ماهواره‌های استارلینک اسپیس ایکس، که هزاران نمونه از آن‌ها در مدار پایین زمین قرار گرفته‌اند، در حال تغییر نحوه دسترسی به اینترنت در سراسر جهان هستند.

شرکت اسپیس ایکس با پروژه اینترنت ماهواره‌ایاسپیس ایکسخود، انقلابی در عرصه ارتباطات ایجاد کرده است. اما آیا تا به حال فکر کرده‌اید که چرا این شرکت به این تعداد سرسام‌آور از ماهواره‌ها در مدار پایین زمین نیاز دارد و چگونه آن‌ها کار می‌کنند؟ این ماهواره‌ها نه تنها برای ارائه اینترنت پرسرعت ضروری هستند، بلکه چالش‌های خاص خود را نیز در فضای شلوغ مداری ایجاد کرده‌اند.

تعداد ماهواره‌های استارلینک در مدار چقدر است؟

استارلینک اعلام کرده است که «بیش از ۶,۷۵۰ ماهواره» در مدار دارد، اما تخمین‌های دیگر از منابعی مانند Orbital Radar و Space.com، تعداد ماهواره‌های فعال را بین ۱۰,۰۶۱ تا ۱۱,۱۰۲ ماهواره برآورد می‌کنند. KeepTrack نیز رقم ۱۱,۱۳۱ ماهواره را در مدار گزارش می‌دهد. Orbital Radar جزئیات بیشتری ارائه می‌دهد که ۱۰,۰۶۱ ماهواره فعال، ۹۰۲ ماهواره در حال افزایش مدار و ۱۶۵ ماهواره نیز در حال خروج از مدار هستند.

اسپیس ایکس همچنین مجوز نظارتی برای پرتاب بین ۴۲,۰۰۰ تا ۱۰۰,۰۰۰ ماهواره را در آینده دریافت کرده است. این ماهواره‌ها نه در یک خط، بلکه در چندین حلقه مداری یا «پوسته مداری» مختلف مستقر شده‌اند. در مجموع بیش از ۱۸,۰۰۰ محموله ماهواره‌ای (که همه متعلق به اسپیس ایکس نیستند) به همراه حدود ۴۵,۰۰۰ شیء یا زباله فضایی قابل ردیابی در مدار قرار دارند که خطر برخورد را برای ماهواره‌های فعال افزایش می‌دهد.

• استارشیپ بالاخره به فضا رسید؛ لحظه تاریخی اسپیس‌ایکس رقم خورد
• ۵ حقیقت ناگفته درباره ماهواره‌های استارلینک؛ از لیزر فضایی تا نگرانی اخترشناسان
• تلسکوپ فضایی رومن ناسا پرتاب شد؛ آغاز ماموریت برای کشف رازهای جهان تاریک

چرا اسپیس ایکس به این همه ماهواره استارلینک نیاز دارد؟

نخستین ماهواره‌هایاستارلینکدر سال ۲۰۱۹ و ۶۰ ماهواره به طور همزمان پرتاب شدند. تعداد زیاد و سرعت بالای پرتابماهواره‌های استارلینکبه دلیل نحوه عملکرد و پخش اینترنت آن‌هاست. هر ماهواره فعال تنها می‌تواند پهنای باند محدودی را مدیریت کند؛ بنابراین، تعداد بیشتر ماهواره‌ها به معنای پوشش اینترنتی بهتر و قابل اطمینان‌تر است.

برای پوشش مناطق وسیع و دورافتاده زمین برای مدت طولانی‌تر، به ویژه که ماهواره‌های استارلینک نزدیک‌تر به زمین مستقر شده‌اند، تعداد زیادی از آن‌ها لازم است. علاوه بر این، وجود ماهواره‌های مازاد به عنوان پشتیبان در برابر خرابی‌ها، خروج از محدوده، برخورد با زباله‌های فضایی یا خروج از مدار، اهمیت دارد. اگرچه سرویس استارلینک معمولاً قابل اطمینان است، اما قطعی‌ها نیز دور از انتظار نیستند و ارتباط بشقاب زمینی با ماهواره‌ها نیازمند آسمان صاف و بدون مانع است.

سرنوشت ماهواره‌های از کار افتاده استارلینک چیست؟

بیش از ۱,۸۰۰ ماهواره استارلینک دیگر کار نمی‌کنند و صدها مورد از آن‌ها از مدار خارج شده یا به زمین بازگشته‌اند. ماهواره‌های استارلینک عمر مفید پنج ساله دارند و پس از اتمام سوخت، دچارفرسایش مداری(orbital decay) شده و به سمت زمین بازمی‌گردند. اسپیس ایکس پیش از اینکه کنترل ماهواره‌ها از دست برود، آن‌ها را به سمت مسیر برخوردی کنترل‌شده‌ای بر فراز مناطق آبی وسیع هدایت می‌کند تا از سقوط‌های تصادفی جلوگیری شود.

• روسیه با پرتاب ۶۰ ماهواره در ۲۰۲۶ به مرز ۴۰۰ ماهواره در مدار زمین نزدیک شد
• در سال 1985 یک جنگنده F-15 ماهواره‌ای را در ارتفاع 555 کیلومتری منهدم کرد؛ اتفاقی که تکرار نشد
• نورثروپ گرومن ۲۱ ماهواره نظامی آمریکا را برای ردیابی موشک‌ها در مدار زمین مستقر کرد
• امپراتوری ایلان ماسک؛ 4 برند فناوری که زیرمجموعه اسپیس‌ایکس هستند

تخمین زده می‌شود که روزانه یک تا دوماهوارهبه جو زمین بازمی‌گردند. علاوه بر اسپیس ایکس، شرکت‌هایی مانند آمازون لئو، وان‌وب و لایت‌اسپید، و همچنین صورت‌های فلکی مخابراتی چینی کیانفان (Qianfan) و گواونگ (GuoWang) نیز در حال پرتاب یا برنامه‌ریزی برای پرتاب ماهواره‌های متعدد هستند. این امر منجر به شلوغی بیشتر مدار پایین زمین و افزایش بازگشت ماهواره‌ها به اتمسفر می‌شود که می‌تواند مشکلاتی نظیر باران‌های شهابی مصنوعی و آلودگی ایجاد کند. با این حال، ماهواره‌های استارلینک عمدتاً برای جلوگیری از برخورد با زباله‌های فضایی طراحی شده‌اند؛ برای مثال، بین سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۲۶، بسیاری از ماهواره‌های استارلینک سالانه حدود ۴۰ مانور اجتنابی برای عبور از کنار اجسام دیگر انجام دادند.