دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی با اعلام اینکه واردات خودرو در اولویت تخصیص ارز قرار ندارد، آب پاکی را روی دست بازار ریخت.

به گفته دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی، در وضعیت کنونی وارداتخودروبه هیچ وجه در اولویت‌های تخصیص منابع ارزی کشور جای ندارد و حتی استفاده از سرمایه ایرانیان خارج‌نشین نیز به آرامش بازار کمک نخواهد کرد. بر اساس آخرین اخبار خودرو، سیاست‌گذار پولی بر این باور است که اتومبیل‌های وارداتی پس از تحویل در داخل به ریال فروخته می‌شوند و خریداران برای تسویه حساب، ناچارند ارز مورد نیاز را از صرافی‌ها و کف بازار جمع‌آوری کنند.

سرنوشت واردات خودرو در تنگنای ارزی

مهدی دارابی، دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی با بررسی وضعیت تخصیص منابع خارجی کشور به موضوع واردات خودرو پرداخت و به شکاف موجود میان نیازهای واقعی اقتصاد و جریان کنونی بازار اشاره کرد. او یادآور شد در وضعیتی که بخش‌های حیاتی مانند کشاورزی به منابع ارزی نیاز دارند، شاهد تردد روزافزون انواع خودروهای گران‌قیمت و لوکس در معابر شهری هستیم.

وی عنوان داشت در این فضا که محدودیت‌های شدید تجاری و تنگناهای ارزی بر ساختار اقتصادی کشور سایه انداخته، سیاست‌گذار پولی اولویتی برای تأمین ارزخودروهای وارداتیدر نظر نگرفته است و بانک مرکزی جایگاهی برای این بخش در صف مصارف ارزی قائل نیست.

با این حال، چنانچه وضعیت منابع خارجی رو به بهبود بگذارد، خودرو به سبب داشتن متقاضیان گسترده در جامعه می‌تواند یکی از اقلام وارداتی باشد و در شرایط نبود تنگنا باید در بیشترین سطح ممکن اجازه ورود آن صادر شود، اما در موقعیت فعلی، در اولویت نبودن این بخش از سوی بانک مرکزی رویکردی کاملاً طبیعی و متناسب با واقعیت‌های موجود به شمار می‌رود.

دستیار ارزی رئیس‌کل بانک مرکزی در پاسخ به این پرسش که خودروهای پلاک‌شده در سطح شهر و محموله‌های تخلیه‌شده در محوطه‌های گمرکی کشور از چه مسیری ارز خود را تأمین کرده‌اند، توضیح داد که جریانی مداوم شکل گرفته که بر پایه آن محموله‌های کالا ابتدا به بنادر و گمرکات وارد شده و در انبارها تخلیه می‌شوند و پس از نشستن در گمرک، با انواع اهرم‌ها و فشارهای گوناگون در نهایت مجوز ترخیص دریافت می‌کنند.

در این روش معمولاً هشدارهایی پیرامون ماندگاری درازمدت اقلام در مبادی ورودی، در معرض فساد و خرابی قرار گرفتن آن‌ها یا احتمال بروز خسارت‌های دیگر مطرح می‌شود تا با تکیه بر همین توجیهات گوناگون کالاها روانه بازار شوند و دقیقاً خودروهایی هم که اکنون در بازار و خیابان‌ها دیده می‌شوند از طریق همین سازوکار فشار پس از ورود به بنادر ترخیص شده‌اند.

• چهار محصول تویوتا، نیسان، کیا و بی‌ام‌و در فهرست واردات خودرو به ایران قرار گرفتند
• بانک مرکزی واردات خودروهای لوکس را متوقف کرد؛ کد ساتا صادر نمی‌شود
• ضوابط واردات خودروهای کارکرده تغییر کرد؛ خودروهای ۳ تا ۵ ساله وارد می‌شوند
• ماجرای واردات خودروهای لوکس با کارت اقامت؛ رانت تازه یا گره‌گشایی قانونی؟
• مجوز واردات بنز میباخ برای ایرانیان مقیم خارج صادر شد
• نخستین محموله خودروهای وارداتی از قطر به ایران می‌آید

سراب واردات بدون انتقال ارز با تکیه بر سرمایه مقیمان خارج

دارابی در بخشی دیگر از اظهارات خود به ایده استفاده از سرمایه ایرانیان خارج‌نشین برای تأمین بازار خودرو پاسخ داد؛ طرحی که در آن ادعا می‌شود ورود اتومبیل بدون تحمیل کوچک‌ترین باری بر دوش مخازن بانک مرکزی و تنها با اتکا به نقدینگی اشخاص ساکن خارج امکان‌پذیر است.

او این ادعا را به چالش کشید و فرض کرد فردی با اقامت دائمی در خارج و بهره‌مندی از دارایی ارزی اقدام به خرید و ارسال خودرو کند؛ این شخص پس از پرداخت تمامی حقوق ورودی، عوارض گمرکی و مالیات‌های متعلقه به صورت ریالی، اتومبیل را در داخل به مصرف‌کننده می‌فروشد و چون ریال در محل سکونت خارجی او کاربردی ندارد، همه اجزای دریافتی را یکجا جمع می‌کند.

واردکننده نه‌تنها اصل سرمایه اولیه ارزی خود، بلکه سود خالص به‌دست‌آمده، هزینه‌های پرداختی برای تعرفه ورودی و مبالغ مالیاتی را به ارز خارجی تبدیل می‌کند و به شکل کامل به خارج از مرزها می‌فرستد.

تخلیه منابع ارزی از کف بازار و تبعات طرح‌های جایگزین

دستیار ارزی در پایان خاطرنشان کرد تصور اینکه واردات با ارز ایرانیان خارج از کشور باری برای نظام مالی ندارد، استدلالی کاملاً نادرست و خطاست. اگرچه در این شیوه در وهله نخست فشاری به طور مستقیم به ذخایر و حساب‌های رسمی بانک مرکزی وارد نمی‌شود، اما خریدار یا سرمایه‌گذار در مرحله بازگشت سرمایه، معادل ارزش ریالی خودرو و درآمدهای مازاد آن را به صورت اسکناس و حواله از صرافی‌ها و کف بازار آزاد داخلی جمع‌آوری و از کشور خارج می‌کند.