان جنوبی (ENSO) و افزایش فعالیت لرزه‌ای، به‌ویژه در پشته اقیانوس آرام شرقی، اشاره دارد. برای مثال، مطالعات سال ۲۰۱۰ نشان داد که انسو می‌تواند طی ۲ تا ۶ ماه پس از وقوع، باعث افزایش زلزله‌ها شود. همچنینسوپر ال‌نینو ۱۵۰ سال پیش(۱۸۷۷-۱۸۷۸) همزمان با چندین زلزله مهم، از جمله زمین‌لرزه بزرگ شیلی با بزرگای ۸.۳ تا ۸.۵ و زلزله مخرب ونزوئلا در سال ۱۸۷۸، رخ داد. با وجود این همبستگی‌ها، کارشناسان تأکید می‌کنند که تغییرات فشار در کف اقیانوس ناشی از ال‌نینو برای ایجاد زلزله‌های بزرگ کافی نیست. اما اگر گسل‌ها از پیش آماده گسیختگی باشند، همین شوک‌های اقلیمی می‌توانند به عنوان عاملی تحریک‌کننده عمل کنند.